Cá chết hàng loạt do ô nhiễm ở đầu nguồn sông Vàm Cỏ Ðông

Ở đầu nguồn sông Vàm Cỏ Ðông, đoạn thuộc khu vực cầu Bến Sỏi (Châu Thành, Tây Ninh) có nhiều bè nuôi các loại cá lồng ven bờ như hồng vện (một loại cá cảnh xuất khẩu), diêu hồng, bống tượng... Mới sáng mà cá con trong lồng trên sông đã châu đầu vào nhau vì thiếu ô-xy. Trên sông, lục bình trôi dày đặc, mầu nước bắt đầu đen dần. Ðến trưa, nước đã bốc mùi hôi. Cá ngoài sông nổi lên ngớp ngớp rồi lật ngửa bụng trắng phếu.

Anh Phan Văn Nam, người nuôi hai lồng cá trên sông đã không vớt lên kịp, bị chết khoảng  8.000 con  diêu  hồng gần tới ngày xuất thịt, tương đương ba tấn cá. Cá chết anh chỉ bán được 7.000 đồng/kg, trong khi giá bình thường là 25.000 đồng/kg, lỗ hơn 50 triệu đồng. Hiện các chủ cá phải trực 24/24 giờ để lo đối phó khi con nước ô nhiễm tràn về.

Tại cầu Rỗng Tượng bắc ngang qua suối Dộp, xã Trí Bình, huyện Châu Thành, chúng tôi thấy nước suối mang mầu xám xịt. Anh Nguyễn Văn Mai, một người dân địa phương, cho biết, suối Dộp đã bị ô nhiễm vài năm nay. Cá trong suối hầu như đã không còn nữa.

Nuôi cá lồng bè trên sông hiện mang lại nguồn thu nhập chính cho hàng trăm hộ dân. Những người nuôi cá cho biết, trước đây, cá giống  hồng vện (cá bột) dân đánh bắt ngay tại sông Vàm Cỏ Ðông về nuôi. Cá bột rất nhỏ, cỡ bằng đầu kim và đếm từng con, mỗi con giá 8.000 đồng. Ước lượng tiền giống mà người dân bỏ ra hàng tỷ đồng mỗi năm. Khi cá lớn, mối lái từ TP Hồ Chí Minh lên thu mua xuất khẩu, cá dài từ 8 đến 10 cm có giá bán từ 60-70.000 đồng/con. Tính ra, một bè cá hồng vện trung bình 1.000 con sẽ thu 60-70 triệu đồng. Thường mỗi hộ nuôi từ hai đến bốn lồng, cho nên nguồn sống chủ lực là ở đây. Nếu đầu nguồn sông Vàm Cỏ Ðông còn tiếp tục ô nhiễm lâu dài, coi như nghề nuôi cá sẽ triệt tiêu, mất đi một nguồn lợi to lớn, ảnh hưởng đời sống của hàng nghìn hộ dân sống nhờ vào đánh bắt thủy sản.

Tuy chưa có số liệu điều tra chính thức của tỉnh về nguồn gốc gây ô nhiễm đầu nguồn sông Vàm Cỏ Ðông, nhưng người dân nghi ngờ là do các cơ sở chế biến nông sản ở khu vực phía trên gây ra. Sự buông lỏng quản lý về môi trường tác hại to lớn và lâu dài, mà cụ thể là sông Vàm Cỏ Ðông đang bị ô nhiễm nặng. Nên chăng, tỉnh cần gom lại các cơ sở chế biến về khu tập trung, cách xa dân cư và nguồn sông, suối để có hướng xử lý chất thải triệt để, bảo vệ được môi trường.