Trang wiki lớn nhất (www.wikipedia.org) tập hợp khoảng nửa triệu bài/mục và được thể hiện bằng hàng chục ngôn ngữ khác nhau.
Tích cực nhiều hơn phá hoại
Với mục tiêu xây dựng kho tri thức phục vụ cộng đồng và do cộng đồng đóng góp xây dựng, wiki đã được phát triển dựa trên tiêu chí rất mở và mềm dẻo: "Bất kỳ ai đều có quyền khai thác tri thức và đồng thời có quyền bổ sung tri thức mới, xóa, sửa toàn bộ hoặc từng phần bất kỳ nội dung tri thức nào trên wiki hay tổ chức thông tin theo cách của mình".
Tư tưởng này có thể gây sự hoài nghi về mức độ tin cậy của nội dung trên wiki. Tuy nhiên, những người sáng lập tin rằng "trong một cộng đồng số người tích cực luôn nhiều hơn số kẻ phá hoại" và thực tế đã chứng minh cho điều này. Hơn nữa, wiki có công cụ hỗ trợ "những người tích cực" dễ dàng kiểm soát các thay đổi từ từng phần của một nội dung tới toàn bộ cấu trúc nội dung. Mọi thay đổi đều được ghi lại, so sánh và dễ dàng khôi phục lại những trạng thái trước. Những kẻ phá hoại có thể mất rất nhiều thời gian cho việc xoá, sửa, phá hoại một nội dung. Nhưng người tích cực chỉ cần 1-2 phút là có thể khôi phục lại nội dung tốt trước đó. Tri thức được cộng đồng đóng góp, gọt giũa, chắt lọc. Tri thức do cộng đồng xây dựng vì cộng đồng nên súc tích, tập trung và thân thiện.
Trang wikipedia.org (do hiệp hội phi lợi nhuận Wikipedia quản lý), ra đời từ năm 2001 đã tập hợp được khoảng nửa triệu bài/mục về mọi khía cạnh của tri thức nhân loại được cộng đồng quan tâm, với hàng chục ngôn ngữ khác nhau. Theo giới thiệu của BBC, người duyệt web có thể tìm mọi khái niệm trên wikipedia.org, từ Aaan (một tiểu thiên sứ trong ngôn ngữ cổ Enochian) cho đến ZZ Top (ban nhạc rock thập niên 70-80 đến từ Texas, Mỹ).
Wiki nhiều khi đi trước những bách khoa toàn thư hàng đầu nhờ tính mở và mềm dẻo. Từ khoá "copyleft" (một cách chơi chữ đối nghĩa với từ copyright - bản quyền), là một ví dụ. Với từ khoá này, người duyệt web có thể thấy tại wikipedia.org một định nghĩa được trau chuốt, chỉnh sửa đến hơn 300 lần, bắt đầu từ 8-2001 và lần sửa mới nhất là 25-2-2005, và vô số thông tin liên quan, đường liên kết hữu ích. Nhưng tại những bách khoa toàn thư trực tuyến nổi tiếng do giới chuyên gia biên soạn như Encarta (http://encarta.msn.com) hay Britannica (http://www.britannica.com) người ta không thấy một lời giải thích nào!
Hiện, wikipedia.org phát triển đến mức sự đóng góp kể cả về tài chính và sức lực của Hiệp hội Wikipedia và cộng đồng chưa đáp ứng được nhu cầu sử dụng website. Trang web này đang hoạt động trên 50 máy chủ và số máy chủ có thể sẽ phải tăng lên 100 hoặc 200 trong thời gian tới.
Tại cuộc họp giữa các thành viên trong Hiệp hội Wikipedia vào cuối tuần trước, ông Jimmy Wales - Chủ tịch hiệp hội đã phải ra lời kêu gọi: "Chúng tôi cần sự hỗ trợ của các bạn! Mức độ phát triển của trang web đã tăng gấp đôi sau mỗi ba tháng và đòi hỏi một khối lượng công việc khổng lồ về kỹ thuật". Từ gần một tháng nay, Google đã có tiếp xúc với Wikipedia, đề nghị hỗ trợ việc đặt dữ liệu của website này trên các máy chủ của Google. Tuy nhiên, hai bên vẫn đang trong quá trình thảo luận.
Làm cho mình và cho mọi người
Còn tại Việt Nam, wiki là một khái niệm hết sức mới mẻ với cộng đồng người dùng Internet hiện đã lên tới hơn 6 triệu. Website tin tức, danh bạ, công cụ tìm kiếm, diễn đàn... đã có tốc độ phát triển chóng mặt nhưng khối lượng tri thức bằng tiếng Việt ấy dù phát triển nhanh chóng nhưng tản mát.
Dự án Vkipedia của nhóm chuyên gia phần mềm nguồn mở do Đặng Minh Tuấn làm trưởng dự án đã cơ bản hoàn thành công cụ wiki cho người Việt sau hơn một tháng làm việc nhóm.
"Chúng tôi chọn cái tên vkipedia, một vì phiên âm gần với wiki. Thứ nữa, trong chữ đó có giá trị Việt. Chúng tôi rất mong được cộng đồng tìm hiểu và hưởng ứng. Để xây dựng và phát triển cơ sở dữ liệu cho Vkipedia (hiện mới ở giai đoạn khởi động), nhóm đã và sẽ tiếp tục liên lạc với ban quản trị các diễn đàn, tập hợp các bài viết, ý kiến đóng góp cho nội dung của Vkipedia. Việc Việt hóa dữ liệu từ wikipedia.org cũng là một hướng quan trọng" - ông Tuấn cho biết.
Ông Nguyễn Thế Tân công tác tại Công ty CMC, thành viên sáng lập vkipedia, giải thích sự tham gia của mình vào dự án: "Tôi tham gia phát triển, đóng góp nội dung cho vkipedia, bỏ công sức cho công việc này vì cộng đồng nhưng cũng vì mình. Vkipedia vì mục tiêu xây dựng kho tri thức. Những bài mới, hay, luôn cô đọng và ở vị trí đầu tiên. Máy tìm kiếm trả về quá nhiều kết quả và việc tìm tri thức mình cần đòi hỏi nhiều thời gian. Còn diễn đàn, phục vụ mục tiêu thảo luận, nên có những bài hay, theo thời gian đã bị chìm lấp đi".
Wiki Vkipedia đã được đăng ký hai tên miền www.vkipedia.com, www.vkipedia.net. Tuy nhiên trước khi có thể hoạt động chính thức tại đây, hiện Vkipedia đang được thử nghiệm tại http://wiki.vietkey.net.
