Trong hai ngày 30-31/7, tại Hà Nội, Ban Thư ký APEC 2027, Bộ Ngoại giao Việt Nam phối hợp với Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, Bộ Tài chính tổ chức “Hội thảo APEC về thúc đẩy chuyển đổi số cho doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa trong bối cảnh phát triển của trí tuệ nhân tạo”.
Đây là sáng kiến do Việt Nam đề xuất trong khuôn khổ Nhóm công tác APEC về doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Quy tụ gần 150 đại biểu từ các nền kinh tế APEC, tổ chức quốc tế, tập đoàn công nghệ, viện nghiên cứu và khu vực tư nhân, hội thảo đã tập trung phân tích những xu hướng mới của trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số đang thay đổi mô hình kinh doanh, chuỗi cung ứng và thị trường lao động; chia sẻ các giải pháp và mô hình ứng dụng AI nhằm nâng cao năng suất, hiệu quả hoạt động và khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Tham luận tại hội thảo, bà Phạm Thị Thu Hằng, Nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc 5S Media, cho rằng thách thức lớn nhất của doanh nghiệp không nằm ở việc thiếu công cụ AI, mà ở khả năng thiết kế lại quy trình làm việc, dữ liệu và trách nhiệm ra quyết định. "Mua phần mềm không đồng nghĩa với chuyển đổi. Nếu doanh nghiệp giữ nguyên cách làm việc cũ, công cụ mới chỉ làm tăng chi phí và tạo thêm một lớp vận hành cần quản lý", bà Hằng nêu rõ.
Chia sẻ quan điểm về việc AI có thay thế con người hay không, Tổng Giám đốc 5S Media khẳng định, AI không thay thế một con người trọn vẹn; công nghệ này trước hết thay thế hoặc rút ngắn những tác vụ riêng lẻ, lặp lại, dễ dự đoán, nặng thao tác thủ công và ít đòi hỏi phán đoán phức tạp.
Mô hình ba vai trò được bà Hằng đề xuất gồm: AI là trợ lý xử lý dữ liệu, tự động hóa và chuẩn bị bản nháp; đội ngũ nhân sự là người kiểm duyệt, phát hiện sai sót, kiểm tra hiện tượng AI bịa đặt và bảo vệ chất lượng; lãnh đạo là người ra quyết định chiến lược và chịu trách nhiệm cuối cùng,
Để chuyển từ thử nghiệm rời rạc sang quản trị dựa trên dữ liệu, đại diện của 5S Media đề xuất lộ trình năm bước cho các doanh nghiệp. Trước hết, loại bỏ sự lộn xộn trong vận hành và mô tả rõ từng bước công việc để AI có thể hỗ trợ đúng nhiệm vụ (chuẩn hóa quy trình); đưa thông tin về một nguồn thống nhất, tạo nguyên liệu đáng tin cậy cho hệ thống AI (tập trung dữ liệu).
Cùng với đó, biến kinh nghiệm đang nằm trong đầu mỗi cá nhân thành tài sản số dùng chung của doanh nghiệp (số hóa tri thức); xác định ranh giới giữa phần việc của AI, phần kiểm duyệt của nhân sự và quyền quyết định của lãnh đạo (làm rõ vai trò); nâng cao năng lực AI cho đội ngũ đi cùng nguyên tắc bảo mật dữ liệu, kiểm chứng thông tin và sử dụng có trách nhiệm (đào tạo có kiểm soát).
Theo bà Hằng, thước đo của chuyển đổi AI không nên dừng ở số giờ tiết kiệm được hoặc số công cụ đã triển khai. Một sáng kiến thành công phải để lại cho doanh nghiệp quy trình rõ hơn, dữ liệu sạch hơn, tri thức được lưu giữ, đội ngũ có năng lực tốt hơn và cơ chế ra quyết định minh bạch hơn. Đây là những nền tảng giúp kết quả tiếp tục được duy trì ngay cả khi công cụ hoặc mô hình công nghệ thay đổi.
Trong khuôn khổ hội thảo, các đại biểu cũng thảo luận các chính sách thúc đẩy phát triển kỹ năng số, thu hẹp khoảng cách số, tăng cường khả năng tiếp cận tài chính, hạ tầng số và xây dựng hệ sinh thái thuận lợi để doanh nghiệp ứng dụng AI một cách an toàn, có trách nhiệm; đề xuất các định hướng hợp tác khu vực về chia sẻ kinh nghiệm, huy động nguồn lực và thúc đẩy các sáng kiến chung của APEC hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong kỷ nguyên số.
