Cần ủng hộ và bảo vệ thầy giáo Ðỗ Việt Khoa

Mới đây, chúng tôi đã về Vân Tảo, gặp gỡ, trao đổi ý kiến với thầy giáo Ðỗ Việt Khoa và một số cán bộ quản lý có trách nhiệm chung quanh vấn đề này.

Tôi không ân hận...

Sinh năm 1968, tốt nghiệp khoa Ðịa lý (Trường đại học Tổng hợp Hà Nội), khoa Toán - Tin (Trường đại học Khoa học Tự nhiên - ÐHQG Hà Nội) rồi đi dạy học, sau khi tốt nghiệp đại học được hai năm. Từng đi coi thi nhiều năm, thầy giáo Ðỗ Việt Khoa kể:

  "Trước năm 1999, việc thi cử khá nghiêm túc, không trắng trợn gian lận như bây giờ. Sau năm 2000 trở lại đây, việc thi cử có nhiều tiêu cực. Năm ấy, 2000, coi thi ở Trường THPT Phú Xuyên A, tôi rất bất bình vì hiện tượng dân vây quanh, áp sát phòng thi  ném bài , số dân đông gấp hai lần số thí sinh trong phòng thi. Nhưng khi ấy, giám thị coi thi chúng tôi rất nghiêm. "Phao cứu thi" ở ngoài ném vào phòng, thí sinh nào cúi nhặt, chúng tôi lập ngay biên bản. Năm đó, Trường THPT Phú Xuyên A trượt 137 em (tỷ lệ 15%), "đứng đầu" tỉnh về số học sinh thi rớt.

Năm 2003, tôi coi thi ở Trường THPT Phú Xuyên B, tình trạng thật tồi tệ. Cha mẹ học sinh ngang nhiên "mua" giám thị. Thu của học sinh 150 nghìn đồng/ em. Phong bì cho mỗi giám thị là 300 nghìn đồng, chưa kể mời giám thị ăn uống linh đình. Giờ thi, giám thị rủ nhau ngồi ở ngoài hành lang mặc cho các nhân viên phục vụ vào phòng thi ném đáp án, muốn làm gì thì làm.

Phẫn nộ, tôi định tố cáo. Nhưng khi đó, lãnh đạo hội đồng thi cản tôi: "Chúng tôi xin hứa sẽ khắc phục và chấm dứt những hiện tượng đó". Tôi cảm thấy rất đơn độc". Ngày đó, làm gì đã có các phương tiện kỹ thuật. Nhức nhối lương tâm, tôi đề nghị một số phóng viên báo chí về quay cảnh thi cử. Không ai về cả. Có người còn can ngăn tôi: "Thôi, ông ạ. Ông chỉ có một mình không làm được gì đâu. Có làm, chỉ thiệt con cháu mình!".

  Năm nay,  tôi coi thi ở Trường THPT Phú Xuyên A, lại tiếp tục diễn biến cảnh "mua" giám thị trắng trợn hơn cả năm trước. Sáng 30-5, trước ngày thi, ông Hồng, đại diện cha mẹ học sinh phát biểu ý kiến: "Cảm ơn các thầy cô coi thi... Xin biếu mỗi thầy cô 300 nghìn đồng tiền bồi dưỡng, 300 nghìn đồng tiền ăn". Sáng hôm sau, hội cha mẹ học sinh lại đưa thêm 100 nghìn đồng nữa, thành 700 nghìn đồng tất cả, trong khi chế độ của Nhà nước cho giám thị coi thi chỉ 25 nghìn đồng/buổi. Tiền "bồi dưỡng" giám thị được phát ngay tại phòng kế toán nhà trường. Có lẽ cảm thấy ngượng, nhiều giáo viên đùn đẩy, nhờ tôi lấy giúp. Tôi nói: "Tôi không lấy, vì đó là tiền của cha mẹ học sinh nghèo!". Rồi tiếp đó, những hiện tượng gian lận thi cử ngang nhiên diễn ra....

PV: - Vì sao thầy lại công khai phản đối. Thầy có lo ngại về "hậu quả" của việc đấu tranh này không?

Thầy giáo ÐVK: Lúc đầu, tôi định giấu tên tuổi. Nhưng việc xử lý của cấp trên chậm quá, nhất là kỳ thi tuyển sinh đại học đến nơi rồi, nếu cứ giấu tên tuổi thì quá muộn, tôi thấy cần phải lên tiếng. Báo chí cũng động viên tôi phải công khai. Tôi cũng lo lắm khi công bố danh tính. Vì tuy báo chí vào cuộc rất mạnh, khiến cho cấp quản lý, ở đây là Sở Giáo dục và Ðào tạo Hà Tây cũng buộc phải vào cuộc mạnh mẽ hơn, tích cực hơn.  Ðiều đó, rất có thể sẽ làm "thiệt thòi" và ảnh hưởng tới hàng nghìn học sinh, giáo viên. Cũng không loại trừ một vài học sinh quá khích sẽ oán thầy.

PV: Từ hôm công khai danh tính đến giờ, thầy đã phải chịu  những áp lực khác nhau như thế nào, tích cực hoặc tiêu cực?

Thầy giáo ÐVK: Tôi rất bình tĩnh. Sự phản ứng cũng rất khác nhau. Làng quê nơi tôi sinh sống nhiều bà con đồng tình: "Khá lắm, làm mạnh lên!". Ngay cả một số chị là dân buôn bán ở chợ, họ bảo: "Phải chấm dứt tình trạng thi cử gian dối". Nhưng cũng có người bảo: "lắm chuyện!". Cũng có một số thư phản hồi trên mạng, tỏ ý không đồng tình. Có cả nickname "Cobebidodoi 113.... nhắn tôi "Liệu hồn đấy!" Ngay hai bà chị gái của tôi cũng chia hai luồng ý kiến. Một chị động viên; "Cứ làm, dũng cảm mà làm!", một chị mắng sa sả: "Dở hơi... đang yên đang lành lại bới ra!". Nhưng đáng mừng, số đông dư luận tích cực động viên tôi, đặc biệt là những học sinh vừa dự thi tốt nghiệp. Có em bảo: "Thầy cứ làm. Chúng em trượt cũng xứng đáng!".

PV: Còn những phản ứng tiêu cực?

Thầy giáo Ð.V.K: Cũng có. Mới đây,  ba vị đại diện hội cha mẹ học sinh Trường THPT Vân Tảo đến gặp tôi phản ứng gay gắt: "Tôi đề nghị thầy không tiếp tục đưa đơn lên Bộ Giáo dục và Ðào tạo nữa. Vì nếu thầy "chặn" lại, không chỉ Trường THPT Vân Tảo, mà một số trường khác cũng sẽ trượt thêm một vài trăm cháu". Tôi hỏi: "Thế các bác cứ muốn diễn ra mãi tình trạng "mua "giám thị?". Một vị trả lời thản nhiên: Phải tiếp tục "mua" chứ. Vì con cháu chúng tôi hổng kiến thức từ cấp 1, cấp 2 , nay thi tốt nghiệp, 12 năm ăn học, để trượt sao được? Ở Trường THPT Phú Xuyên A, tôi chưa rõ thế nào. Nhưng ở Trường THPT Vân Tảo của tôi rất lo lắng. Vì sự thi cử không nghiêm túc diễn ra ở nhiều nơi trong tỉnh.

PV: Còn thái độ của Trường THPT Vân Tảo, nơi thầy đang dạy học thì sao?

Thầy giáo ÐVK: - Hiệu trưởng Trường THPT Vân Tảo, ông Từ Ngọc Lĩnh, cũng chính là Chủ tịch Hội đồng thi Phú Xuyên A, nơi tôi làm giám thị. Lúc đầu, ông ấy phủ nhận tất cả. Nhưng sáng nay (10 giờ ngày 27-6) ông ấy đã công nhận những hiện tượng tiêu cực trong thi cử là có. Nhưng lại nói là nó có ở khắp nơi, và ông ấy có trách tôi : "Lẽ ra phải làm việc với chủ tịch hội đồng thi trước!".

PV:- Sau tất cả sự việc ấy, thầy có kiến nghị gì?

Thầy giáo ÐVK: - Sáng nay (27-6) làm việc với thanh tra liên ngành tỉnh Hà Tây, tôi kiến nghị bốn điểm: 1/  Bộ và Sở Giáo dục và Ðào tạo cần có biện pháp phòng, chống các tệ nạn tiêu cực trong thi cử, đặc biệt cấm các khoản thu "hỗ trợ" giám thị. 2/ Chấm dứt tận gốc hiện tượng "khoán điểm", ép chỉ tiêu tỷ lệ phần trăm  khá, giỏi vì đây chính là cái gốc của căn bệnh thành tích. Yêu cầu giáo viên vào sổ điểm đúng với học lực học sinh không "cấy điểm" , "nâng điểm". 3/ Tách hội cha mẹ học sinh ra khỏi những hoạt động thi cử (trước, trong và sau) kỳ thi, không để xảy ra hiện tượng can thiệp vào thi cử. 4/ Thu hồi số tiền bồi dưỡng giám thị coi thi trên toàn tỉnh, nộp công quỹ, vì thực chất đây là tiền tiêu cực.

PV: - Ðến giờ phút này, thầy có băn khăn về việc mình đã làm?

Thầy giáo ÐVK: - Tôi không ân hận. Chỉ có chút day dứt vì việc làm đúng đắn của tôi dẫu sao cũng ảnh hưởng tới hàng nghìn học sinh và giáo viên. Nhưng tôi tin và  hy vọng năm tới, tại Hà Tây sẽ không xảy ra những hiện tượng tiêu cực nữa.

"Sẽ không có vấn  đề gì với thầy Khoa..."

  Tuy nhiên, trên thực tế, người chịu áp lực tâm lý nặng nề trước hành động dũng cảm của thầy giáo Ðỗ Việt Khoa lại là vợ thầy, chị Nguyễn Thị Ngà, 31 tuổi . Gầy rộc đi vì lo lắng. Những lời bàn ra tán vào, khen ngợi, chê trách đủ kiểu làm cho chị Ngà vẫn thấp thỏm không yên: "Ban đêm, chỉ cần có tiếng động, em cũng giật mình. Con em đi chơi, chưa thấy về, là em sợ lắm...."

   Trước những phản ứng dư luận xã hội rất khác nhau, tại Công an huyện Thường Tín, khi chúng tôi hỏi về chủ trương và phương án bảo vệ ngăn ngừa những hành vi xấu có thể xảy ra với thầy giáo Ðỗ Việt Khoa, ông Nguyễn Thành Trung, Phó trưởng Công an huyện cho biết: Huyện đã giao lực lượng công an xã có trách nhiệm theo dõi, nắm bắt tình hình phát hiện xem có những biểu hiện, hành vi xấu nào  trong cộng đồng làng xóm, trường học đối với thầy giáo Ðỗ Việt Khoa, hoặc là xâm phạm và  xúc phạm thân thể, nhà cửa, tài sản của thầy giáo. Tuy nhiên, đến thời điểm này, huyện chưa nhận được thông tin gì có tính chất đe dọa, trả thù việc làm của thầy giáo Ðỗ Việt Khoa.

   Còn tại Sở Giáo dục và Ðào tạo Hà Tây, Phó Giám đốc Sở Nguyễn Hữu Hiếu khẳng định:

 - Sở Giáo dục và Ðào tạo Hà Tây hoan nghênh tinh thần đấu tranh dũng cảm của thầy giáo Ðỗ Việt Khoa, coi đây là biểu hiện tích cực của một nhà giáo có tinh thần trách nhiệm, có lương tâm và phẩm cách sư phạm. Từ sự việc này, sở sẽ rút kinh nghiệm và kiên quyết hơn trong việc chỉ đạo đấu tranh chống tiêu cực trong giáo dục nói chung, thi cử nói riêng.

   Ông Nguyễn Hữu Hiếu cũng cho biết UBND tỉnh Hà Tây đã ra quyết định thành lập đoàn thanh tra (do Giám đốc Sở  Giáo dục và Ðào tạo Hà Tây làm trưởng đoàn) trực tiếp thanh tra làm rõ hai nội dung: 1/ Việc thu tiền của cha mẹ học sinh "bồi dưỡng" giám thị. 2/ Giải quyết những vụ việc lộn xộn trong kỳ thi của một số hội đồng thi mà báo chí đã phản ánh. Mặt khác, theo chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Ðào tạo, Hội đồng phúc khảo của tỉnh Hà Tây cũng được thành lập và chấm lại bài thi của thí sinh ba hội đồng: Phú Xuyên A , Ðồng Quan (Phú Xuyên) và Hội đồng Trường THPT dân lập Xuân Mai (thị  trấn Xuân Mai). Kết quả của việc chấm thi sẽ là cơ sở pháp lý để xử lý các cá nhân, tập thể vi phạm quy chế thi cử.

PV: - Dư luận xã hội hiện rất lo ngại cho thầy giáo Ðỗ Việt Khoa, vì dũng cảm đấu tranh chống tiêu cực, rất có thể thầy sẽ phải "trả giá", đồng chí nghĩ sao?

Ông N.H.H:- Tôi tin sẽ không có việc gì xảy ra với thầy Khoa. Dư luận xã hội sẽ hiểu đúng việc làm của thầy. Nhiều người đồng tình cho rằng cần nghiêm túc chấn chỉnh những lệch lạc trong thi cử.

PV:- Vẫn có ý kiến, rất có thể thầy giáo Ðỗ Việt Khoa sẽ bị trù úm, dưới hình thức này, hình thức khác. Thậm chí đã có dư luận thầy giáo Khoa không thể sống và làm việc yên ổn ở địa phương, đồng chí nghĩ sao?

Ông N.H.H: - Quan điểm của Sở Giáo dục và Ðào tạo Hà Tây là không để xảy ra trù úm, cố gắng tạo điều kiện cho thầy Khoa làm việc tốt. Thầy Khoa yên tâm, sẽ không có vấn đề gì với thầy. Chúng tôi hoan nghênh việc làm của thầy vì qua đây, chúng tôi rút ra được nhiều bài học về chỉ đạo, quản lý.

PV: - Còn những kiến nghị của thầy giáo Ðỗ Việt Khoa, đặc biệt là kiến nghị về hội cha mẹ học sinh?

Ông N.H.H: Tôi đồng tình với những kiến nghị đó. Trong Ðiều lệ nhà trường có quy định hoạt động của hội cha mẹ học sinh. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy sẽ phải chấn chỉnh hoạt động của hội, nhất là việc đóng góp tiền, dù dưới danh nghĩa nào liên quan đến thi cử.

Việc làm dũng cảm của thầy giáo Ðỗ Việt Khoa đang được đông đảo dư luận ủng hộ, hoan nghênh. Hiện Hội đồng phúc khảo tỉnh Hà Tây đang tiến hành chấm lại hàng trăm bài thi của thí sinh ba hội đồng thi THPT  Phú Xuyên A, Ðồng Quan và  THPT dân lập Xuân Mai. Kết quả chấm lại, rất có thể, sẽ có tác động không tốt đến nhận thức lệch lạc của một bộ phận cộng đồng dân cư. Bộ Giáo dục và Ðào tạo, Sở Giáo dục và Ðào tạo Hà Tây, các cơ quan chức năng cần có thái độ rõ ràng tích cực hơn nữa ủng hộ và bảo vệ việc làm của thầy giáo Ðỗ Việt Khoa, và rút ra những kinh nghiệm tốt, bổ ích, ý nghĩa, để chỉ đạo cho kỳ thi tuyển sinh đại học sắp tới.