Cơ hội tới trường của trẻ em ở các khu vực xung đột: Khoảng trống khó khỏa lấp

Tình trạng xung đột hơn 3 năm qua tại Sudan đã đẩy quốc gia vùng Sừng châu Phi này rơi vào một trong những cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng. Hàng chục nghìn người dân vô tội thiệt mạng, hơn 14 triệu người phải rời bỏ nhà cửa, cơ sở hạ tầng bị tàn phá và nạn đói lan rộng. Tuy nhiên, theo Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc Amina Mohammed, trong những hậu quả mà cuộc chiến này gây ra, điều để lại hệ lụy lâu dài nhất đối với tương lai phát triển của Sudan chính là việc hàng triệu trẻ em bị tước mất quyền học tập.

Hơn 3 năm sống giữa tiếng súng, ít nhất 8 triệu trẻ em trong độ tuổi đi học tại Sudan không được đến trường. Gần một nửa số trường học trên cả nước phải đóng cửa hoặc sử dụng cho mục đích khác. Tình trạng gián đoạn việc học đặc biệt nghiêm trọng tại Darfur và Kordofan, nơi các cuộc giao tranh diễn ra ác liệt nhất. Liên hợp quốc cảnh báo, xung đột khiến trẻ em Sudan phải gánh chịu hậu quả có thể kéo dài rất lâu sau này, ngay cả khi tiếng súng chấm dứt, đó là tổn thương về tinh thần và sức khỏe. Những ước mơ và cơ hội cho một tương lai tốt đẹp hơn đang dần bị xóa mờ bởi bom đạn và khói lửa xung đột.

Giao tranh tại Sudan leo thang, hàng chục dân thường thương vong

31/07/2026 19:41

Tương tự Sudan, hàng chục triệu trẻ em trên thế giới, từ Dải Gaza, Liban, Iran đến Haiti..., tỷ lệ trẻ em không được đến trường đã tăng lên mức đáng báo động, trong bối cảnh số cuộc xung đột vũ trang tăng cao nhất kể từ Chiến tranh thế giới thứ hai. Trên thế giới, cứ 5 trẻ em thì có 1 em đang sống trong hoặc phải chạy trốn khỏi tình trạng bạo lực và chiến tranh, kéo theo hệ lụy trực tiếp là việc học bị gián đoạn. 85 triệu trẻ em hoàn toàn không được đến trường, để lại khoảng trống khó khỏa lấp cho ngành giáo dục toàn cầu.

Nhìn rộng hơn, ở phạm vi một quốc gia, nhất là những nước trải qua xung đột, thế hệ trẻ chính là chìa khóa quan trọng để xây dựng lại đất nước từ đống tro tàn của chiến tranh. Nếu không kịp thời khắc phục, tình trạng trẻ em thất học có thể dẫn đến hệ lụy nghiêm trọng đối với chất lượng nguồn nhân lực, là trở ngại lớn đối với quá trình tái thiết và tương lai phát triển của đất nước.

Không phải nguyên nhân dẫn đến xung đột, nhưng trẻ em lại là đối tượng gánh chịu hậu quả nặng nề hơn cả khi các trường học trở thành mục tiêu bị tấn công thường xuyên. Nhiều trường học thậm chí bị các lực lượng tham chiến trưng dụng làm doanh trại tạm thời. Báo cáo do Bộ Giáo dục và Đại học Liban vừa công bố cho thấy tác động tàn khốc mà cuộc xung đột gần đây gây ra đối với hệ thống giáo dục nước này: 340 trường công lập, tư thục và trường dạy nghề bị hư hại, trong đó có 17 trường bị phá hủy hoàn toàn.

Ngay cả khi chiến sự chấm dứt, việc khôi phục hệ thống giáo dục và đưa hàng triệu trẻ em trở lại trường học còn rất gian nan. Quá trình này đòi hỏi nhiều nguồn lực và khó có thể hoàn thành trong thời gian ngắn, nhất là khi viện trợ quốc tế ngày càng bị thu hẹp. Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) dự báo, nguồn viện trợ quốc tế dành cho giáo dục có thể giảm tới 30% trong giai đoạn 2023-2027.

Liên hợp quốc thúc giục cộng đồng quốc tế nhanh chóng hành động bảo đảm quyền được đến trường, góp phần xây dựng tương lai tốt đẹp hơn cho hàng chục triệu trẻ em tại các vùng xung đột trên toàn cầu.