Chất lượng nguồn nhân lực trong giai đoạn mới

Áp lực cạnh tranh và lựa chọn thích nghi

Sinh viên năm cuối Trường đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội, Đặng Tấn Đạt cảm thấy áp lực khi chuẩn bị bước vào thị trường lao động năm 2026: “Cạnh tranh hiện nay diễn ra giữa sinh viên với nhau, giữa sinh viên và người đã có kinh nghiệm, cùng với tác động rất nhanh của công nghệ. Tôi từng nghĩ, chỉ cần ngoại ngữ tốt là có lợi thế, nhưng như vậy chưa đủ”. Để gia tăng cơ hội, Đạt học thêm chương trình Excel nâng cao, tìm hiểu quy trình xuất nhập khẩu, logistics và kỹ năng truyền thông số. “Tôi muốn mình không chỉ biết, mà còn làm được. Điều quan trọng là chủ động học hỏi và nâng cấp bản thân liên tục”, Đạt chia sẻ.

Ở nhóm lao động trung niên, anh Hà Mạnh Quân, 48 tuổi, quê Ninh Bình, đang tìm việc tại Hà Nội sau giai đoạn doanh nghiệp thu hẹp sản xuất trong năm 2025. Thay vì chờ quay lại công việc cũ, anh đến Trung tâm Dịch vụ việc làm để được tư vấn, cập nhật xu hướng tuyển dụng năm 2026 và đăng ký khóa đào tạo ngắn hạn về kỹ thuật vận hành máy trong sản xuất công nghiệp. Thông qua các phiên giao dịch việc làm trực tiếp và trực tuyến, anh tiếp cận nhiều vị trí trong lĩnh vực chế biến, chế tạo và logistics. “Thông tin thị trường giờ minh bạch, cập nhật nhanh. Tôi học thêm kỹ năng thì cơ hội vẫn rộng mở”, anh Quân chia sẻ.

Phát triển thị trường lao động trước biến động việc làm

06/02/2026 08:26

Theo Giám đốc Trung tâm Quốc gia về Dịch vụ việc làm Ngô Xuân Liễu, năm 2026 ghi nhận nhu cầu tuyển dụng tăng ở nhiều nhóm ngành như: Công nghiệp chế biến, chế tạo, logistics, thương mại điện tử, dịch vụ lưu trú và ăn uống. Hệ thống trung tâm dịch vụ việc làm trên cả nước dự kiến hỗ trợ kết nối việc làm cho hàng triệu lượt lao động, trong đó nhu cầu lao động qua đào tạo chiếm tỷ trọng ngày càng cao.

Ông Liễu phân tích: “Tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ tiếp tục được cải thiện. Tuy nhiên, cung-cầu lao động còn chênh lệch về cơ cấu ngành nghề và trình độ kỹ năng. Một số địa phương thiếu lao động kỹ thuật, trong khi nhóm lao động phổ thông dư thừa cục bộ”.

Đối với giai đoạn sau năm 2026, ông Liễu dự báo xu hướng tự động hóa và trí tuệ nhân tạo sẽ tiếp tục tác động tới cơ cấu việc làm. Một số vị trí giản đơn giảm dần, trong khi nhu cầu về nhân lực có kỹ năng phân tích dữ liệu, vận hành hệ thống công nghệ, quản lý chuỗi cung ứng gia tăng.

Tiến sĩ Lê Thị Hồng Điệp, Giảng viên Trường đại học Kinh tế-Đại học Quốc gia Hà Nội nhận định, năm 2026 đánh dấu giai đoạn chuyển dịch rõ rệt về chất lượng việc làm. Thị trường lao động bước vào chu kỳ mới, gắn với tăng trưởng xanh, kinh tế số và hội nhập sâu rộng. Nhu cầu lao động trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, logistics, tài chính số, marketing số tiếp tục tăng. Doanh nghiệp tìm kiếm nhân lực có khả năng sử dụng công cụ số, làm việc trong môi trường đa văn hóa và thích ứng nhanh với thay đổi.

Tiến sĩ Hồng Điệp cũng chỉ ra khoảng cách giữa đào tạo và yêu cầu thực tiễn. Chương trình giáo dục đại học, cao đẳng cần cập nhật nhanh hơn, tăng cường gắn kết với doanh nghiệp. “Người lao động phải trang bị kỹ năng mềm, kỹ năng số và tinh thần học tập suốt đời. Đây là nền tảng để duy trì khả năng cạnh tranh”. Tiến sĩ Hồng Điệp cho rằng, trong giai đoạn sắp tới, xu hướng làm việc linh hoạt, làm việc kết hợp trực tiếp và trực tuyến sẽ tiếp tục phổ biến. Điều này mở ra cơ hội cho lao động ở nhiều địa phương tham gia thị trường rộng lớn hơn, đồng thời đặt ra yêu cầu về kỷ luật, quản trị thời gian và năng lực tự học.

Logistics và nhu cầu nhân lực chất lượng cao

Trong lĩnh vực logistics và phát triển thị trường, bà Nguyễn Thị Phượng, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Hữu Nghị Xuân Cương (Lạng Sơn) cho biết, bước sang năm 2026, hoạt động xuất nhập khẩu qua khu vực cửa khẩu tiếp tục ghi nhận tín hiệu tích cực, kéo theo nhu cầu nhân lực gia tăng cả về số lượng lẫn chất lượng. Doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư hạ tầng bến bãi, kho ngoại quan, phương tiện vận tải chuyên dụng và nền tảng quản lý số nhằm nâng cao năng lực thông quan. “Khối lượng hàng hóa tăng, yêu cầu về tốc độ xử lý, độ chính xác chứng từ và sự phối hợp trong chuỗi cung ứng ngày càng cao. Điều đó đòi hỏi nhân sự có nghiệp vụ vững, sử dụng thành thạo phần mềm quản lý và am hiểu quy định thương mại quốc tế”, bà Phượng chia sẻ.

Năm 2026, đơn vị tập trung tuyển dụng các vị trí như chuyên viên khai báo hải quan, điều phối vận tải quốc tế, quản lý kho bãi, phát triển thị trường và phân tích dữ liệu logistics. Ứng viên được đánh giá cao khi có ngoại ngữ tốt, nắm chắc quy trình xuất, nhập khẩu, hiểu luật thương mại và có khả năng làm việc với đối tác nước ngoài. “Logistics gắn chặt với biến động thương mại khu vực và toàn cầu. Mỗi thay đổi về chính sách, thuế suất hay thủ tục đều tác động trực tiếp đến hoạt động doanh nghiệp, vì vậy chúng tôi ưu tiên nhân sự có tư duy thị trường và khả năng thích ứng nhanh”, bà Phượng nhấn mạnh. Song song với tuyển dụng, đơn vị tăng cường đào tạo nội bộ, cập nhật kiến thức về chuyển đổi số, số hóa chứng từ, quản trị rủi ro và tối ưu chi phí vận hành. Nhân lực chất lượng cao được xem là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh trong giai đoạn 2026-2030.

Nhìn tổng thể, thị trường lao động năm 2026 cho thấy, dư địa việc làm được mở rộng nhờ đà phục hồi kinh tế và hội nhập sâu. Song hành với cơ hội là yêu cầu ngày càng cao về chất lượng nguồn nhân lực. Xu hướng năm nay vì thế định hình trên hai trục chính: Gia tăng cơ hội và nâng chuẩn năng lực. Tăng trưởng và chuyển đổi số tạo thêm nhiều vị trí mới, đồng thời đặt ra đòi hỏi khắt khe hơn về kỹ năng, tác phong và tinh thần học tập. Trong bối cảnh ấy, mỗi người lao động cần chủ động định vị mình trong cấu trúc kinh tế đang dịch chuyển. Năng lực số, khả năng thích ứng và ý thức tự hoàn thiện sẽ quyết định khả năng nắm bắt cơ hội.