Bài học từ việc gom sổ đỏ trái phép ở Văn Bàn

ND - Khoảng tháng 6-2009, một phụ nữ ngoài 30 tuổi, tự giới thiệu là Vân Anh, cán bộ của một tổ chức phi chính phủ tại Việt Nam, chuyên làm thủ tục cho vay vốn ODA trợ giúp cho các HTX hoạt động trong lĩnh vực chế biến lâm sản, đến gặp anh Nguyễn Văn Hòa, cán bộ của Ban quản lý rừng phòng hộ (BQLRPH) Văn Bàn đặt vấn đề trợ giúp vốn cho các HTX chế biến lâm sản ở địa phương.

Vân Anh đưa ra mức ăn chia rất hấp dẫn. Anh Hòa chịu trách nhiệm lo thủ tục lập hồ sơ dự án mang tư cách pháp nhân của một HTX để được trợ giúp vay vốn, còn việc thẩm định hồ sơ vay vốn do Vân Anh thực hiện. Mỗi ha góp vào dự án, được trợ giúp 50 triệu đồng, cấp trên giữ lại 35 triệu đồng, người môi giới là Vân Anh sáu triệu đồng, còn HTX và chủ sở hữu sổ đỏ được chín triệu đồng.

Ðể lo thủ tục thành lập hồ sơ vay vốn, anh Hòa đưa Vân Anh đến HTX tăm hương Sơn Thủy, huyện Văn Bàn, đặt vấn đề với bà Nguyễn Thị Tâm là người phụ trách HTX này, đề nghị cho mượn tư cách pháp nhân HTX để lập hồ sơ vay vốn trồng rừng. Thấy có lợi cho nhiều hộ gia đình đang rất cần tiền để trồng rừng và HTX cũng có lợi nhuận, lại tin tưởng vào Hòa là cán bộ BQLRPH, bà Tâm đồng ý. Thỏa thuận xong, Vân Anh đi ngay, hẹn bà Tâm mang hồ sơ xuống Hà Nội để cô ta mang đến cơ quan có thẩm quyền duyệt nhận tiền.

Theo thỏa thuận, bà Tâm phô-tô công chứng hồ sơ của HTX tăm hương Sơn Thủy, bao gồm: Giấy phép kinh doanh, mẫu dấu, mã số thuế, số tài khoản, mẫu chữ ký chủ nhiệm HTX, giấy ủy quyền nhận tiền có xác nhận của UBND xã Sơn Thủy để chuyển tiền vào tài khoản của HTX... Còn anh Hòa thu thập sổ đỏ lâm nghiệp của các hộ gia đình trong huyện Văn Bàn với tổng diện tích 800 ha rừng. Giúp thu thập sổ đỏ còn có Chu Thị Hà, cán bộ kỹ thuật của BQLRPH Văn Bàn, phụ trách địa bàn xã Tân An.

Bằng thủ đoạn tương tự, Vân Anh đến gặp anh Nguyễn Văn Xuyên là Chủ nhiệm HTX Ngọc Lợi tại tổ 6, phường Khánh Yên, thị trấn Văn Bàn đặt vấn đề thu thập sổ đỏ lâm nghiệp, lập hồ sơ vay vốn trồng rừng ưu đãi. Anh Xuyên thu thập và phô-tô công chứng được 260 sổ đỏ của các hộ gia đình ở xã Liêm Phú, Khánh Yên Hạ, Dương Quỳ.

Trong thời gian này, từ thông tin của quần chúng, Công an huyện Văn Bàn  kịp thời  vào cuộc để ngăn chặn vụ lừa đảo, thu giữ 215 sổ đỏ (bản gốc) và 260 sổ đỏ (phô-tô công chứng) khi các đối tượng này chuẩn bị lên tàu chuyển về Hà Nội. Toàn bộ sổ đỏ (bản gốc và bản phô-tô công chứng) đã được trả lại cho các hộ dân. Tình hình an ninh - trật tự trên địa bàn được ổn định.

QUA điều tra của cơ quan công an, người của các công ty môi giới không trực tiếp lộ diện, chỉ thông qua một số người cư trú ngay tại địa phương (thường là cán bộ lâm nghiệp để thuận lợi), hứa hẹn thưởng phần trăm để họ đi gom sổ đỏ, hoặc sổ đỏ công chứng, cùng với viết giấy ủy quyền cho giám đốc công ty được toàn quyền sử dụng làm căn cứ thế chấp xin vốn hỗ trợ phát triển rừng. Ðiều này rất nguy hiểm, vì khi doanh nghiệp làm mất sổ hoặc sử dụng sổ vào mục đích xấu, người dân biết căn cứ vào đâu   để đòi lại quyền lợi chính đáng của mình? Không còn sổ đỏ, người dân không thể thực hiện các nhu cầu (nếu có), như vay vốn xóa đói, giảm nghèo, hỗ trợ sản xuất... Vì vậy, cần xem xét và xử lý nghiêm theo pháp luật các cá nhân và doanh nghiệp đã tiếp tay cho việc tổ chức thu gom sổ đỏ trái pháp luật.

Từ  vụ việc thu gom sổ đỏ đất lâm nghiệp trái pháp luật ở huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai, đã đặt ra nhiều vấn đề trong công tác quản lý  đất đai hiện nay tại cơ sở. Ðối với HTX hay doanh nghiệp, đó là bài học về phương thức làm ăn hợp tác trong sản xuất kinh doanh, bởi mọi  sự hợp tác cần phải có căn cứ xác thực, nếu là dự án phải có sự thẩm định rõ ràng trước khi quyết định. Ðối với chính quyền cơ sở, đó là bài học trong công tác quản lý nhà nước về đất đai tại địa phương. Tại sao vụ việc kéo dài, lan rộng ở nhiều xã, nhưng chính quyền cơ sở, nhất là cấp xã vẫn không có động thái gì cho đến khi công luận và cơ quan chức năng vào cuộc? Ðối với người dân, đây cũng là bài học sâu sắc trong quản lý quyền sở hữu tài sản. Sổ đỏ là tài sản đặc biệt của nhân dân, khi giao cho ai, tổ chức nào phải theo quy trình chặt chẽ của cơ quan có thẩm quyền, không nên tin theo những lời hứa hão huyền mà giao quyền sở hữu đất đai của mình cho những tổ chức, cá nhân sử dụng tùy tiện.