Xuất cảnh sẽ dễ dàng hơn

* Được biết, Bộ Công an đã trình Thủ tướng dự thảo về Nghị định XNC của công dân Việt Nam thay cho Nghị định 05/2000/NĐ-CP (ngày 3-3-2000). So với Nghị định cũ, dự thảo có điểm gì mới, thưa Thượng tá?

- Xuất phát từ yêu cầu chính đáng của dân và yêu cầu của Chính phủ trong việc thực hiện cải cách các thủ tục hành chính, Bộ Công an đã có dự thảo Nghị định về xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam thay thế Nghị định 05/2000/NĐ-CP, hiện đang trình Chính phủ. So với Nghị định cũ, dự thảo có thêm nhiều cải tiến mới.

Thứ nhất là khâu nộp hồ sơ và nhận kết quả. Công dân trực tiếp nộp hồ sơ và nhận kết quả tại cơ quan quản lý XNC công an tỉnh, thành  trực thuộc Trung ương tại nơi thường trú hoặc tạm trú (điểm b khoản 1, điều 9, chương III của Nghị định 05 quy định là nơi thường trú hoặc tạm trú dài hạn), phù hợp với Luật cư trú có hiệu lực từ ngày 1-7 tới.

Công dân cũng có thể gửi hồ sơ qua đường bưu điện (thư đảm bảo, ưu tiên) đến cơ quan quản lý XNC công an tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi thường trú và đề nghị được nhận kết quả qua đường bưu điện.

Việc này, Bộ Công an và Bộ Bưu chính viễn thông đang thảo luận để đưa ra những quy chế phù hợp trong việc nhận và trả hồ sơ. Trước khi gửi hồ sơ qua đường bưu điện, công dân phải Hòan tất hồ sơ tại công an phường, xã (bản khai, công an phường, xã xác nhận, đảm bảo chính xác người và hồ sơ là một).

Bên cạnh đó, công dân có thể ủy thác cho cơ quan, tổ chức có tư cách pháp nhân trực tiếp nộp hồ sơ và nhận kết quả tại cơ quan quản lý XNC công an tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi thường trú.

Hiện nay, số lượng người đi xuất khẩu lao động rất đông, thường là đi theo đoàn, gây ùn tắc trong quá trình làm thủ tục cấp hộ chiếu, nên việc ủy thác cho một tổ chức có tư cách pháp nhân đứng ra làm thủ tục XNC là một cải tiến mới phù hợp với tình hình thực tế.

Cơ quan, tổ chức này phải chịu trách nhiệm trước pháp luật  về người đó. Trường hợp có lý do nhân đạo, cấp thiết cần hộ chiếu gấp, người đề nghị có thể nộp hồ sơ và nhận kết quả tại Cục Quản lý XNC Bộ Công an theo một trong các cách nêu trên. Trong trường hợp này, người đề nghị cần nộp thêm hồ sơ chứng minh lý do nhân đạo, cấp thiết của mình...

Thay đổi thứ hai là về thời hạn giải quyết hồ sơ và trả kết quả. Nếu nộp hồ sơ tại cơ quan quản lý XNC công an các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thì thời gian không quá 8 ngày làm việc; tại Cục Quản lý XNC thì không quá 5 ngày làm việc. So với Nghị định 05 thì thời gian được rút ngắn hơn 1/2.

Điểm đổi mới tiếp theo, cán bộ công chức Nhà nước đi nước ngoài cũng như dân thường khi nộp hồ sơ đề nghị cấp hộ chiếu không cần ý kiến cấp thẩm quyền cho phép. Bỏ qua thủ tục này, thời gian trả hồ sơ cũng được rút ngắn hơn.

Dự thảo cũng đề nghị thay đổi về thời hạn của hộ chiếu. Theo đó, thời hạn hộ chiếu phổ thông cấp cho người lớn không quá 10 năm, trẻ em (dưới 14 tuổi) không quá 5 năm. Như vậy giá trị sử dụng hộ chiếu được kéo dài hơn, không phải gia hạn như trước đây.

Chờ phỏng vấn cấp hộ chiếu.

* Dự thảo cũng đề nghị chỉ dùng CMND khi nộp hồ sơ xin cấp hộ chiếu mà không cần hộ khẩu, vì sao?

- Việc cấp hộ chiếu cho công dân sẽ căn cứ vào giấy CMND vì giấy này đã đủ căn cứ pháp lý xác định con người. Hơn nữa, khi cấp CMND công an tỉnh đã kiểm tra, xác minh về nhân thân người đó. Đối với trẻ em chưa đến tuổi cấp CMND thì căn cứ vào giấy khai sinh.

Việc công dân khi đề nghị cấp hộ chiếu không cần xuất trình hộ khẩu là một bước cải cách hành chính phù hợp với Luật cư trú. Điều 41 luật này quy định “rà soát các văn bản pháp luật liên quan đến quy định về hộ khẩu” nhằm sửa đổi hoặc bãi bỏ những quy định lạm dụng hộ khẩu làm hạn chế quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

Ngoài ra, Bộ Công an cũng đã có dự thảo đề nghị công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài (Việt kiều) còn giữ hộ chiếu Việt Nam trở về nước sinh sống không phải làm thủ tục hồi hương; miễn thị thực cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài sử dụng hộ chiếu nước ngoài nhập cảnh Việt Nam và đề án bãi miễn thị thực cho công dân Nga, Paraguay, Croatia, Campuchia.