Hạn hán, xâm nhập mặn ở Sóc Trăng diễn biến phức tạp, nước mặn tiếp tục lấn sâu vào nội đồng, ảnh hưởng nặng nề đến các vùng sản xuất, môi trường đất, nước bị nhiễm mặn, đời sống của người dân gặp nhiều khó khăn. Theo kết quả thống kê mới đây, tình hình khô hạn, độ mặn tăng cao đã gây thiệt hại nặng nề cho gần 14 nghìn héc-ta lúa ở các huyện Trần Đề, Mỹ Xuyên, Long Phú, Kế Sách… trong đó có hàng nghìn héc-ta bị mất trắng, con số này đang tiếp tục tăng cao. Không chỉ gây thiệt hại cho diện tích lúa, nước mặn còn lấn sâu vào phần lớn các tuyến kênh thủy lợi phục vụ sản xuất, khiến hàng nghìn héc-ta cây ăn trái, hoa màu của nông dân Sóc Trăng không còn nước ngọt tưới tiêu và có nguy cơ bị mất trắng. Do nằm giữa sông Hậu và giáp với Biển Đông nên huyện Cù Lao Dung bị mặn xâm nhập gây thiệt hại cây trái, hoa màu trầm trọng nhất. Riêng diện tích mía đã bị thiệt hại từ 30% đến 70% khoảng hai nghìn héc-ta, hơn 200 héc-ta bị thiệt hại hơn 70%.
Trước tình hình hạn, mặn hoành hành, các ngành chức năng Sóc Trăng đã nhiều lần họp bàn để đánh giá tác động của hạn hán, xâm nhập mặn đến sản xuất, đời sống của người dân tại địa phương. Theo đó, Sóc Trăng đã chỉ rõ việc xây dựng hệ thống thủy lợi phục vụ sản xuất ở một số vùng chưa đồng bộ; bố trí lịch thời vụ chưa hợp lý; năng lực dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn, xâm nhập mặn còn hạn chế… Từ đó, tỉnh đã đưa ra nhiều giải pháp phòng, chống hạn, xâm nhập mặn nhằm giảm thiệt hại cho nông dân.
Trước mắt, Sóc Trăng đang ráo riết thi công các dự án, công trình thủy lợi chống xâm nhập mặn, giữ ngọt, cung cấp nguồn nước tưới tiêu; vận hành máy bơm dã chiến, đắp đập tạm, đập thời vụ… để sử dụng tiết kiệm nguồn nước. Tỉnh cũng đang huy động nhiều nguồn lực tập trung nâng cấp, sửa chữa hệ thống công trình ngăn mặn, đê bao, cống, nạo vét kênh rạch để lấy và trữ nước ngọt phục vụ tưới tiêu, kiểm soát xâm nhập mặn từ phía sông Hậu và sông Mỹ Thanh, giảm độ mặn trên kênh Quản lộ Phụng Hiệp; khuyến cáo nông dân không làm lúa vụ ba ở những vùng thiếu nguồn nước ngọt, bị ảnh hưởng mặn. Trong thời gian tới, tỉnh cần chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, quy hoạch lại sản xuất phù hợp với điều kiện hiện nay và những năm tiếp theo; chuyển đổi cơ cấu mùa vụ, lịch thời vụ hợp lý theo từng vùng, đặc biệt là vụ xuân hè; cơ cấu lại giống lúa, sử dụng loại giống ngắn ngày, chịu mặn, chịu phèn cho những vùng khó khăn nước tưới, bị xâm nhập mặn; áp dụng các mô hình canh tác lúa cải tiến, mô hình luân canh hai lúa một màu, trồng cỏ nuôi bò, trồng bắp, đậu… nhằm giảm diện tích làm lúa vụ ba. Tỉnh cũng cần phối hợp các viện, trường, đơn vị tư vấn chuyển giao ứng dụng công nghệ tiên tiến trong công tác dự báo; thiết kế cống, hệ thống đê bao, trạm bơm hiện đại, thuận lợi trong phòng, chống hạn, xâm nhập mặn để bơm, trữ nước ngọt phục vụ tưới tiêu; tiếp tục chuyển giao công nghệ, ứng dụng các mô hình tưới tiết kiệm nước trong sản xuất…
Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Sóc Trăng Lương Minh Quyết cho hay, tình hình xâm nhập mặn ở tỉnh hết sức nghiêm trọng. Phần lớn diện tích lúa còn lại đều bị mặn uy hiếp. Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã chỉ đạo cả hệ thống chính trị cùng ngành nông nghiệp vào cuộc lo phòng, chống hạn, mặn với dân. Trước mắt, Sóc Trăng ráo riết khảo sát các diện tích bị thiệt hại, lập danh sách để có chủ trương hỗ trợ cho dân kịp thời; Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh khẩn trương chở nước đến những vùng thiếu nước, kéo ống nước tạm thời cho dân sử dụng; nạo vét tất cả các kênh, mương, kiểm tra hệ thống cống không cho nước mặn vào ruộng. Trong thời gian tới, tỉnh huy động tất cả các nguồn vốn đầu tư tập trung đào các con kênh tạo nguồn tích trữ nước càng nhiều càng tốt để cứu lúa trong thời điểm cấp thiết khi thiếu nước; tăng cường tuyên truyền về tác hại của biến đổi khí hậu, hạn, xâm nhập mặn để bà con cảnh giác cao độ, hiểu rõ cần phải làm gì để đối phó với giai đoạn thiếu nước; chuyển đổi cơ cấu mùa vụ, cây trồng, vật nuôi phù hợp với từng vùng; vận động bà con sử dụng nước hết sức tiết kiệm.
“Đối với một số nơi chưa bị ảnh hưởng, nước mặn chưa xâm nhập đến, Sóc Trăng phân công cán bộ phụ trách từng cánh đồng, từng khu vực, quyết liệt bảo vệ diện tích lúa, cây trồng chưa bị ảnh hưởng; những ngày triều cường phải tập trung xuống đồng ruộng bảo vệ sản xuất với nông dân. Chủ tịch UBND các huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh phải nêu cao tinh thần trách nhiệm, theo sát, thực hiện thật tốt công tác phòng, chống hạn, xâm nhập mặn ở địa bàn phụ trách”.
NGUYỄN VĂN THỂ
Ủy viên T.Ư Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Sóc Trăng
