Theo tuyên bố của ông Trump, Mỹ áp 10% thuế lên lượng hàng hóa nhập khẩu của Trung Quốc trị giá 200 tỷ USD từ ngày 24-9 tới, và sẽ tăng mức thuế lên 25% vào đầu năm 2019. Cùng với việc “nổ phát súng 200 tỷ USD” nói trên, Nhà trắng cáo buộc Bắc Kinh đã có một loạt hoạt động không công bằng liên quan sở hữu trí tuệ và công nghệ của Mỹ. Một “đòn đánh” dự phòng cũng đã được phía Mỹ chuẩn bị sẵn cho cuộc chiến với Trung Quốc khi Tổng thống Trump cảnh báo sẽ lập tức tiến hành giai đoạn ba của cuộc chiến, áp thuế đối với 267 tỷ USD hàng nhập khẩu của Trung Quốc, nếu Bắc Kinh tiến hành trả đũa nhằm vào Mỹ.
Việc Mỹ áp đặt gói thuế mới “nặng tay” với hàng hóa Trung Quốc diễn ra chỉ vài hôm sau khi Nhà trắng cho biết Bộ trưởng Tài chính Mỹ S.Mnuchin và cộng sự đã mời các đối tác Trung Quốc, trong đó có Phó Thủ tướng Lưu Hạc, tham gia vòng đàm phán thương mại mới. Theo đó, cuộc gặp này có thể diễn ra tại thủ đô Washington hoặc Bắc Kinh trong những tuần tới, nhằm giải quyết các quan ngại, bất đồng giữa hai bên. Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuần trước đã hoan nghênh đề xuất của Mỹ về việc tổ chức vòng đàm phán thương mại này.
Tuy nhiên, trong bối cảnh Mỹ tung ra gói thuế mới với lượng hàng hóa trị giá 200 tỷ USD của Trung Quốc nêu trên ngay trong tuần này đã dội gáo nước lạnh vào cuộc đàm phán thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Trước đó, có thông tin Trung Quốc có thể từ chối tham gia các cuộc đàm phán thương mại mới với Mỹ dự kiến sẽ diễn ra vào cuối tháng 9, nếu phía Washington tiếp tục áp thuế bổ sung đối với các mặt hàng của Bắc Kinh. Trong khi đó, một số doanh nghiệp Trung Quốc đã kêu gọi lãnh đạo nước này áp đặt các giới hạn đối với việc bán các thiết bị và mặt hàng mà các doanh nghiệp Mỹ cần, sử dụng “hạn chế xuất khẩu” để đe dọa chuỗi cung ứng của Mỹ.
Các quan chức Trung Quốc đã lên tiếng chỉ trích việc Mỹ tăng thuế đánh vào hàng hóa Trung Quốc. Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Chung Sơn trong cuộc gặp các đại diện doanh nghiệp nước ngoài tại Trung Quốc ngày 18-9 đã nhấn mạnh rằng, chủ nghĩa đơn phương và bảo hộ của Mỹ sẽ ảnh hưởng đến các lợi ích của cả Mỹ và Trung Quốc, cũng như gây phương hại cho nền kinh tế toàn cầu. Cùng ngày, Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát và quản lý chứng khoán Trung Quốc (CSRC) Phương Tinh Hải trong cuộc họp báo tại Thiên Tân đã tuyên bố rằng, các biện pháp áp thuế của Mỹ đối với Trung Quốc sẽ không phát huy tác dụng do Bắc Kinh có nhiều công cụ chính sách tiền tệ và tài chính để đối phó. Trong khi đó, sáng 18-9, Phó Thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc đã triệu tập một cuộc họp để thảo luận về cách thức đối phó của Chính phủ đối với quyết định áp thuế bổ sung của Mỹ. Theo người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc, các biện pháp thuế quan đáp trả của Bắc Kinh cũng sẽ được công bố ngay lập tức vào ngày 24-9 tới.
Về phía Mỹ, hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy chính quyền Washington sẽ thay đổi quan điểm cứng rắn với Bắc Kinh, bởi Mỹ cho rằng họ hiện nắm nhiều lợi thế hơn trong cuộc chiến này. Trên mạng xã hội Twitter, Tổng thống Mỹ D.Trump cho rằng, Mỹ không chịu bất kỳ sức ép nào về việc phải có được một thỏa thuận với Trung Quốc và Washington sẽ sớm thu về hàng tỷ USD tiền thuế và sản xuất sản phẩm nội địa.
Những động thái mới nhất từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung nêu trên cho thấy phía Mỹ đã có những tính toán kỹ lưỡng và đang áp dụng chiến thuật “vừa đánh, vừa đàm” trong cuộc chiến thương mại với Trung Quốc. Trong bối cảnh quan điểm cứng rắn của Mỹ không thay đổi, cuộc đàm phán thương mại giữa hai bên khó diễn ra cuối tháng này và dù có diễn ra cũng sẽ không thể làm “hạ nhiệt” cuộc chiến thương mại giữa Washington và Bắc Kinh.
