Chật vật bán xăng sinh học E5
Khảo sát thực tế tại các cửa hàng xăng dầu tại TP Hồ Chí Minh cho thấy, tại các cột xăng E5 có rất ít xe máy vào đổ, trong khi xăng A92, A95 thì nườm nượp khách hàng. Lý giải về điều này, chị Nguyễn Ngọc Hải (quận Bình Thạnh) cho rằng, nếu tính về kinh tế thì xăng sinh học E5 rẻ hơn vài trăm đồng/lít, nhưng do chưa sử dụng bao giờ, cho nên chưa yên tâm. Lái xe Huỳnh Tài Em khẳng định, chủ xe của anh khuyến cáo nếu đổ xăng sinh học E5 mà hỏng xe là trừ tiền. Một vài khách hàng khác như anh Trần Hữu Nam (quận 3) lại cho rằng, sử dụng xăng sinh học E5 chạy xe máy bình thường.
Tại các cửa hàng xăng dầu thuộc Công ty xăng dầu khu vực II (Petrolimex Sài Gòn), các trụ bán xăng được thiết kế giống nhau từ mầu sơn đến chữ viết, phải tinh mắt mới thấy được sự khác nhau, đó là chữ E5 trước chữ RON 92, tuy nhiên lượng xăng này bán ra vẫn thua xa loại xăng truyền thống. Sau khi biết loại xăng mình vừa đổ là xăng sinh học E5, chủ xe có biển kiểm soát 63-B3 091.88 phàn nàn quên không hỏi đó là loại xăng gì và không biết có chạy tốt không? Khi chúng tôi hỏi về lượng xăng sinh học E5 bán ra hàng tháng, chị Nguyễn Thị Nguyệt, nhân viên cây xăng số 38 cho biết, rất ít khách hàng mua loại xăng này, vì thế lượng bán ra không đáng kể.
Theo Sở Công thương TP Hồ Chí Minh, trên địa bàn thành phố có chín đơn vị đầu mối cung cấp xăng dầu, gồm sáu tổng đại lý và 518 cửa hàng bán lẻ. Tổng sản lượng tiêu thụ xăng dầu trên địa bàn trung bình khoảng 130 nghìn m3/tháng, trong đó sản lượng xăng A92 và A95 chiếm đến 95,8%, còn xăng sinh học E5 chỉ chiếm 4,2%. Sở dĩ sản lượng xăng sinh học E5 bán ra thị trường quá thấp là do tâm lý người tiêu dùng còn e ngại và chưa hiểu rõ về tính hữu ích của sản phẩm này.
Nhiều cửa hàng xăng dầu chưa nhiệt tình bán xăng sinh học E5 vì doanh số ít, chiết khấu thấp, ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu. Một chủ cửa hàng xăng dầu than phiền, việc đầu tư khoảng 400 triệu đồng/cửa hàng để chuyển đổi sang bán xăng sinh học E5 là khá tốn kém, đó là chưa kể chi phí kinh doanh xăng E5 theo giá nguyên liệu, vận chuyển… hiện đều cao hơn vài trăm đồng/lít so với kinh doanh xăng truyền thống. Đây có lẽ là lý do để các doanh nghiệp (DN) không thiết tha việc kinh doanh, bán lẻ loại xăng này.
Mới đây, Sở Công thương TP Hồ Chí Minh cũng nhìn nhận rằng, tỷ lệ xăng sinh học E5 bán ra thị trường quá thấp, một phần do thói quen của người tiêu dùng, mặt khác do cơ quan chức năng chưa đẩy mạnh giới thiệu về tính hữu ích của xăng sinh học E5 đối với môi trường và đời sống xã hội.
Cần các giải pháp đồng bộ
Phân tích về công dụng và hiệu quả của loại xăng sinh học E5, một đại diện Công ty xăng dầu Khu vực II khẳng định, sử dụng loại xăng này tiết kiệm hơn so với xăng truyền thống, đồng thời máy móc của ô-tô, xe máy vận hành tốt hơn. Về môi trường, do xăng sinh học E5 có 5% là cồn Ethanol có khả năng làm tăng trị số ốc-tan, cho nên thải ít chất độc hơn. Hơn nữa, sản phẩm xăng sinh học E5 đốt cháy là CO2 và H2O, do đó làm giảm ăn mòn máy móc hơn loại xăng thông thường... Có thể nói, sử dụng xăng sinh học E5 vừa giảm lượng nhiên liệu tiêu thụ, tăng tuổi thọ của động cơ vừa góp phần giảm ô nhiễm môi trường.
Với những ưu điểm như vậy, nhưng vì sao tỷ lệ tiêu thụ loại xăng này trên thị trường vẫn chưa được như kỳ vọng? Phó Giám đốc Sở Công thương TP Hồ Chí Minh Lê Ngọc Đào cho rằng, mặc dù giá xăng dầu giảm, nhưng giá cồn (E100) để pha với xăng khoáng chưa giảm, khiến DN đầu mối lỗ khoảng 200 đồng/lít, dẫn đến mức chiết khấu cho đại lý bán lẻ thấp, đây là lý do chưa hấp dẫn các đại lý tham gia phân phối. Tính toán của Bộ Công thương cho thấy, do chi phí đầu tư khá lớn, hiện nay giá thành sản xuất xăng E5 không thấp hơn so với xăng thông thường, vì phải tuân theo nguyên tắc thị trường. Khi các nhà máy sản xuất nhiên liệu sinh học sử dụng nguồn nguyên liệu đầu vào thấp, cộng với chính sách ưu đãi về thuế, phí để khuyến khích người tiêu dùng, lúc đó xăng sinh học E5 mới có khả năng cạnh tranh so với xăng A92. Chính phủ cần sớm tháo gỡ khó khăn cho DN đầu mối, kéo giá xăng E5 thấp hơn xăng A92 từ 1.000-1.500 đồng/lít so với gần 500 đồng như hiện nay mới thu hút được người dùng.
Cũng theo Sở Công thương TP Hồ Chí Minh, thời gian tới sẽ đẩy mạnh công tác truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng, hệ thống chính trị, tổ chức hội thảo… bằng nhiều hình thức để người tiêu dùng hiểu được lợi ích sử dụng xăng E5. Tiếp tục vận động các tổng đại lý, đại lý kinh doanh bán lẻ xăng dầu trên địa bàn thành phố tham gia phân phối xăng E5 với mỗi cửa hàng có ít nhất một vòi hoặc một trụ bơm phân phối xăng E5. Thành lập tổ tiếp nhận phản ánh và thông tin thị trường và việc cung ứng, tiêu thụ xăng E5 vào thị trường nhằm giải đáp thắc mắc thỏa đáng cho người tiêu dùng. Khuyến khích các cơ quan nhà nước, cán bộ, công nhân viên, Hiệp hội giao thông vận tải… hưởng ứng sử dụng xăng E5.
Cùng với đó, kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành trung ương nghiên cứu cơ chế hỗ trợ, chính sách giảm thuế, chiết khấu hoa hồng, phí, môi trường… để có giá bán phù hợp cho xăng E5, tạo được yếu tố hấp dẫn, khuyến khích người tiêu dùng sử dụng. Ban hành, sửa đổi các quy định về đánh giá, chứng nhận hợp quy, sử dụng phụ gia, tiêu chuẩn, quy chuẩn để hỗ trợ DN pha chế, sản xuất xăng E5, tránh vướng mắc về quy định, quản lý nhà nước. Bộ Công thương cần có chính sách dài hạn cho DN đầu tư vào nhiên liệu sinh học như miễn thuế nhập khẩu đối với thiết bị vật tư tồn trữ, vận chuyển, pha chế, phân phối nhiên liệu sinh học trong nước chưa sản xuất được. Đồng thời, xem xét miễn thuế, phí môi trường đối với phần xăng nền để pha chế xăng E5; giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng E5 đưa vào lưu thông...
