Vĩnh Phúc phát triển chăn nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa

Chăn nuôi là mũi đột phá

Ngay từ giai đoạn 2001 - 2005, Nghị quyết 10 của Tỉnh ủy Vĩnh Phúc xác định lấy chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản là trọng tâm trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp. Từ đó, hàng loạt cơ chế, chính sách thúc đẩy chăn nuôi được xác lập, cùng với việc triển khai sáu dự án cụ thể: Xây dựng vùng an toàn dịch bệnh động vật; cải tạo, nâng cao chất lượng giống bò thịt và phát triển đàn bò sữa; chăn nuôi lợn hướng nạc; sản xuất giống lợn ngoại và chăn nuôi lợn xuất khẩu. Tỉnh đã đầu tư hơn 19 tỷ đồng hỗ trợ con giống, vắc-xin, tập huấn kỹ thuật, các trang thiết bị cho việc áp dụng tiến bộ kỹ thuật, công nghệ mới (bao gồm thụ tinh nhân tạo, hệ thống chuồng lồng, máng ăn, hệ thống bi-ô-ga...). Nhờ vậy, chỉ trong vòng hai năm toàn bộ hơn 10 nghìn con bò đực giống cũ được thiến, để thay bằng bò đực sind. "Ðạt được kết quả này không phải dễ. Ðó là cả một cuộc vận động, tuyên truyền lâu dài để thay đổi tập quán của người chăn nuôi" - Trưởng phòng Chăn nuôi - Thủy sản Nguyễn Quốc Huy nói với chúng tôi. Nếu như năm 2000, chăn nuôi chiếm tỷ trọng 25,2% trong cơ cấu ngành nông nghiệp thì đến năm 2005 đã tăng lên 39,08%. Ðàn bò, chủ yếu bò thịt, phát triển mạnh ở hầu hết các huyện, thị xã trong tỉnh, với tổng đàn 149,6 nghìn con (tăng gấp 1,5 lần so với năm 2001); trong đó, bò lai sind chiếm 53,5% tổng đàn. Ðàn lợn đạt gần 550 nghìn con (tăng 27% so với năm 2001), trong đó có hơn tám nghìn con lợn nái ngoại, thịt lợn hơi xuất chuồng đạt 52,9 nghìn tấn, tăng 2,12 lần. Mặc dù bị ảnh hưởng của dịch cúm, nhưng đàn gia cầm vẫn khôi phục đạt 5,17 triệu con (đạt hơn 80% so với thời điểm trước dịch); trong đó có hơn 100 nghìn con giống cấp ông bà, bố mẹ, đủ cung ứng con giống cho các hộ chăn nuôi.

Bên cạnh việc tăng số lượng và chất lượng đàn gia súc, gia cầm, sự thành công về phương thức tổ chức sản xuất mới của ngành chăn nuôi Vĩnh Phúc cũng đáng được ghi nhận. Phương thức chăn nuôi công nghiệp, bán công nghiệp đang dần từng bước thay thế phương thức truyền thống. Nhiều giống mới được đưa vào sản xuất, quy mô đàn trong nông hộ được mở rộng... Theo số liệu thống kê, toàn tỉnh hiện có 53 trang trại nuôi lợn nái, với quy mô mỗi trang trại nuôi từ 10 đến 120 con nái; 58 trang trại bò thịt, bò sữa với quy mô mỗi trang trại nuôi 10 - 60 con và 155 trang trại gia cầm nuôi ít nhất cũng hơn một nghìn con. Cũng theo số liệu khảo sát, có tới 600 - 700 hộ chăn nuôi thu lãi ròng hơn 50 triệu đồng/năm.

An toàn dịch bệnh quyết định hiệu quả chăn nuôi

Về giải pháp phát triển chăn nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Vĩnh Phúc Phùng Quang Hùng nhấn mạnh: "Muốn giải quyết tốt vấn đề tiêu thụ sản phẩm chăn nuôi, điều quan trọng hơn cả là phải bảo đảm an toàn dịch bệnh cho đàn gia súc, gia cầm trên địa bàn tỉnh; coi đó như tấm "giấy thông hành" để nhân dân yên tâm mở rộng chăn nuôi và tiêu thụ sản phẩm". Chính vì vậy, Vĩnh Phúc đã quan tâm đầu tư mạnh vào tăng cường năng lực hệ thống thú y, xây dựng vùng an toàn dịch bệnh động vật, bảo đảm tỷ lệ tiêm phòng các bệnh chính cho đàn gia súc, gia cầm đạt hơn 80%, đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền để người dân nâng cao nhận thức về công tác phòng, chống dịch bệnh. Theo đồng chí Bùi Như Ý, Chi cục trưởng Thú y: "Mỗi phường, xã trên địa bàn Vĩnh Phúc đều có một Tổ khuyến nông dịch vụ kỹ thuật, gồm ba người, trong đó có một nhân viên thú y chuyên trách (được hưởng 200 nghìn đồng/tháng), ngoài việc hành nghề ở địa phương, còn có nhiệm vụ phản ánh kịp thời tình hình dịch bệnh, triển khai tiêm phòng theo đúng quy định". Ðể chủ động ngăn chặn dịch bệnh gia súc, gia cầm tái phát, Ban chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh đã xây dựng kế hoạch phòng, chống dịch cụ thể. Theo đó, mỗi xã thành lập ngay một tổ chuyên trách, ít nhất có chín người, để thực hiện chiến dịch tiêm phòng vắc-xin cúm gia cầm, lở mồm, long móng và các loại vắc-xin khác cho gia súc; khử trùng tiêu độc cho các hộ trong thôn theo hình thức cuốn chiếu, từ ngày 25-9-2006, bắt đầu triển khai ở tất cả 152 xã, phường. Ngoài hỗ trợ tiền công tiêm phòng, vật tư liên quan, hóa chất khử trùng tiêu độc, tỉnh hỗ trợ mỗi trưởng thôn trực tiếp tham gia chiến dịch 100 nghìn đồng/người/tháng (trong hai tháng), đối với Ban chỉ đạo xã là một triệu đồng. Mỗi hộ nông dân đóng góp thêm 2.000 đồng, nhằm nâng cao trách nhiệm của mình trong việc phòng, chống dịch.

Ðể chăn nuôi có lãi, người dân không những phải đối mặt với biến động về thị trường, mà còn cả về giá thức ăn gia súc (thường chiếm 60 - 70% giá thành sản phẩm). Trước thực tế đó, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chỉ đạo triển khai mô hình tự chế biến thức ăn trong chăn nuôi, bước đầu thực hiện đối với chăn nuôi lợn thịt đã và đang mang lại kết quả khả quan. Chị Phan Thị Xuân, chủ trang trại chăn nuôi quy mô 120 lợn nái (xã Tứ Trưng, huyện Vĩnh Tường), cho biết: "Dùng thức ăn tự chế đã giảm chi phí từ 700 đến 800 đồng/kg thức ăn mà lợn vẫn lớn nhanh không thua kém các loại thức ăn hỗn hợp (chế biến sẵn). Trung tâm Khuyến nông tỉnh cung cấp máy trộn (tỉnh hỗ trợ 40% giá thành của máy), hướng dẫn công thức chế biến theo từng giai đoạn sinh trưởng và cung ứng nguyên liệu bổ sung, như primex, bột cá; còn gia đình tự mua ngô, đỗ tương, gạo về chế biến. Ðây cũng là giải pháp giúp người chăn nuôi giảm bớt khó khăn trong tình hình giá thịt lợn hơi đang giảm mạnh.

Tìm hiểu thực tế tại một số trang trại chăn nuôi ở các huyện Yên Lạc và Vĩnh Tường, chủ trang trại đều biểu lộ sự lo lắng về vấn đề đất đai, khi thời hạn thuê đất quá ngắn so với mức đầu tư một trang trại. Về vấn đề này, Trưởng phòng Chăn nuôi - Thủy sản Nguyễn Quốc Huy cho biết: "Thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, tỉnh đang xây dựng đề án tổ chức lại ngành chăn nuôi gắn với an toàn dịch bệnh giai đoạn 2006 - 2010 và định hướng tới năm 2015". Giải pháp chính đưa chăn nuôi tập trung ra khỏi khu dân cư, bằng cách xây dựng các trang trại, vừa bảo đảm an toàn dịch bệnh, vừa hướng tới sản xuất hàng hóa lớn. Bởi vậy, chính sách về đất đai sẽ là mấu chốt, do đó việc xác định rõ chủ và thời hạn giao đất là rất cần thiết (chẳng hạn, việc giao đất đối với trang trại chăn nuôi là 50 năm, còn nuôi trồng thủy sản là 20 năm), đồng thời, khai thác triệt để tiềm năng vùng đồi để phát triển chăn nuôi. Bên cạnh đó, Vĩnh Phúc vẫn quan tâm tổ chức mạng lưới tiêu thụ sản phẩm. Cùng với việc mời gọi các công ty lớn như CP group (Thái-lan), Japfa Comfeed (Indonesia) đứng ra tiêu thụ sản phẩm qua hệ thống chăn nuôi gia công, tỉnh còn tạo điều kiện cho hệ thống thương lái thu mua sản phẩm đến tận hộ gia đình. Vĩnh Phúc đặt quyết tâm trở thành tỉnh an toàn dịch bệnh động vật và sẵn sàng đầu tư 20 tỷ đồng/năm cho công tác thú y để bảo vệ thành quả chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản.

Chăn nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa là một ngành chịu nhiều yếu tố rủi ro (thiên tai, dịch bệnh, thị trường...), nhưng những gì mà Vĩnh Phúc đạt được đã khẳng định, chăn nuôi là nghề đem lại lợi nhuận cho người dân, mang lại giá trị kinh tế - xã hội lớn khi biết tổ chức sản xuất tốt, nắm bắt được tâm lý của người chăn nuôi và nhu cầu thị trường. Chủ trương đưa chăn nuôi trở thành mũi nhọn trong phát triển nông nghiệp của Vĩnh Phúc là hướng đi đúng, hy vọng sẽ thu được những thành công mới trong thời gian tới.