Vướng mắc trong lập lại trật tự hành lang an toàn giao thông quốc lộ 1A

ND- Bảo đảm an toàn cho các phương tiện tham gia giao thông trên tuyến quốc lộ 1A qua các tỉnh miền trung đang là vấn đề bức xúc. Nạn lấn chiếm lòng, lề đường, hành lang an toàn đường bộ tồn tại hàng chục năm nay nhưng không được xử lý dứt điểm là một trong những nguyên nhân gây tai nạn giao thông hiện nay.

Tháng 4-2008, Khu Quản lý đường bộ 5 tổ chức lễ ra quân lập lại trật tự hành lang an toàn đường bộ trên các tuyến quốc lộ do đơn vị quản lý, theo Quyết định 1856/QÐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Trong giai đoạn 1,  đoạn quốc lộ 1A từ thành phố Ðà Nẵng đến Nha Trang, qua sáu tỉnh, thành phố có chiều dài 540 km, là một trong bốn đoạn trên toàn tuyến bắc - nam được Thủ tướng chọn làm thí điểm. Từ tháng 4 đến tháng 6, Khu quản lý đường bộ phối hợp chính quyền các địa phương tiến hành kiểm tra, xác minh phạm vi hành lang an toàn đường bộ đã được đền bù; thống kê các công trình, lều quán xây dựng trái phép; thực hiện cưỡng chế, giải tỏa dứt điểm trong phạm vi từ năm đến bảy mét đã được đền bù giải tỏa. Tuy nhiên, đến nay việc giải tỏa hành lang đường bộ đoạn qua các tỉnh miền trung vẫn còn nhiều vướng mắc.

Phó Tổng Giám đốc Khu Quản lý đường bộ 5, Phan Thái cho biết: Hiện nay trên tuyến quốc lộ 1A từ Ðà Nẵng đến Nha Trang có 36.341 trường hợp xây dựng vi phạm hành lang an toàn giao thông đường bộ. Vướng mắc hiện nay trong việc lập lại trật tự hành lang an toàn trên quốc lộ 1A theo Quyết định 1856 của Thủ tướng Chính phủ là phạm vi cưỡng chế, giải tỏa từ năm đến bảy mét đã được đền bù. Nhưng trên quốc lộ 1A đoạn từ Ðà Nẵng đến Nha Trang trước đây khi mở rộng, nâng cấp, phạm vi đền bù, giải tỏa tính từ chân ta-luy đường đắp, đỉnh ta-luy đường đào ra mỗi bên chỉ hai mét, đặc biệt một số đoạn do khó khăn về giải tỏa nên dự án chỉ dừng lại ở phạm vi mỗi bên một mét, nên không thực hiện giải tỏa được. Ði dọc quốc lộ 1A, đoạn qua sáu tỉnh, thành phố miền trung, chúng tôi chứng kiến trong phạm vi hành lang an toàn đường bộ đang tồn tại nhiều công trình xây dựng hợp pháp, gồm công trình có giấy phép xây dựng, nhà dân có sổ đỏ về nhà đất,  nhà dân do lịch sử để lại... đòi hỏi các tổ liên ngành của các địa phương khi giải tỏa phải thống kê, rà soát, phân loại và có giải pháp đồng bộ, bảo đảm ổn định cuộc sống của người dân. Ðã xảy ra tình trạng trên một đoạn đường cùng vi phạm hành lang an toàn đường bộ, nhưng công trình có giấy phép, nhà có sổ đỏ thì không giải tỏa được, dẫn đến việc người dân thắc mắc không đồng tình. Trao đổi ý kiến với chúng tôi,  Trưởng ban Thanh tra Ðường bộ 3 Lê Ðức Vỹ bức xúc: Chỉ tính riêng ba năm, 2006 đến 2008, Thanh tra Ðường bộ 3 đã phát hiện 1.952 trường hợp vi phạm hành lang an toàn giao thông đường bộ, trong đó, Ban Thanh tra Ðường bộ 3 đã lập biên bản xử lý vi phạm, lập hồ sơ cưỡng chế giải tỏa 1.561 trường hợp gửi UBND cấp quận, huyện các địa phương, nhưng đến nay chỉ có 931 trường hợp ra quyết định xử phạt cho tồn tại, các quận, huyện chưa ra quyết định cưỡng chế giải tỏa, hiện vẫn đang chờ xử lý. Nhiều đoạn đường, tình trạng nhà dân vi phạm hành lang an toàn giao thông đường bộ với mức độ nguy hiểm, đáng báo động là chợ Bà Rén, thuộc huyện Quế Sơn, chợ Kỳ Chánh và thị trấn Núi Thành (Quảng Nam); các đoạn đường qua huyện Tuy An (Phú Yên); Hoài Nhơn, Tuy Phước (Bình Ðịnh), Vạn Ninh, Cam Ranh (Khánh Hòa)... Ông Lê Văn Huỳnh, ở thị trấn Núi Thành (Quảng Nam), có nhà ở sát quốc lộ 1A, lo lắng nói với chúng tôi: Nhà tôi  ở sát quốc lộ 1A suốt ngày đêm xe cộ qua lại, lúc nào cũng nơm nớp lo sợ tai nạn xảy ra, nhưng nhà cửa do cha ông để lại có từ hàng chục năm nay. Người dân ở đây mong muốn Nhà nước có chính sách hỗ trợ khi giải tỏa, để bà con có chỗ ở ổn định. Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương và cơ quan quản lý đường bộ, trong triển khai giai đoạn 1, thực hiện Quyết định 1856 của Chính phủ, Công ty cổ phần Quản lý và Xây dựng đường bộ Quảng Nam - Ðà Nẵng thực hiện tốt công tác giải tỏa, cưỡng chế các công trình vi phạm hành lang an toàn giao thông đường bộ đã đền bù giải tỏa.

Ðể giải quyết đồng bộ, dứt điểm các trường hợp vi phạm hành lang an toàn đường bộ trên quốc lộ 1A, Nhà nước cần có chính sách, sớm thu hồi giấy phép, giải tỏa đền bù những trường hợp đất ở hợp pháp của nhân dân đang sử dụng, nằm trong hành lang an toàn giao thông đường bộ đã tồn tại hàng chục năm nay. Ðáng lưu ý, những năm qua một số dự án nâng cấp, mở rộng  và xây dựng các tuyến đường tránh qua các thành phố, thị trấn trên quốc lộ 1A được triển khai, nhưng các cơ quan có trách nhiệm, chính quyền địa phương còn buông lỏng quản lý, không cắm mốc lộ giới, cọc giải phóng mặt bằng, không có phương án bảo vệ hành lang an toàn đường bộ, tạo kẽ hở cho nhiều hộ dân chiếm dụng hành lang san lấp mặt bằng, xây dựng các công trình trái phép. Trong đó, không ít hộ tái lấn chiếm khi đã được đền bù giải tỏa.  Ðoạn đường tránh từ nam hầm đường bộ Hải Vân - Túy Loan, qua địa bàn thành phố Ðà Nẵng, dài hơn 18 km, vừa mới khánh thành đưa vào thông xe ngày 19-4-2008, đã có nhiều hộ dân xây nhà, dựng lều quán, san lấp mặt bằng, xây tường rào vi phạm hành lang an toàn giao thông đường bộ. Ngành giao thông vận tải quản lý đất của đường bộ và hành lang an toàn giao thông đường bộ theo quy hoạch, nhưng các địa phương lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất ở, cho thuê, chuyển đổi, chuyển quyền sử dụng đất, mở đường nhánh, đường đô thị đấu nối vào quốc lộ 1A tràn lan, không theo quy hoạch. Chưa chú trọng đến công tác bảo đảm an toàn giao thông, không xử lý dứt điểm các vi phạm về an toàn giao thông đường bộ theo thẩm quyền. Trên các tuyến quốc lộ, đoạn qua miền trung, hàng chục thị xã, thị trấn xảy ra tình trạng không chỉ người dân mà cả các cơ quan, trường học, khu dân cư, chợ xép, khi xây dựng đều thi nhau "bám đường"  vi phạm hành lang an toàn giao thông đường bộ. Việc ồ ạt san lấp đất nông nghiệp, chuyển đổi đầu tư xây dựng các khu công nghiệp, khu dân cư, cho mở cây xăng mở đường nhánh đấu nối vào quốc lộ, nhưng không tuân thủ quy hoạch, không xây dựng đường gom phân luồng, đã vô tình "đô thị hóa" quốc lộ 1A, tuyến đường huyết mạch xuyên Việt vốn đã quá chật hẹp, ngày càng trở nên phức tạp, ẩn chứa bao hiểm họa khó lường.

 Ðề nghị chính quyền các địa phương tích cực phối hợp với cơ quan quản lý đường bộ thống kê, rà soát, phân loại các công trình xây dựng vi phạm hành lang an toàn đường bộ để có biện pháp xử lý kiên quyết. Cục Ðường bộ sớm cấp kinh phí và hướng dẫn lập hồ sơ pháp lý theo quy định để hỗ trợ công tác giải tỏa cưỡng chế, ổn định cuộc sống người dân, góp phần kiềm chế tai nạn giao thông đang gia tăng đến mức báo động trên quốc lộ 1A.

THANH LỘC