Theo thống kê của Bộ Y tế, hiện nay cả nước có 137 bệnh viện tư nhân đang hoạt động (chiếm 10% tổng số bệnh viện); hơn 30 nghìn phòng khám tư nhân, trong đó có 300 phòng khám đa khoa, 87 nhà hộ sinh, số còn lại là các phòng khám chuyên khoa và cơ sở dịch vụ y tế. Hệ thống y tế tư nhân được khuyến khích và tạo điều kiện phát triển, giúp người dân dễ dàng tiếp cận các dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh, góp phần giảm tải cho các bệnh viện công lập. Nhằm tạo điều kiện cho các cơ sở y tế tư nhân hoạt động hiệu quả cũng như hoàn thiện hệ thống pháp luật về KCB, ngành y tế ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật, tạo hành lang pháp lý tương đối đầy đủ cho hoạt động. Ngoài ra, Bộ Y tế và sở y tế các địa phương đều thực hiện nhiều đợt kiểm tra (theo kế hoạch cũng như đột xuất) để kịp thời phát hiện, chấn chỉnh các cơ sở vi phạm.
Tính đến giữa tháng 7 đã có 22 tỉnh, thành phố gửi báo cáo về Bộ Y tế kết quả thanh tra, kiểm tra. Các địa phương đã thực hiện thanh tra tại hàng chục cơ sở có yếu tố người nước ngoài; phạt tiền 405 triệu 200 nghìn đồng; tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động sáu cơ sở và chuyển cơ quan cảnh sát điều tra sáu trường hợp. Qua kiểm tra, phát hiện một số sai phạm thường gặp là: có thầy thuốc nước ngoài hành nghề khi chưa được các cơ quan quản lý nhà nước cho phép; hành nghề quá phạm vi chuyên môn cho phép; sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc, thuốc chưa được phép lưu hành tại Việt Nam, thuốc không bảo đảm chất lượng; quảng cáo không đúng khả năng chuyên môn của phòng khám, không đúng nội dung đã đăng ký; không niêm yết công khai giá dịch vụ KCB hoặc niêm yết giá nhưng thu cao hơn giá niêm yết... Ðáng chú ý, mặc dù đã bị thanh tra, kiểm tra và phát hiện có những sai phạm, nhưng các vi phạm đó vẫn tồn tại. Ðiều này cho thấy những lỗ hổng lớn trong công tác quản lý hiện nay, đồng thời khiến dư luận đặt câu hỏi: Phải chăng không chấn chỉnh được các phòng khám sai phạm?
Từ tháng 11-2011 đến hết tháng 6-2012, Thanh tra Sở Y tế Hà Nội và Phòng Y tế các quận, huyện tiến hành kiểm tra 760 lượt cơ sở hành nghề y tư nhân trên địa bàn, trong đó đình chỉ hoạt động 36 cơ sở vi phạm và phạt tiền hơn 420 triệu đồng. Riêng đối với các cơ sở KCB có yếu tố người nước ngoài từ đầu năm đến nay, Thanh tra Sở Y tế phối hợp các lực lượng liên quan tiến hành thanh tra, kiểm tra 22 lượt, trong đó xử phạt tiền tám cơ sở hơn 207 triệu đồng. Ðiển hình như Phòng khám Ða khoa 59 Khương Trung, hai lần bị kiểm tra xử phạt với tổng số tiền là 48 triệu 750 nghìn đồng. Ðặc biệt, Phòng khám Ða khoa Maria (65 - 67 Thái Thịnh, Ðống Ða), kể từ khi được cấp giấy phép hoạt động cho đến nay đã bốn lần bị xử phạt với các lỗi vi phạm khác nhau với số tiền phạt là 42 triệu 500 nghìn đồng. Khi Phòng khám Maria để xảy ra trường hợp người bệnh chết, Sở Y tế đã ra quyết định đình chỉ hoạt động của cơ sở này. Qua kiểm tra, Thanh tra Sở Y tế Hà Nội còn phát hiện nhiều cơ sở khác vi phạm như: Phòng khám 604 Trường Chinh, Phòng khám 614 Hoàng Hoa Thám... Chánh Thanh tra Sở Y tế Hà Nội Nguyễn Việt Cường cho biết, một trong những khó khăn khi thanh tra các phòng khám có yếu tố người nước ngoài là đơn vị chủ quản thường đặt phòng khám cùng địa điểm, khi đoàn thanh tra đến làm việc thì chỉ được phép kiểm tra tại khu vực phòng khám, trong lúc thanh tra đọc quyết định kiểm tra thì bác sĩ nước ngoài di chuyển ra khỏi phạm vi phòng khám khiến đoàn thanh tra không thể bắt lỗi. Bên cạnh đó, việc quản lý về hộ tịch đối với người nước ngoài của các cơ quan chức năng chưa chặt chẽ.
Tình hình vi phạm các quy định của các cơ sở KCB tư nhân tại TP Hồ Chí Minh cũng ềnóngể không kém. Trong số 12 cơ sở được kiểm tra trong thời gian qua, có tới 10 cơ sở vi phạm. Tại Phòng khám Ðông Phương (số 762 Cách Mạng Tháng Tám, phường 5, quận Tân Bình) ngay khu lễ tân có bảng giới thiệu: Là phòng khám đầu tiên áp dụng mô hình trị liệu tiên tiến, được các chuyên gia nổi tiếng đảm trách về điều trị. Phòng khám này cũng mạnh dạn giới thiệu sử dụng các phương tiện tiên tiến của quốc tế... Nhưng theo giấy phép đăng ký hoạt động đây là phòng khám chẩn trị y học cổ truyền chỉ được bắt mạch, kê đơn, bốc thuốc thang do một lương y hành nghề. Kết quả kiểm tra cho thấy, phòng này có nhiều sai phạm: thực hiện các xét nghiệm, cắt trĩ, có nhiều thuốc tân dược, trong đó có nhiều loại thuốc in toàn chữ Trung Quốc không rõ nguồn gốc, có loại đã hết hạn sử dụng. Tại Phòng khám Ða khoa quốc tế Nam Trung (số 1503-1509, đường 3 Tháng 2, phường 16, quận 11), mặc dù các máy móc đều được dán giấy "máy chờ thẩm định" nhưng lực lượng thanh tra phát hiện cơ sở này đã tiến hành mổ trĩ cho bệnh nhân bằng những "máy chờ thẩm định" đó. Ở đây còn thực hiện truyền dịch cho người bệnh mà không có chỉ định của bác sĩ, có ca bệnh được truyền cả loại kháng sinh thế hệ mới (theo quy định chỉ có bệnh viện tuyến thành phố trở lên mới được chỉ định truyền và phải thông qua hội chẩn). Lực lượng chức năng cũng phát hiện tại Trung tâm chẩn đoán y khoa Ðầm Sen (số 46, đường Hòa Bình, phường 5, quận 11) ghi sổ khám bệnh và cập nhật theo dõi không đầy đủ, không đúng theo quy định, một số thuốc ghi toàn chữ Trung Quốc không rõ nguồn gốc, một số thuốc hết hạn sử dụng. Phòng khám y học cổ truyền Trung Quốc (141 Phan Ðăng Lưu, quận Phú Nhuận) lại quảng cáo không đúng chuyên môn đăng ký hoạt động; cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh vượt quá phạm vi chuyên môn; buôn bán thuốc không rõ nguồn gốc xuất xứ, thuốc không được phép lưu thông trên thị trường... Với các vi phạm của các cơ sở KCB tư nhân, Sở Y tế TP Hồ Chí Minh đã đình chỉ hoạt động của năm cơ sở và phạt hành chính mười cơ sở với số tiền hơn 248 triệu đồng.
Ðể tăng cường công tác quản lý nhà nước về y tế, chấn chỉnh hoạt động KCB tư nhân, bên cạnh việc sớm hoàn thiện hành lang pháp lý về hoạt động KCB, theo TS Trần Quý Tường, Phó Cục trưởng Quản lý KCB (Bộ Y tế), cần có sự vào cuộc mạnh mẽ hơn nữa của các bộ, ngành liên quan và UBND các cấp. Các đơn vị cần tăng cường hoạt động thanh tra, kiểm tra, áp dụng mức phạt cao nhất kèm theo các hình thức phạt bổ sung đối với các trường hợp tái phạm cùng một sai phạm. Mới đây Bộ Y tế đã có công văn đề nghị Chủ tịch UBND TP Hà Nội và TP Hồ Chí Minh khẩn trương phối hợp với Bộ Y tế trong việc chấn chỉnh các hoạt động khám bệnh, chữa bệnh tại các cơ sở tư nhân. Theo đó, UBND hai thành phố chỉ đạo sở y tế và các sở, ngành liên quan, khi thanh tra phát hiện cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có sai phạm phải xử lý nghiêm theo đúng pháp luật. Tăng cường công tác quản lý nhà nước về y tế tại địa phương, chú trọng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh cho người hành nghề và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tư nhân. Quản lý chặt việc quảng cáo về dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh tại địa phương. Ðồng thời thông báo công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng về các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tư nhân vi phạm pháp luật.
