Theo Kết luận số 217/KL – TTCP của Tổng Thanh tra Chính phủ, dự án khu dân cư Bà Điểm có tổng diện tích hơn 59.500 m2 với tổng số vốn đầu tư gần 100 tỷ đồng do Công ty An Thịnh làm chủ đầu tư. Khi hoàn thiện, dự án này sẽ cung cấp cho thị trường 231 căn nhà phố liền kề, 52 căn biệt thự biệt lập và các khu cộng đồng khác như trung tâm thương mại, công viên...
Mặc dù đây là dự án có quy mô lớn, nhưng từ khi dự án mới bắt đầu thực hiện, chủ đầu tư đã vi phạm quy chế về quản lý đầu tư và xây dựng khi sử dụng báo cáo đầu tư dự án chưa thẩm định để trình cơ quan chức năng xin đầu tư dự án. Chủ đầu tư đã cho thi công các hạng mục công trình trước khi dự án được phê duyệt; không có thiết kế bản vẽ thi công; không có bản vẽ thiết kế đô thị; chưa thực hiện nghĩa vụ tái định cư theo chỉ thị của UBND thành phố Hồ Chí Minh... Ngoài ra, chủ đầu tư đã vi phạm Luật Nhà ở khi ký hợp đồng huy động góp vốn đầu tư của khách hàng với giá trị của hợp đồng hơn 107 tỷ đồng, trong khi UBND thành phố Hồ Chí Minh chưa có quyết định giao đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, đồng thời hạ tầng dự án chưa được khởi công. Công ty An Thịnh cũng chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm và nghĩa vụ với ngân sách số tiền 2,7 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, trong công tác thiết kế các hạng mục công trình của dự án, chủ đầu tư vi phạm quy định về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình như không có báo cáo thẩm tra, không có thiết kế bản vẽ thi công, không nghiệm thu hồ sơ thiết kế... dẫn đến thiếu căn cứ để đánh giá chất lượng hồ sơ thiết kế, triển khai thi công, xác định chất lượng, khối lượng, giá trị dự toán công trình và kết quả nghiệm thu, thanh quyết toán. Chủ đầu tư và các đơn vị tư vấn giám sát thực hiện chưa đúng quy định của Nhà nước về quản lý chất lượng công trình xây dựng như không có biên bản nghiệm thu chuyển giai đoạn, biên bản nghiệm thu công việc thiếu chữ ký của tư vấn, giám sát... dẫn tới thiếu căn cứ để nghiệm thu, thanh toán cho nhà thầu về chất lượng và khối lượng đã thi công.
Không chỉ có dự án khu dân cư Bà Điểm, mới đây, UBND quận 12 đã có quyết định đình chỉ thi công dự án khu Thương mại - Dịch vụ - Căn hộ cao tầng Hiệp Thành (chung cư Hiệp Thành) vì dự án không có giấy phép xây dựng. Theo tìm hiểu của chúng tôi, chung cư Hiệp Thành do Công ty TNHH thương mại Đình Khiêm làm chủ đầu tư. Dự án có bốn tòa nhà chung cư với chiều cao 41,1m, quy mô 14 tầng, tổng cộng gồm 512 căn hộ. Tính đến ngày bị đình chỉ thi công vì không có giấy phép, dự án đã xây dựng đến tầng thứ 10 và chủ đầu tư đã bán cho khách hàng 100 căn hộ.
Theo Thanh tra Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, sai phạm tại chung cư Hiệp Thành xảy ra ngay từ lúc khởi công hồi tháng 10-2010 đến tháng 4-2011. Theo đó, dự án chưa được cấp có thẩm quyền chấp thuận đầu tư nhưng vẫn triển khai thi công lô B là trái với quy định tại Điều 72 của Luật Xây dựng năm 2003 (không đủ điều kiện khởi công). Trong giai đoạn này, trách nhiệm chính xử lý thuộc UBND quận 12 và UBND phường Hiệp Thành. Tháng 12-2014, Thanh tra xây dựng quận 12 đã ra quyết định đình chỉ thi công khi dự án đã xây dựng đến tầng thứ bảy. Dù vậy, không những chủ đầu tư không chấp hành tháo dỡ công trình, thực hiện lập hồ sơ cấp phép theo quy định, mà còn xây dựng tiếp đến tầng 10.
Lý giải nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, ông Nguyễn Hữu Hiệp, Chánh Văn phòng UBND quận 12 cho rằng, do có sự lúng túng của một số cán bộ trong việc áp dụng các quy định của pháp luật trong kiểm tra và xử lý công trình. Cụ thể, khi chủ đầu tư lập hồ sơ xin đầu tư dự án là thời điểm giao thời về các quy định giữa Nghị định 90 và Nghị định 71. Nghị định 90 quy định, dự án đã hoàn thành các thủ tục pháp lý như chung cư Hiệp Thành thì không phải xin giấy phép xây dựng. Nhưng Nghị định 71 yêu cầu phải có giấy phép xây dựng. Lúc này, Nghị định 90 còn hiệu lực thi hành. Cán bộ được phân công quản lý địa bàn ở đây cho rằng công trình này được miễn phép. Vì thế chủ đầu tư đã khởi công xây dựng công trình này vào tháng 10-2010, đến khoảng giữa năm 2011 thì dừng xây dựng. Khi chủ đầu tư cho thi công lại công trình vào tháng 11-2014, Thanh tra xây dựng địa bàn (trực thuộc Sở Xây dựng) cùng UBND phường và Phòng Quản lý đô thị quận 12 tiến hành kiểm tra thì phát hiện công trình chưa có đầy đủ thủ tục, cho nên đã lập biên bản xử lý theo quy định.
Về vấn đề vì sao khi đã có quyết định đình chỉ thi công nhưng chủ đầu tư không chấp hành, vẫn tiếp tục xây dựng thêm ba tầng nữa, ông Hiệp cho biết: UBND quận đã chỉ đạo UBND phường Hiệp Thành kiểm tra, làm rõ. Nếu có hành vi tái phạm sau khi bị xử phạt sẽ lập biên bản và phối hợp với Sở xử lý theo quy định. Ai sai, sai tới đâu, quận đang chỉ đạo kiểm tra làm rõ, sẽ có hình thức xử lý khi có kết quả.
Tại dự án khu dân cư Bà Điểm, Thanh tra Chính phủ đề nghị UBND huyện Hóc Môn nghiêm túc kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với tổ chức, cá nhân trong việc ký tên, đóng dấu cho dự án. Đề nghị Sở Xây dựng xử lý trách nhiệm đối với tổ chức, cá nhân trong công tác quản lý nhà nước về dự án khi để cho chủ đầu tư vi phạm các quy định trong quá trình thực hiện dự án...
