Bước ngoặt cho sự phát triển huyện đảo Phú Quý

Nhiều hộ dân trên đảo hiện đã rục rịch mua sắm các thiết bị điện sinh hoạt trong gia đình. Các doanh nghiệp khởi động lại các kế hoạch sản xuất kinh doanh ngay trên mảnh đất quê hương thân yêu.

Ngày 7-4-2014, Thủ tướng Chính phủ đã ra Quyết định số 28/2014/QĐ-Ttg quy định về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện. Theo đó, quy định: áp dụng giá bán điện khu vực nối lưới quốc gia cho khách hàng sử dụng điện ở nông thôn, miền núi, biên giới, hải đảo khu vực chưa nối lưới điện quốc gia. Quyết định này có hiệu lực thi hành từ ngày 1-6-2014. Khi đó, mức giá bán điện ở huyện đảo Phú Quý sẽ bằng mức giá bán điện ở trong đất liền. Cùng với đó, Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã chấp thuận cho Tổng công ty Điện lực miền nam (EVN SPC) nâng thời gian cấp điện cho huyện đảo Phú Quý từ 16 giờ/ngày lên 24 giờ/ngày kể từ ngày 1-7-2014.

Được biết, từ năm 2011 đến nay, giá bán điện cho nhân dân, các tổ chức, doanh nghiệp trên đảo Phú Quý bình quân cao hơn trong đất liền từ 1,9 đến 4,96 lần. Cụ thể điện sinh hoạt cho 50kWh (cho hộ nghèo và hộ có thu nhập thấp): 2.049,3 đồng/kWh; từ 0 – 100kWh (cho hộ bình thường): 2.555,9 đồng/kWh; từ 101kWh trở lên: 3.415,5 đồng/kWh; điện sản xuất, kinh doanh-dịch vụ: 7.311,7 đồng/kWh. Trước đây, Phú Quý là một trong số ít các địa phương có nhiều doanh nghiệp chế biến thủy sản nhất của Bình Thuận. Nhưng giá điện quá cao đã khiến nhiều doanh nghiệp chuyển cơ sở sản xuất vào trong đất liền.

Ông Nguyễn Phước Kim, Phó Giám đốc Doanh nghiệp tư nhân chế biến hải sản Kim Hoa, thôn Triều Dương, xã Tam Thanh (Phú Quý) cho biết, hiện nay tàu dịch vụ thu mua hải sản của đơn vị sau khi mua hàng trên biển xong là đi thẳng vào Phan Thiết để chế biến rồi xuất luôn, không còn đưa về đảo như trước đây. Chỉ còn những mặt hàng sơ chế, phơi khô, chủ yếu tiêu thụ tại đảo thì mới đưa về đảo.

Theo thống kê, đến năm 2013, đã có gần 20 doanh nghiệp dời cơ sở sản xuất chính vào TP Phan Thiết, Thị xã La Gi... đồng thời thu hẹp sản xuất tại đảo. Ông Nguyễn Trường Thạnh, Giám đốc Doanh nghiệp tư nhân chế biến thủy sản Trường Thạnh cho biết, hiện doanh nghiệp của ông chỉ sản xuất cầm chừng, mỗi tháng hoạt động vài ngày để duy trì công nhân, mặc dù thu nhập của họ chỉ còn dưới một triệu đồng/tháng. Doanh nghiệp di chuyển kéo theo thu nhập của nhiều người dân cũng giảm. Vì vậy, chỉ có tiết kiệm điện là cách để người dân giảm chi phí tiêu dùng.

Từ năm 2009 đến nay, sản lượng điện tiêu thụ trên đảo hầu như không tăng, chỉ xấp xỉ trên dưới tám triệu kWh. Năm 2013, mặc dù nhà máy phong điện Phú Quý tham gia cung cấp điện trên đảo, nhưng sản lượng điện tiêu thụ cũng chỉ ở mức 8,3 triệu kWh. Trong đó, điện diesel là 5,9 triệu kWh, điện gió là 2,4 triệu kWh. Việc kích cầu để tăng phụ tải trên đảo Phú Quý gần như không thể do giá điện quá cao.

Theo báo cáo của EVN SPC, năm 2011 giá thành sản xuất điện trên đảo là 7.724 đồng/kWh, EVN SPC phải bù lỗ 37,8 tỷ đồng. Tới năm 2012, khi nhà máy phong điện Phú Quý vận hành thương mại từ tháng 8-2012, giá thành sản xuất điện trên đảo giảm xuống còn 6.915,34 đồng/kWh. Mức lỗ của EVN SPC giảm xuống còn 26,07 tỷ đồng. Ông Nguyễn Tấn Lân, Phó Giám đốc Công ty điện lực Bình Thuận cho biết, từ ngày 1-6 khi thực hiện giá bán điện trên đảo bằng với đất liền và tới ngày 1-7 nâng thời gian phát điện lên 24 giờ/ngày thì mức lỗ tăng lên đến 90 tỷ đồng/năm do ngành điện gánh lỗ chung. Tuy nhiên, việc đầu tư này hoàn toàn là nhiệm vụ chính trị để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh quốc phòng trên đảo.

Trước thông tin này, ông Trần Văn Hiến, Giám đốc Công ty TNHH Hải Hiến phấn khởi cho tôi biết: “Mấy năm nay, cơ sở sản xuất của Công ty ở trên đảo không còn hoạt động. Nhưng bây giờ khi giá điện bằng với đất liền, chúng tôi sẽ khôi phục lại các nhà xưởng, cơ sở chế biến để trong thời gian sớm nhất đưa vào hoạt động. Bởi vì, khi đó chi phí sản xuất sẽ giảm đi rất nhiều, đồng thời Công ty cũng không phải tốn chi phí thuê kho lạnh bảo quản sản phẩm ở đất liền”.

Ông Hiến cho biết thêm, Chi hội thủy sản Phú Quý do ông làm Chủ tịch có 16 hội viên là doanh nghiệp chế biến xuất khẩu thủy sản. Hiện nay nhiều doanh nghiệp cũng đang có kế hoạch trở lại sản xuất kinh doanh trên đảo. Đồng thời mở rộng nhà xưởng, hệ thống kho lạnh để bảo quản sản phẩm.

Ông Phạm Cương, Giám đốc Công ty TNHH một thành viên năng lượng tái tạo điện lực dầu khí Việt Nam, đơn vị đang vận hành Nhà máy phong điện Phú Quý cho biết, hằng năm Công ty phải bù lỗ riêng về chênh lệch giá mua bán điện gần một tỷ đồng. Nếu thực hiện giá mua điện như trong đất liền, sẽ giảm bù lỗ xuống còn 300 đến 400 triệu đồng.

Ông Khuất Duy Thắng Lợi, Phó Giám đốc Công ty Điện lực Bình Thuận cho biết, để thực hiện đúng theo các mốc thời gian trên, Công ty đã hoàn thành việc lắp đặt thêm hai tổ máy Diesel 2 x 1MW, nâng công suất nhà máy điện diesel trên huyện đảo từ 3MW lên 5MW. Lắp đặt hai bồn dầu 400m3, đường ống dẫn dầu từ cảng Phú Quý đến nhà máy dài 600m bảo đảm khả năng vận chuyển, dự trữ nhiên liệu phục vụ phát điện, nhà xưởng sửa chữa... Cải tạo, phát triển lưới điện trung áp dài khoảng 42 km, tổng dung lượng các trạm biến áp là 900KVA, đường dây hạ áp 5 km. Tổng mức đầu tư xây dựng ước khoảng 10 tỷ đồng.

Người dân trên đảo hết sức phấn khởi đón nhận tin vui này. Hiện nay, rất nhiều hộ dân đã mạnh dạn mua sắm các thiết bị điện phục vụ nhu cầu sinh hoạt gia đình. Ông Tạ Minh Nhựt, Phó Chủ tịch UBND huyện Phú Quý nói: “Khoảng hơn một tháng trở lại đây, các cơ sở kinh doanh đồ điện gia dụng trên đảo luôn ở trong tình trạng khan hàng do nhu cầu tăng cao. Các chuyến tàu từ TP Phan Thiết đi Phú Quý luôn chật cứng các mặt hàng điện máy như: TV, tủ lạnh, máy điều hòa nhiệt độ, máy giặt, quạt máy… của người dân mua mang ra”.

Ông Huỳnh Văn Hưng, Bí thư huyện ủy kiêm Chủ tịch UBND huyện Phú Quý cho rằng: “Việc thực hiện giá bán điện bằng với đất liền từ ngày 1-6 và nâng thời gian sử dụng điện từ 16 giờ/ngày lên 24 giờ/ngày đối với đảo Phú Quý là bước ngoặt mang tính lịch sử. Đây là yếu tố có tầm quan trọng đặc biệt đối với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của huyện đảo Phú Quý và có ý nghĩa to lớn trong chiến lược an ninh quốc phòng của Đảng và Nhà nước về phát triển biển đảo của quốc gia”.