* Thưa ông, có thể hiểu chính xác bệnh tự kỷ là gì?
- Đó là một loại khiếm khuyết thần kinh ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp, hiểu biết ngôn ngữ và tương tác xã hội với người khác. Theo Ornits, một bác sĩ tâm thần, bé sơ sinh tự kỷ có vẻ không cần mẹ, ít khóc khiến ai cũng nghĩ bé rất ngoan. Khi mẹ bế, bé cứng đờ trong tay mẹ. Trong thời gian sáu tháng đầu trẻ không cười, không bập bẹ, không trao đổi qua ánh mắt, không thích thú với các trò chơi. Trẻ thiếu sự trương lực, không chuẩn bị tư thế khi mẹ đưa tay bế con. Quan hệ của trẻ với thức ăn cũng khác thường. Thức ăn là sự xâm nhập sớm nhất và các rối loạn ăn uống có thể dẫn đến tình trạng chán ăn. Trẻ không đòi bú và có thể bỏ một bữa ăn mà không biểu lộ gì.
* Đối với những đứa trẻ tự kỷ đang điều trị tại khoa tâm lý trẻ em BV Nbi Đồng 1, ông có thể nói cụ thể về các bước can thiệp của ông?
- Tôi đang có bốn trẻ tự kỷ, một trẻ tám tuổi, số còn lại trong khoảng 3- 4 tuổi. Mục đích chung là giúp trẻ tự tin, không sợ hãi thế giới xung quanh. Đây là một công việc "dục tốc bất đạt". Khi bố mẹ đưa bé đến, sau khi nói chuyện với bố mẹ, chúng tôi tiếp bé ở phòng riêng. Ban đầu, bé không chịu vào phòng, bố hoặc mẹ phải đi theo. Dần dần, bé chịu vào một mình và tập làm quen với sự có mặt của chúng tôi. Bé tự do làm gì tùy ý.
Chúng tôi có một khoảng cách với bé và diễn tả lại bằng lời những gì trẻ đã làm. Tiếp đó, trẻ đến gần đụng chạm vào chúng tôi, nhìn chúng tôi trong một khoảng thời gian ngắn. Sự tiến bộ này chứng tỏ trẻ cảm nhận được một môi trường an toàn. Chính đứa trẻ đã đi từng bước trong việc điều trị, chứ không phải chúng tôi. Thường thì cha mẹ không có nhiều thời gian, nên chỉ đưa con đến đây một tuần hai lần, mỗi lần 30 phút. Trong khi đối với trẻ, càng nhiều thời gian trị liệu càng tốt.
* Ông nghĩ sao về ý tưởng gia đình trị liệu?
- Rất tuyệt vời, nhưng điều này vượt quá tầm tay của chúng tôi. Chúng tôi được đào tạo để dạy cho trẻ tự kỷ, chứ không phải dạy cho cha mẹ của trẻ tự kỷ.
* Vậy theo ông, các bậc cha mẹ có con tự kỷ cần phải làm gì ngoài việc đều đặn đưa con đến phòng khám?
- Ở Việt Nam, cha mẹ hay so sánh con mình với con người khác. Đối với họ, có một đứa con "không giống ai" quả là một cú sốc. Mọi hy vọng sụp đổ và nhiều bà mẹ lâm vào tình trạng trầm cảm. Như thế là con bệnh, mẹ bệnh theo. Tôi muốn nhắc nhở các bậc cha mẹ là hãy chấp nhận con mình vô điều kiện, dù bé có khác thường và quan trọng hơn là tin tưởng ở con mình. Một ông bố, bà mẹ có sức khỏe tốt, lạc quan... là một cơ may đối với chúng tôi khi nhận điều trị đứa con tự kỷ của họ.
- Xin cảm ơn ông.
