Cần xử lý nghiêm Công ty TNHH Phương Nam (6M) gây ô nhiễm môi trường

Theo phản ánh của nhân dân thôn Lão Cầu, từ cuối năm 2013, khi Công ty TNHH Phương Nam (6M) đưa dây chuyền tinh chế ô-xít kim loại đi vào chạy thử nghiệm, đã xả thải ra môi trường "khí lạ" có mùi hắc, khó chịu, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe người dân, nhất là với trẻ em, với các biểu hiện như đau đầu, tức ngực. Nước thải từ nhà máy của công ty rò rỉ ra ruộng và mương nước bên cạnh đã làm cá chết nhiều, nước đóng váng trắng như muối, gây bức xúc trong nhân dân... Sau khi có đơn, thư kiến nghị của nhân dân thôn Lão Cầu về việc Công ty TNHH Phương Nam (6M) tinh chế ô-xít kim loại gây ô nhiễm môi trường, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hà Nam đã kiểm tra, thanh tra và phát hiện những thay đổi về nguyên liệu và một số công trình xử lý môi trường như khí thải tại công đoạn hòa tan nguyên liệu, khí thải lò hơi đốt than, nước thải sản xuất... UBND tỉnh Hà Nam đã yêu cầu Công ty TNHH Phương Nam (6M) phải điều chỉnh, bổ sung hoàn thiện đề án bảo vệ môi trường thì mới được phép tiếp tục hoạt động.

Đầu tháng 2-2014, Công ty TNHH Phương Nam (6M) được phép hoạt động trở lại bình thường. Nhưng đến ngày 5-5-2014, người dân thôn Lão Cầu phát hiện hiện tượng cây cối, hoa màu thuộc cánh đồng Cổ Cò và khu vực bên kia sông Nhuệ thuộc khu vực phía nam và tây nam nhà máy bị táp lá bất thường.

Theo đánh giá sơ bộ của Sở Tài nguyên và Môi trường, có đến 47.715 m 2 lúa trải dài hơn một km của 233 hộ dân thôn Lão Cầu đang thời kỳ vào mẩy bị cháy táp lá và giảm khoảng 70% năng suất, 814 cây ăn quả và 14.300 m 2 cây màu các loại bị ảnh hưởng...

Sau khi gửi đơn kiến nghị đến các cấp, các ngành của tỉnh, nhân dân thôn Lão Cầu rào cổng, dựng lều, bạt (từ ngày 6-5 đến 4-6-2014), tập trung đông người qua đêm tại cổng Công ty TNHH Phương Nam (6M), ngăn cản không cho công nhân đến làm việc. Tại các buổi tiếp xúc với các sở, ban, ngành chức năng và chính quyền địa phương, nhân dân thôn Lão Cầu tỏ rõ sự bức xúc, không đồng tình ủng hộ nhà máy tiếp tục sản xuất và kiên quyết đề nghị UBND tỉnh Hà Nam di dời nhà máy đến vị trí khác phù hợp hơn.

Trước sự việc trên, UBND tỉnh Hà Nam đã chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp với các sở: Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Công thương, Khoa học và Công nghệ, Xây dựng, Kế hoạch và Đầu tư, Công an tỉnh và UBND thành phố Phủ Lý tổ chức điều tra xác minh nguyên nhân và đối tượng gây ra hiện tượng trên. Ngày 28-5-2014, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hà Nam đã có báo cáo tổng hợp ý kiến, đánh giá của các ngành trong công tác phối hợp điều tra, xác minh nguyên nhân khiến cây trồng của nhân dân thôn Lão Cầu bị táp lá. Kết quả cho thấy: Hiện tượng táp lá lúa và cây trồng khác không phải do nguyên nhân sinh vật gây hại và các loại thuốc diệt cỏ gây ra; không phải do con người phá hoại. Nguyên nhân của hiện tượng này là do Công ty TNHH Phương Nam (6M) trong quá trình vận hành sản xuất đã để xảy ra sự cố làm khí thải HCl thoát ra ngoài và đẩy theo hướng gió gây ra hiện tượng nêu trên. Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hà Nam yêu cầu Công ty TNHH Phương Nam (6M) dừng hoạt động; có kế hoạch di dời nhà máy đến vị trí khác...

Khi làm việc với Cơ quan cảnh sát điều tra (Công an tỉnh Hà Nam), ông Lưu Anh Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Phương Nam (6M), xác nhận: "Công ty bắt đầu đi vào hoạt động từ ngày 7-2-2014 cho đến ngày 9-5-2014, sản xuất các loại ô-xít kim loại để xuất khẩu.

Nguyên liệu để tinh chế ô-xít kim loại gồm các chất LaO 3và CeO 3 có độ tinh khiết 99,02 - 99,86%, có xuất xứ từ Nga (loại rắn) và từ Ma-lai-xi-a (loại dung dịch) và sử dụng ba loại hóa chất là NaOH; HCl; H2C2O4 được mua trong nước". Theo Văn bản số 359/SCTKTAT, ngày 26-5-2014, của Sở Công thương tỉnh Hà Nam, Công ty TNHH Phương Nam (6M) đã nhập nguyên liệu có độ tinh khiết thấp hơn (theo cam kết độ tinh khiết của nguyên liệu phải đạt 99,9%) dẫn đến trong quá trình tinh chế phải loại bỏ một lượng nhỏ các tạp chất.

Qua kết quả quan sát tại hiện trường, loại trừ các nguyên nhân khác gây ra thì còn một nguyên nhân có thể do khí HCl của nhà máy thoát ra.

Sau khi xem xét các báo cáo của Sở Tài nguyên và Môi trường, kèm theo các báo cáo độc lập của các ngành chức năng và các cơ quan khoa học xác định nguyên nhân cây cối, hoa màu bị táp lá ở khu vực phía nam và tây nam nhà máy của Công ty TNHH Phương Nam (6M), ngày 30-5-2014, UBND tỉnh Hà Nam đã có ý kiến chỉ đạo như: Yêu cầu Công ty TNHH Phương Nam (6M) dừng ngay hoạt động dây chuyền tinh chế ô- xít kim loại tại nhà máy ở thôn Lão Cầu; có trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với diện tích lúa và hoa màu của các hộ dân bị ảnh hưởng; xây dựng phương án xử lý sau khi dừng hoạt động đối với dây chuyền tinh chế ô-xít kim loại; báo cáo các cơ quan chức năng của tỉnh xem xét chấp thuận. Các cơ quan chức năng có liên quan tổ chức thông báo kết quả điều tra xác minh, kết luận sự việc trên đến nhân dân thôn Lão Cầu và Công ty TNHH Phương Nam (6M). Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với các sở, ngành có liên quan, UBND thành phố Phủ Lý tính giá trị bồi thường thiệt hại đối với diện tích lúa và hoa màu của các hộ dân bị ảnh hưởng. Sở Kế hoạch và Đầu tư chủ trì cùng các Sở Xây dựng, Tài nguyên và Môi trường, Công thương, Khoa học và Công nghệ và các đơn vị liên quan xem xét phương án xử lý sau khi dừng hoạt động đối với dây chuyền tinh chế ô-xít kim loại khi công ty có báo cáo, đề xuất. UBND thành phố Phủ Lý chủ trì, tính toán phê duyệt phương án bồi thường thiệt hại đối với diện tích lúa của các hộ dân bị ảnh hưởng tại thôn Lão Cầu; phối hợp với các sở, ngành chức năng tổ chức thực hiện thông báo kết quả điều tra, xác minh, kết luận nguyên nhân của sự việc với nhân dân thôn Lão Cầu; tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện các yêu cầu bảo đảm an ninh trật tự tại khu vực nhà máy.

Như vậy, hiện tượng lúa và các loại cây trồng khác bị táp lá, cá chết chung quanh nhà máy của Công ty TNHH Phương Nam (6M) theo phản ánh của nhân dân thôn Lão Cầu, xã Tiên Tân (TP Phủ Lý, Hà Nam) là có cơ sở. Việc doanh nghiệp này sản xuất gây ô nhiễm môi trường đã ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống, sản xuất của người dân sống cách tường rào của nhà máy khoảng 10 m. Để bảo đảm sức khỏe và sản xuất của người dân nơi đây, rất cần sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng tỉnh Hà Nam trong việc giám sát, đánh giá tác động môi trường cũng như biện pháp xử lý chất thải của Công ty TNHH Phương Nam (6M); đồng thời cần có biện pháp xử lý nghiêm đối với doanh nghiệp này trong việc tinh chế ô-xít kim loại gây ô nhiễm môi trường.