Báo động tình trạng thiếu ánh sáng ở lớp học

91% lớp học bị thiếu ánh sáng

Theo chân đoàn khảo sát của Trung tâm tiết kiệm năng lượng TP Hồ Chí Minh và Trường Đại học Bách khoa TP Hồ Chí Minh, chúng tôi tìm đến Trường Tiểu học L. Đ.C, quận 3. Chọn ba lớp ngẫu nhiên để thực hiện việc đo độ sáng, kết quả cho thấy cả ba lớp đều không đạt yêu cầu về chiếu sáng.

Anh Nguyễn Đình Tiên, cán bộ đo đạc cho biết căn cứ theo độ lux đo được tại từng bàn học, có đến hơn phân nửa số bàn học có ánh sáng rất yếu, đạt dưới 200lux, trong khi tiêu chuẩn quy định phải đạt tối thiểu 300lux trở lên. Trong một phòng học cũng có sự chênh nhau rất lớn về độ sáng giữa các dãy bàn gần cửa sổ (có độ sáng hơn 1.500lux) và dãy bàn gần hành lang đối diện phía trong (hơn 100lux), cộng với việc các điểm chiếu sáng trên bảng không đều nhau khiến cho mắt học sinh luôn phải đặt trong tình trạng điều tiết liên tục từ nơi tối qua nơi sáng và ngược lại, nên rất mau có cảm giác mệt mỏi, uể oải và nhất là dễ bị cận thị.

Anh Trần Thanh Vũ, cán bộ đo đạc cho biết thêm, tại Trường PTTH T.K.N, ánh sáng đo được ở các lớp học tối hơn rất nhiều. Trung bình độ rọi trên bảng chỉ đạt 85lux, còn lại phần lớn các bàn học sinh ngồi chỉ đạt hơn 100lux. Cá biệt, có dãy bàn cuối cùng của phòng số 5, ánh sáng cực yếu, chỉ có 77 – 89lux.

Kết quả khảo sát thực trạng chiếu sáng học đường tại hơn 18 ngàn phòng học của trên 500 trường học trong cả nước do Viện Nghiên cứu khoa học kỹ thuật và bảo hộ lao động thuộc Bộ Công nghiệp phối hợp với Công ty cổ phần Phích nước Rạng Đông thực hiện cũng cho thấy, có đến 91% lớp học không đạt yêu cầu về ánh sáng. Hầu hết, các phòng học rất đa dạng về diện tích; hệ thống đèn chiếu sáng thiết kế một cách tùy tiện không đúng vị trí, sai quy cách; sử dụng đèn công suất thấp không đúng chủng loại… dẫn đến độ rọi sáng từ các bóng đèn không đến bàn học. Đèn không có chao chụp gây chói mắt cũng gây ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng học của học sinh.

Một vấn đề nữa là do các trường học xây dựng cách đây rất lâu nên kết cấu công trình chưa quan tâm đến vấn đề chiếu sáng. Điển hình như lắp đặt quạt trần phía dưới các bóng đèn, gây ra hiện tượng loáng quạt, rất khó chịu cho mắt của học sinh; nền tường và sàn nhà có màu tối, hạn chế bức xạ ánh sáng; các bóng đèn bị xuống cấp nghiêm trọng, đầu đèn bị đen, chóa đèn bị mờ làm giảm khả năng phát sáng…

Trường mới cũng thiếu ánh sáng

Bà Dương Lan Hương, Trường Đại học Bách khoa TP Hồ Chí Minh cho biết, tình trạng thiếu ánh sáng ở lớp học không chỉ phổ biến tại các trường có cơ sở vật chất xây dựng đã lâu như T.K.N, N.D, N.T.B… mà ngay cả những trường vừa xây mới thêm các dãy phòng học, thậm chí trường mới xây dựng hoàn toàn như các trường tiểu học L.Đ.C, đại học T.Đ.T, K.T.C.N… cũng không đảm bảo về mặt ánh sáng (trung bình độ rọi sáng đo được tại mặt bàn chỉ đạt hơn 200lux, còn tại bảng chỉ đạt hơn 100lux).

Trên thực tế, việc thay mới thiết bị điện hoặc xây dựng mới các lớp học thường được nhà trường khoán trắng cho các chủ đầu tư. Trong khi đó, theo ông Nguyễn Hoàng Minh Vũ, Trường Đại học Kiến trúc TP Hồ Chí Minh, phần lớn các đơn vị thi công chưa quan tâm, thậm chí là chưa biết đến các yêu cầu về kỹ thuật chiếu sáng. Ngay cả đối với các đơn vị tư vấn thiết kế cũng rất ít người biết đến vấn đề này. Họ chỉ mới chú ý đến mỹ quan công trình, còn tính toán như thế nào để chọn loại đèn có hiệu suất phù hợp, bố trí đèn hợp lý để tất cả các điểm trong phòng học đều nhận được mức độ sáng như nhau hay đặt chao đèn thế nào để học sinh và giáo viên khi nhìn lên bảng không bị chói mắt… thì gần như chưa biết đến. Đây cũng là nguyên nhân chính gây ra bệnh khúc xạ về mắt và cận thị đang gia tăng trong đối tượng học sinh trong những năm gần đây. Kết quả nghiên cứu trên 10.000 học sinh khối THCS ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh của Viện Dinh dưỡng quốc gia đã chứng minh điều đó, khi tỷ lệ học sinh bị mắc bệnh khúc xạ về mắt hơn 49% và tỷ lệ cận thị là 50%.

Để khắc phục tình trạng trên, ông Huỳnh Kim Tước, Giám đốc Trung tâm Tiết kiệm năng lượng TP Hồ Chí Minh cho biết, trong thời gian tới, trung tâm sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng, cải tạo một số lớp học từ cấp tiểu học đến đại học đạt yêu cầu về chiếu sáng để làm mẫu cho các trường học khác tham khảo.