Ðụng đâu... sai đấy
Theo đơn thư của người dân, chúng tôi về thôn Mến Bôi, xã Hợp Kim để tìm hiểu các vấn đề người dân khiếu nại, tố cáo. Tại đây, chúng tôi được tiếp xúc với các ông, bà: Bùi Thái Dương, Bùi Ðức Liên, Vũ Việt Hà, Bùi Thị Mung, Bùi Thị Ngân, những người đứng tên tố cáo những sai phạm của cán bộ địa chính xã Hợp Kim. Họ đều có tâm trạng bức xúc trước những việc làm vi phạm pháp luật trong gần 20 năm qua của ông Bùi Quang Huy, cán bộ địa chính - xây dựng xã Hợp Kim. Ông Huy đã để gia đình các ông Quách Ðình Phích, Nguyễn Văn Tơn, Bùi Văn Hải và bà Phạm Thị Ga đổ đất và làm nhà xưởng, ki-ốt trong hành lang cầu Gò Chè, mà không lập biên bản đình chỉ. Ngoài ra, ông Huy còn tham mưu cho UBND xã làm thủ tục đề nghị UBND huyện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) cho ông Quách Ðình Phích, cho ông Nguyễn Văn Tơn mua 366,6 m2, nhưng là đất hành lang cầu Gò Chè. Việc làm này đã vi phạm quy định tại điều 14, Nghị định số 186/2004/NÐ-CP, ngày 5-11-2004, của Chính phủ quy định về bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ.
Năm 1993, tại xóm Mến có quy định đặt nghĩa trang tại đồi Trấu. Ðến năm 1998, tại đây đã có vài chục ngôi mộ. Tuy nhiên, đến năm 2007, gia đình ông Bùi Văn Linh ngăn cản người dân đến nghĩa trang thăm viếng mộ người thân với lý do khu đất này thuộc quyền quản lý của gia đình ông, đã được chính quyền cấp sổ đỏ. Ðể chứng minh, ông Linh đã đưa sổ đỏ cho mọi người xem. Theo người dân phản ánh, sổ đỏ này được cấp "khống" từ năm 1999. Tại cuộc họp ngày 12-4-2013, gần 100% số cử tri xóm Mến đã yêu cầu các cấp chính quyền thu hồi sổ đỏ đã cấp "chồng" lên đất nghĩa trang. Hồ sơ tại Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Kim Bôi, cho thấy: Việc ông Bùi Quang Huy đã tham mưu để UBND huyện cấp sổ đỏ cho gia đình ông Bùi Văn Linh vào năm 1999, diện tích đất lâm nghiệp là 32.000 m2 là không đúng. Bởi vì, tại thời điểm làm hồ sơ để xét cấp sổ đỏ đất lâm nghiệp ở xã Hợp Kim chưa có quy hoạch đất lâm nghiệp, quy hoạch rừng các loại của địa phương được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xét duyệt là chưa đủ căn cứ quy định tại khoản 2, điều 4 và chưa đủ điều kiện quy định tại Nghị định số 02/1994/NÐ-CP, ngày 15-1-1994, của Chính phủ ban hành Bản quy định về việc giao đất lâm nghiệp cho tổ chức, hộ gia đình, cá nhân sử dụng ổn định, lâu dài. Thiếu điều kiện để cấp sổ đỏ đất quy định tại phần 2 của Quy định việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ban hành kèm theo Quyết định số 201-QÐ/ÐKTK, ngày 14-7-1989, của Tổng cục Quản lý ruộng đất.
Ông Bùi Quang Huy tự ý đo đất cho gia đình các ông, bà Quách Văn Vọng và Bùi Thị Thiện, ở thôn Mến Bôi, để các hộ này xây nhà trên đất lâm nghiệp của ông Bùi Văn Như và chưa được cấp sổ đỏ. Qua kiểm tra, đây là thửa đất nằm ngoài sổ đỏ của ông Bùi Văn Như, do ông đang sử dụng và cho ông Vọng, bà Thiện làm nhà. Tại bản đồ đất thổ cư và bản đồ đất lâm nghiệp cũng không thể hiện rõ thửa đất nêu trên, do đó chưa có đủ căn cứ để xác định là đất vườn hay đất lâm nghiệp. Về nội dung tố cáo này, UBND xã Hợp Kim đã có Kết luận số 01/KL-UBND, ngày 18-6-2012, nêu rõ: Ông Huy không có thẩm quyền cấp đất; ông Huy có đo đạc, xác định mốc, ranh giới cho các hộ. Lô đất ông Vọng và bà Thiện làm nhà hiện nay chưa được cấp sổ đỏ và chưa được cấp phép xây dựng vì trái với quy định của pháp luật.
Trong quá trình thu hồi đất của gia đình ông Bùi Văn Vương và gia đình ông Bùi Ðại Cương để thực hiện dự án mở rộng tỉnh lộ 12B, ông Bùi Quang Huy đã tham mưu để hai hộ này được nhận tiền bồi thường bằng đất ở với số tiền là hơn 76 triệu đồng (trong đó, hộ ông Cương nhận 14 triệu 835 nghìn 760 đồng; hộ ông Vương là 61 triệu 440 nghìn đồng), trong khi đất của hai hộ này là đất lấn chiếm. Về nội dung này, ngày 28-4-2013, UBND huyện Kim Bôi đã có Thông báo kết luận số 46A/TB-UBND, nêu rõ: Việc Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư huyện Kim Bôi bồi thường thửa đất hộ nhà ông Vương đang sử dụng nằm ngoài sổ đỏ của ông, tiếp giáp với đường 12B và tiếp giáp với đất lâm nghiệp của gia đình ông Bùi Ðức Ðinh theo giá đất ở là chưa đủ căn cứ. Giao Hội đồng Bồi thường, hỗ trợ và tái định cư huyện Kim Bôi xem xét lại việc tính bồi thường đối với thửa đất hộ ông Vương đang sử dụng nằm ngoài sổ đỏ được cấp.
Ngoài ra, trong Thông báo kết luận số 46A, UBND huyện Kim Bôi cũng đề nghị Chủ tịch UBND xã Hợp Kim giải quyết bảy nội dung đơn của công dân xã Hợp Kim, tố cáo những sai phạm của ông Bùi Quang Huy, như: Bán một ha đất lâm nghiệp thôn Trò cho ông Binh Quân ở xã Kim Sơn do ông Bùi Văn Sẩy đứng tên (là thông gia với ông Huy), bán bảy ha đất Ðồi Cái cho hộ ông Cảnh khai thác vàng dưới danh nghĩa làm khu sinh thái, trồng cây cảnh; cho phá 28 ha rừng đầu nguồn Suối Lậm. Sau đó tự chia cho 14 hộ tự nhận dự án 661, mà không đưa ra làng xóm bình xét; bán đất ruộng lúa của gần 20 hộ thôn Trò cho bà Hồng làm đường ô-tô vào núi mở quán; cho lấp mương tưới ruộng của 13 hộ xóm Mến cho hộ ông Cảnh làm nhà; bán đất làng văn hóa cho hộ ông Hiền Soát đã có nhà đất ở xóm Mến; cùng ê-kíp tham ô 125 triệu đồng tiền giải phóng mặt bằng (GPMB) đường Long Sơn - Trò (của gia đình các ông Xiển, Phùng, Ngà, Hường, Huy), được bồi thường khống; khai man cho hộ bà Bùi Thị Chu lĩnh 370 triệu đồng tiền đền bù GPMB để xây cầu, mặc dù đất của bà Chu vi phạm hành lang giao thông.
Bao che cho người sai phạm
Theo người dân phản ánh, trong gần 20 năm phụ trách mảng địa chính - xây dựng tại xã Hợp Kim, ông Bùi Quang Huy đã để xảy ra nhiều sai phạm trong quản lý và sử dụng đất đai. Gần đây nhất, trong Thông báo Kết luận số 28-TB/KT, ngày 9-7-2012, của Ủy ban Kiểm tra Huyện ủy Kim Bôi, nêu rõ: Qua thẩm tra, xác minh các nội dung tố cáo của công dân xã Hợp Kim, ông Bùi Quang Huy đã mắc phải những sai phạm khuyết điểm như: Tham mưu cho UBND xã phê duyệt và ký xác nhận vào hồ sơ đất có nguồn gốc đất chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép theo quy định của hộ bà Bùi Thị Hường, ở xóm Trò (là em gái ông Huy), để được hưởng tiền đền bù GPMB; nhận và chiếm dụng tiền làm thủ tục chuyển quyền sử dụng đất của hộ ông Nguyễn Văn Thắng và ông Bùi Văn Hồ với số tiền 2 triệu 219 nghìn đồng; không gương mẫu trong sử dụng đất đai và những vụ việc liên quan đến đất đai như việc cải tạo ao thả cá của gia đình đã lấn chiếm vào đất nông nghiệp 195 m2. Ðồng thời không chấp hành nộp tiền thuế sử dụng đất ao từ năm 1999 đến năm 2008 là 7 triệu 56 nghìn đồng.
Từ những vi phạm kể trên, Ủy ban Kiểm tra Huyện ủy Kim Bôi yêu cầu: Ðảng ủy xã Hợp Kim kiểm điểm, xem xét làm rõ sai phạm của ông Huy do thiếu trách nhiệm, vi phạm trong việc thực hiện các thủ tục cấp và chuyển nhượng quyền sử dụng đất, gây bức xúc kéo dài trong nhân dân. Ông Huy phải viết bản kiểm điểm và tự nhận hình thức kỷ luật theo quy định. UBND xã Hợp Kim tiếp tục thực hiện Quyết định số 1006, ngày 27-10-2008, của UBND huyện Kim Bôi xử lý vi phạm đối với ông Bùi Quang Huy về truy thu tiền sử dụng đất ao từ năm 1999 đến năm 2008 là 7.056.000 đồng.
Trong buổi làm việc ngày 9-1-2014 về việc thực hiện kết luận của Huyện ủy cũng như Thông báo của UBND huyện, đồng chí Bùi Hồng Lục, Chủ tịch UBND xã Hợp Kim cho chúng tôi biết: Ðến nay, UBND xã vẫn chưa thu được số tiền vi phạm của ông Bùi Quang Huy. Ngoài ra, đồng chí còn cung cấp biên bản làm việc ngày 24-7-2013 về việc giải quyết bảy nội dung tố cáo của công dân theo Thông báo kết luận số 46A/TB-UBND của UBND huyện Kim Bôi về những sai phạm của ông Bùi Quang Huy. Tuy nhiên, trong biên bản này, lãnh đạo UBND xã yêu cầu người tố cáo phải cung cấp toàn bộ tài liệu, chứng cứ. Theo người dân, bất cứ ai trong xã cũng có thể thấy những sai phạm của ông Huy như: cho phá 28 ha rừng đầu nguồn Suối Lậm; bán đất ruộng lúa của gần 20 hộ thôn Trò cho bà Hồng làm đường ô-tô vào núi mở quán; cho lấp mương tưới ruộng của 13 hộ xóm Mến cho hộ ông Cảnh làm nhà, nhưng chưa được chính quyền kiểm tra, xem xét. Ngang nhiên hơn, chính quyền xã còn sắp đặt để ông Bùi Văn Sẩy (người bị tố cáo) có mặt trong cuộc họp này và là người ghi biên bản. Kết thúc biên bản, lãnh đạo xã cho rằng "người tố cáo không cung cấp được thông tin, tài liệu gì để chứng minh người bị tố cáo có hành vi vi phạm pháp luật".
Làm việc với lãnh đạo UBND huyện Kim Bôi về những sai phạm nêu trên, chúng tôi được ông Bùi Ðức Thanh, Chánh Văn phòng UBND huyện cho biết: Ủy ban Kiểm tra Huyện ủy và các cơ quan chức năng của UBND huyện đều đã cử đoàn thanh tra xuống cơ sở để điều tra, xác minh. Tuy nhiên, những sai phạm của ông Bùi Quang Huy chưa đến mức buộc thôi việc hoặc xử lý hình sự. Vì vậy, ngày 28-8-2012, Ủy ban Kiểm tra Huyện ủy đã ban hành quyết định số 47 và ngày 12-4-2013 UBND huyện đã ban hành Quyết định số 1813 về việc thi hành kỷ luật đối với ông Bùi Quang Huy bằng hình thức cảnh cáo.
Chung quanh những sai phạm kể trên, đồng chí Nguyễn Văn Dũng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hòa Bình cho biết: Thời gian qua, lãnh đạo UBND tỉnh đã nhận được nhiều văn bản từ Trung ương gửi về liên quan đến đơn tố cáo của người dân ở xã Hợp Kim. UBND tỉnh đang giao các cơ quan chức năng thẩm tra, xác minh nội dung đơn thư tố cáo, nhưng đến nay các cơ quan này vẫn chưa có báo cáo kết quả giải quyết với lãnh đạo tỉnh. Chúng tôi sẽ đôn đốc để sớm có kết luận cuối cùng để ổn định tình hình an ninh, chính trị tại địa phương. Nếu cán bộ sai, chúng tôi sẽ xử lý nghiêm; còn nếu người dân tố cáo không đúng, thì chúng tôi cũng phải có biện pháp xử lý.
Tuy nhiên, ngay sau khi chúng tôi về Hà Nội thì nhận được thông tin: Chính quyền xã Hợp Kim đã tiến hành "mời" ông Bùi Ðức Liên (là một trong năm người tố cáo) đến làm việc. Trong buổi làm việc này, lãnh đạo xã "đe" ông Liên không được gửi đơn tố cáo đến các cơ quan chức năng. Việc làm nêu trên của các cấp chính quyền xã Hợp Kim là không đúng với quy định của Luật Khiếu nại và Luật Tố cáo. Ðề nghị lãnh đạo tỉnh Hòa Bình và huyện Kim Bôi sớm xem xét và có biện pháp xử lý nghiêm minh đối với những sai phạm trong quản lý đất đai tại xã Hợp Kim, tránh việc "đánh trống, bỏ dùi", gây bức xúc trong dư luận.