Về kết luận thanh tra Dự án Khu đô thị Thương mại - Du lịch Văn Giang

(Nhân Dân) -  Thủ tướng Chính phủ vừa có ý kiến chỉ đạo về việc thanh tra dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật Khu đô thị thương mại - du lịch Văn Giang ( huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên).

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công văn số 1323/TTg-VII ngày 29-8-2006, Tổng Thanh tra Chính phủ có Quyết định số 1686/QÐ-TTCP ngày 1-9-2006 thành lập Ðoàn thanh tra để thanh tra Dự án Xây dựng hạ tầng kỹ thuật Khu đô thị Thương mại - Du lịch Văn Giang, thuộc huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên. Trên cơ sở Báo cáo kết quả của Ðoàn thanh tra, Thủ tướng Chính phủ đã có ý kiến chỉ đạo về vấn đề này.

Ngày 28-1-2007, Thanh tra Chính phủ tổ chức buổi làm việc tại Trụ sở UBND huyện Văn Giang để Thông báo kết luận thanh tra Dự án Xây dựng hạ tầng kỹ thuật Khu đô thị Thương mại - Du lịch Văn Giang. Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Hào chủ trì buổi làm việc và trực tiếp giải đáp những ý kiến băn khoăn, thắc mắc của đông đảo đại diện nhân dân ba xã trong vùng dự án: Xuân Quan, Phụng Công, Cửu Cao.

Nội dung cơ bản đã được Thanh tra Chính phủ thông báo công khai tại buổi làm việc, như sau:

Ngày 31-10-2003, Thủ tướng Chính phủ có Văn bản số 1495/CP-NN cho phép UBND tỉnh Hưng Yên thực hiện chủ trương đầu tư xây dựng tuyến đường từ Văn Giang đi thị xã Hưng Yên bằng phương thức sử dụng quỹ đất tạo vốn xây dựng cơ sở hạ tầng và yêu cầu UBND tỉnh Hưng Yên chỉ đạo việc lập, phê duyệt và thực hiện dự án đầu tư xây dựng các công trình cơ sở hạ tầng, dự án khai thác quỹ đất tạo vốn khoảng từ 300 đến 500 ha tại các xã: Xuân Quan, Cửu Cao, Phụng Công và thị trấn Văn Giang theo quy hoạch; xác định giá đất và diện tích đất để trả cho nhà đầu tư theo đúng các quy định hiện hành và làm đầy đủ thủ tục giao đất để thực hiện các dự án theo quy định của Luật Ðất đai; bổ sung kế hoạch sử dụng đất nêu trên vào kế hoạch sử dụng đất 5 năm (2001-2005) của tỉnh đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 858/QÐ-TTg ngày 27-9-2002.

Theo thẩm quyền, UBND tỉnh Hưng Yên đã phê duyệt Dự án Xây dựng hạ tầng kỹ thuật Khu đô thị Thương mại - Du lịch Văn Giang có vị trí nằm ở ba xã: Xuân Quan, Cửu Cao, Phụng Công, thuộc huyện Văn Giang, phía tây bắc tỉnh Hưng Yên, tiếp giáp huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Dự án có diện tích 499,07 ha, trong đó: đất ở chiếm tỷ lệ 30%; đất thương mại - văn hóa - du lịch giải trí chiếm tỷ lệ 26,8%; đất công trình công cộng chiếm tỷ lệ 4,2%; đất hạ tầng công viên cây xanh - giải trí - thể dục thể thao - hồ nhân tạo và sông cảnh quan chiếm tỷ lệ 18,8%; đất giao thông chiếm tỷ lệ 20,2%. Mục tiêu của dự án là đầu tư xây dựng một khu đô thị mới đồng bộ, hiện đại, nhằm phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh phù hợp quy hoạch huyện Văn Giang và tỉnh Hưng Yên.

Qua thanh tra cho thấy: Về chủ trương đầu tư xây dựng Khu đô thị Thương mại - Du lịch Văn Giang và chủ trương giao đất để tạo vốn xây dựng đường giao thông liên tỉnh Hà Nội - Hưng Yên đoạn từ Văn Giang - Dân Tiến, Khoái Châu của Tỉnh ủy, HÐND, UBND tỉnh Hưng Yên là đúng đắn, phù hợp quy hoạch phát triển vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, quy hoạch vùng Thủ đô và quy hoạch tổng thể tỉnh Hưng Yên và huyện Văn Giang, tạo điều kiện để đẩy nhanh CNH, HÐH tỉnh Hưng Yên nói riêng và cả nước nói chung.

Trong việc chuẩn bị đầu tư và tổ chức thực hiện dự án đã cơ bản thực hiện đúng các quy định của Nhà nước và đã vận dụng một số chính sách ổn định đời sống, việc làm cho các hộ dân thuộc diện thu hồi đất. Tuy nhiên, từ khi có chủ trương đầu tư dự án đến khi có quyết định thu hồi đất, vấn đề công khai, dân chủ với nhân dân các xã có đất thuộc diện thu hồi chưa được quan tâm đúng mức, có biểu hiện chủ quan, chưa đánh giá hết những tác động của việc thu hồi một diện tích đất canh tác lớn của nông dân. Trong quá trình triển khai, việc tuyên truyền, vận động nhân dân chưa tốt, chưa tạo được sự đồng thuận cao và khi có khiếu nại, việc tiếp dân và giải quyết chưa kịp thời, dẫn đến tình hình phức tạp.

Trong việc lựa chọn Công ty cổ phần Việt Hưng làm chủ đầu tư hai dự án (tuyến đường giao thông liên tỉnh Hưng Yên - Hà Nội và dự án Khu đô thị Thương mại - Du lịch Văn Giang), UBND tỉnh chưa chỉ đạo các sở, ngành thực hiện đầy đủ các quy định tại Quyết định số 22/2003/QÐ-BTC ngày 18-2-2003 của Bộ Tài chính; Nghị định 52/1999/NÐ-CP ngày 8-7-1999 và Nghị định số 12/2000/NÐ-CP ngày 5-5-2000 của Chính phủ. Tại thời điểm chọn chủ đầu tư, năng lực tài chính của chủ đầu tư còn hạn chế. Tuy nhiên, đến thời điểm 31-8-2006, chủ đầu tư đã huy động đủ vốn điều lệ 70 tỷ đồng, ký hợp đồng tín dụng với Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam để vay 350 tỷ đồng, đã đầu tư vào hai dự án với tổng số tiền 160.582.298.000 đồng.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, từ khi được giao làm chủ đầu tư, Công ty cổ phần Việt Hưng đã tiến hành một số công việc của dự án, trong đó có việc thuê tư vấn nước ngoài để thực hiện một số dịch vụ tư vấn xây dựng như: thuê nhà tư vấn của Singapore lập quy hoạch chi tiết xây dựng 1/500; thuê Công ty Quality của Cu-ba để giám sát quản lý chất lượng... Với cách làm nêu trên đã thể hiện chủ đầu tư có sự nghiêm túc và có ý định thực hiện dự án lâu dài.

Về công tác đền bù, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng, tính đến ngày 31-8-2006 (trước thời điểm tiến hành thanh tra), số hộ đã nhận tiền đền bù tại xã Xuân Quan là 905 hộ; xã Phụng Công 305 hộ; xã Cửu Cao 45 hộ, với tổng số tiền là 53.828.162.000 đồng; chi hỗ trợ khác 7.078.952.000 đồng (gồm các khoản hỗ trợ xây dựng tuyến đường liên xã Xuân Quan, Phụng Công, lập quy hoạch điểm dân cư nông thôn và một số nội dung khác...). Mức giá bồi thường, hỗ trợ người có đất bị thu hồi như trên là phù hợp giá đất trên địa bàn tỉnh Hưng Yên, do UBND tỉnh công bố tại thời điểm.

Tuy nhiên, mức giá này thấp hơn so với giá đất đền bù hỗ trợ tại một số xã giáp ranh thuộc huyện Gia Lâm - Hà Nội. Từ đó gây ra thắc mắc của các hộ dân.

Ðể bảo đảm quyền lợi cho các hộ dân, UBND tỉnh, chủ đầu tư cần xem xét điều chỉnh tăng thêm giá hỗ trợ các hộ dân thuộc diện thu hồi đất, để các hộ dân đỡ thiệt thòi so với khu vực giáp ranh (huyện Gia Lâm - Hà Nội) theo như quy định tại Ðiểm c khoản 1 Ðiều 56 Luật Ðất đai 2003; Ðiểm a khoản 1 Ðiều 14 Nghị định 188/NÐ-CP ngày 16-11-2004 của Chính phủ.

Về xác định giá đất giao cho chủ đầu tư, Thanh tra Chính phủ kết luận:  Việc lấy giá đất ở, đất vườn tại các khu dân cư nông thôn liền kề có điều kiện cơ sở hạ tầng thấp để làm cơ sở xác định giá đất giao cho nhà đầu tư là chưa phản ánh đúng bản chất mục đích sử dụng mới của khu đất theo quy hoạch là đất đô thị. Khi xác định giá đất giao cho chủ đầu tư, UBND tỉnh chưa tính hết ảnh hưởng của các yếu tố liên quan như: Vị trí hiện tại và sau khi xây dựng công trình cơ sở hạ tầng theo quy hoạch của khu đất dùng để tạo vốn, hiện trạng của khu đất và điều kiện kết cấu hạ tầng hiện tại và trong tương lai; hệ số sử dụng đất mà nhà đầu tư có thể chuyển nhượng hoặc cho thuê...

Bên cạnh đó, việc xác định nguồn vốn đầu tư đoạn đường trong đô thị dài 3,5 km theo tiêu chuẩn đường cấp I đồng bằng trong tuyến đường giao thông liên tỉnh Hưng Yên - Hà Nội dài 17,368 km (13,868 km xây dựng theo tiêu chuẩn đường cấp III đồng bằng), cần tính toán lại dựa trên Quyết định số 1431/QÐ-UB ngày 25-6-2004 của UBND tỉnh Hưng Yên. Có nghĩa là xác định vốn đầu tư đoạn đường 3,5 km trong đô thị gồm hai nguồn: Vốn ngân sách của tỉnh (lấy từ nguồn sử dụng quỹ đất để tạo vốn xây dựng cơ sở hạ tầng) và vốn của chủ đầu tư. Nhưng đến nay UBND tỉnh chưa phân định rõ cơ cấu nguồn vốn đầu tư (vốn nhà nước là bao nhiêu, vốn của chủ đầu tư khu đô thị là bao nhiêu).

Thanh tra Chính phủ cũng thông báo tại buổi làm việc về kết quả tiếp dân và xử lý đơn thư khiếu nại cho thấy, một số ý kiến của công dân là có cơ sở và chưa được giải quyết kịp thời, dẫn đến khiếu kiện đông người. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, tập trung khiếu kiện đông người, vượt cấp tại Hà Nội và địa phương, cần rút kinh nghiệm; đối với những người tiếp tục cố tình kích động, vận động các hộ dân đi khiếu kiện đông người, vượt cấp trái pháp luật thì phải có biện pháp xử lý nghiêm khắc.

Từ kết quả thanh tra và kết luận của Thanh tra Chính phủ nêu trên, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo:

Thứ nhất, tiếp tục thực hiện chủ trương xây dựng Khu đô thị Thương mại - Du lịch Văn Giang. UBND tỉnh Hưng Yên chỉ đạo tuyên truyền vận động nhân dân, tạo sự đồng thuận ủng hộ của nhân dân ba xã trong việc tổ chức thực hiện dự án, làm tốt công tác tiếp dân, giải quyết kịp thời các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân.

Thứ hai, giao UBND tỉnh Hưng Yên làm việc cụ thể với chủ đầu tư tính toán lại cụ thể giá đất giao cho chủ đầu tư theo đúng quy định tại Quyết định số 22/2003/QÐ-BTC ngày 18-2-2003 của Bộ Tài chính; phân định rõ nguồn vốn đầu tư xây dựng đoạn đường trong Khu đô thị Thương mại - Du lịch Văn Giang (dài 3,5km, rộng 50m) theo hướng: Ngân sách Nhà nước chịu một phần (lấy từ nguồn sử dụng quỹ đất tạo vốn xây dựng cơ sở hạ tầng); chủ đầu tư khu đô thị chịu một phần.

Thứ ba, giao UBND tỉnh Hưng Yên chỉ đạo kiểm điểm về những thiếu sót trong việc tổ chức triển khai thực hiện dự án; làm rõ trách nhiệm của các sở, ngành liên quan và chủ đầu tư; xử lý những đơn vị, cá nhân có vi phạm, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Thứ tư, giao Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên chỉ đạo các sở, ngành liên quan kiểm tra, rà soát và có biện pháp khắc phục ngay những thiếu sót trong quá trình thực hiện dự án; đôn đốc chủ đầu tư lập điều lệ quản lý đô thị trình UBND tỉnh phê duyệt; triển khai thực hiện theo đúng các quy định của Quy chế Khu đô thị mới ban hành kèm theo Nghị định số 02/2006/NÐ-CP ngày 5-1-2006 của Chính phủ và Thông tư hướng dẫn số 04/2006/TT-BXD ngày 18-8-2006 của Bộ Xây dựng. Thủ tướng cũng giao UBND tỉnh trực tiếp chỉ đạo chủ đầu tư lập kế hoạch phân kỳ đầu tư và biện pháp tổ chức thực hiện phù hợp tạo điều kiện cho nhân dân địa phương tham gia sản xuất ở những diện tích chưa đầu tư, không được để đất hoang hóa. Ðồng thời giao nhiệm vụ cho UBND tỉnh Hưng Yên phối hợp chủ đầu tư để rà soát chính sách về giải phóng mặt bằng, có phương án tăng thêm mức hỗ trợ cho các hộ dân bị thu hồi đất, để các hộ đỡ bị thiệt thòi so với khu vực giáp ranh của huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội tại cùng thời điểm; triển khai thực hiện các biện pháp giải quyết việc làm cho người dân bị thu hồi đất; tạo điều kiện để người lao động có việc làm, bảo đảm đời sống.

Về phía chủ đầu tư là Công ty cổ phần Việt Hưng,  Thủ tướng yêu cầu công ty nhanh chóng lập và trình UBND tỉnh phê duyệt điều lệ quản lý đô thị, triển khai thực hiện các quy định tại Nghị định 02/2006/NÐ-CP ngày 5-1-2006 của Chính phủ. Phối hợp UBND tỉnh xây dựng phương án kế hoạch chuyển đổi nghề, tạo việc làm cho người dân bị thu hồi đất; lập kế hoạch phân kỳ đầu tư xây dựng, để dự án thực hiện có tính khả thi. Phối hợp chặt chẽ với địa phương để tuyên truyền vận động nhân dân ủng hộ triển khai dự án.

Theo thông tin chúng tôi nhận được, để tiếp tục giải đáp những thắc mắc của nhân dân phục vụ việc triển khai dự án thuận lợi, lãnh đạo tỉnh Hưng Yên và huyện Văn Giang sẽ tổ chức đối thoại với dân tại trụ sở UBND huyện Văn Giang.