Đợt quan trắc này được Chương trình Không khí sạch Việt Nam – Thụy Sĩ tiến hành vào tháng 1 và 2 vừa qua.
Giới thiệu với các nhà báo trong chuyến thực tế các “điểm nóng” về ô nhiễm được tổ chức trong khuôn khổ ngày Môi trường thế giới, hôm nay (5-6), GS Phạm Duy Hiển, nguyên Viện trưởng Viên nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt cho biết, nút giao thông Giải Phóng – Đại La được xem là “điểm nóng” về ô nhiễm không khí do giao thông và các hoạt động xây dựng. Nồng độ khí NO2 (đi-ô-xýt ni-tơ) ở đây lên tới 60 microgam trên một mét khối không khí (µg m-3). Trong khi đó, tại quận Tây Hồ, khí NO2 chỉ có 25 µg m-3.
Lưu lượng dày đặc các loại ô-tô, xe máy là nguồn phát chính của NO2 ở đây, GS Hiển cho biết.
Bếp than ở số nhà 55 Hạ Đình, một trong
những nguyên nhân gây ô nhiễm.
Tại khu “Cao – Xà – Lá”, điểm quan trắc của các nhà khoa học được đặt ở số nhà 55 đường Hạ Đình. Ở đây, hàm lượng SO2 (đi-ô-xýt lưu huỳnh) đo được là 91 µg m-3, cao nhất trong 100 điểm quan trắc. Được biết SO2 đo được ở quận Tây Hồ là 20 µg m-3, ở vùng nông thôn chỉ từ 10 đến 15 µg m-3.
Khí SO2 nhiều trong không khí là do ô-tô, xe buýt chạy bằng dầu diezen, hoặc do đốt than chất lượng kém.
Hiện tại, các nhà khoa học cũng chưa biết được khí SO2 ở Hạ Đình nhiều là do nguyên nhân cụ thể từ đâu. Chỉ biết rằng tại đây, các Nhà máy Bóng đèn, phích nước Rạng Đông, Nhà máy giày Thượng Đình,… đều sử dụng năng lượng là than. Người dân ở đây cũng đun nấu bằng than khá nhiều.
Ông Nguyễn Văn Quy, chủ ngôi nhà số 55 Hạ Đình cho biết, ông sống ở đây đã 16 năm và luôn cảm thấy khó thở vì không khí ô nhiễm.
Trông thật yên tĩnh và thanh bình, nhưng đây là nơi ô nhiễm khí NO2 nặng nhất trong tám quận nội thành.
Điểm quan trắc đặt tại trụ sở báo Quân đội nhân dân đối diện vườn hoa Hàng Đậu, một nơi khá trong lành và yên tĩnh cạnh khu phố cổ đã khiến các nhà khoa học ngạc nhiên bởi khí NO2 đo được tại đây là trên 75 µg m-3, cao nhất trong tám quận nội thành.
Đây là lối đi vào khu phố cổ, mật độ dân cư đông đúc, đường phố chật mà lượng xe đi lại nhiều nên không khí không phát tán được, GS Hiển nói.
Nhận định chung về đợt quan trắc vừa qua, GS Hiển cho rằng: không khí ở Hà Nội bị ô nhiễm nặng, tuy nhiên mức độ ô nhiễm biến đổi theo ngày, tháng và từ khu phố này sang khu phố khác.
GS Phạm Duy Hiển.
SO2 cao nhất tại các khu công nghiệp như Hạ Đình quận Thanh Xuân, một số khu vực có nhiều nhà máy ở phía nam Hà Nội, một số nút giao thông có xe buýt chạy qua. Tính trung bình theo từng quận nội thành thì cao nhất là Thanh Xuân, rồi đến Hai Bà Trưng và Đống Đa.
NO2 rất cao tại các nút giao thông và các địa điểm hay bị kẹt xe như gần cầu vượt Vọng, Cầu Diễn, Ngã Tư Sở, đầu cầu Chương Dương v.v… Nhưng càng xa các trục giao thông, hàm lượng NO2 càng giảm đi khá rõ.
Trong các khu phố xa trục giao thông, NO2 cao ở những nơi có mật độ dân cư cao và buôn bán sầm uất. Những nơi này vừa có mật độ xe máy lưu hành cao, mà phố xá lại chật hẹp làm cho chất ô nhiễm khó phát tán.
Ngược lại, quận Tây Hồ là nơi có không khí "dễ chịu" nhất do có Hồ Tây rộng lớn, vừa không chứa nguồn phát ô nhiễm lại vừa có tác dụng đối lưu không khí tốt.
Tính trung bình theo các quận nội thành thì hàm lượng NO2 giảm dần theo thứ tự Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng, Đống Đa, Thanh Xuân, Ba Đình, Cầu Giấy, Hoàng Mai và Tây Hồ. Tuy nhiên, hai quận Hoàng Mai và Tây Hồ cũng còn ô nhiễm hơn các quận ngoại thành như Sóc Sơn, Từ Liêm v.v..
Để khẳng định một lần nữa mức độ ô nhiễm của Hà Nội, các nhà khoa học sẽ tiến hành tiếp một đợt quan trắc cũng tại 100 địa điểm này vào tháng 7, 8 tới, vì không khí có thể biến đổi theo mùa, GS Hiển nói.
Nhiệm vụ của khoa học là phải nắm vững những quy luật biến động dựa trên kết quả quan trắc chính xác, từ đó đi đến những dự báo và khuyến cáo nhằm giảm ô nhiễm một cách thiết thực và hiệu quả.
