Vắng như... chợ thủy sản Cần Giờ

Chợ... chứa vật liệu xây dựng!

Đầu tháng mười, chúng tôi có mặt tại chợ thủy sản (TS) Cần Giờ, nơi đây đã trở thành một bãi chứa vật liệu xây dựng. Khu nhà TTGDTS giờ là nơi làm việc tạm của Ban quản lý công trình cầu An Nghĩa. Khu vực nhà lồng chợ đã xuống cấp đứng trơ trọi và trống hoác, dãy nhà kho lạnh im lìm cửa đóng.

Một cán bộ Công ty Cholimex - đơn vị chủ đầu tư của chợ TS - cho biết toàn bộ hệ thống kho lạnh đã chuyển đến một đơn vị khác. Mặc dù TTGD TS vẫn đang tiếp tục thực hiện chức năng thông báo giá cho nông dân, nhưng số lượng người gọi đến chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay.

Ngày 24-4-2002, TTGDTS Cần Giờ thực hiện phiên giao dịch đầu tiên. Ba nông dân nuôi tôm, trong số 22 người tham gia phiên giao dịch, đã bán được sản phẩm trực tiếp cho các doanh nghiệp với giá khá hấp dẫn. Những phiên giao dịch tiếp theo, chợ TS Cần Giờ thu hút nông dân nuôi tôm từ nhiều địa phương khác tìm đến.

Nhà lồng chợ thủy sản xuống cấp và hoang vắng.

Đến đầu năm 2003, chợ TS Cần Giờ được đầu tư hoàn chỉnh hơn với khu nhà lồng 130 sạp, kho lạnh, quầy giao dịch thức ăn và thuốc thú y dành cho con tôm, khu kinh doanh tôm giống... Sự xuất hiện của chợ TS đã tạo được sự an tâm cho rất nhiều người nuôi tôm ở khu vực này, đặc biệt là đầu ra và giá cả của con tôm. Thế nhưng, các phiên giao dịch tại chợ TS cứ thưa thớt dần, người mua kẻ bán cũng không còn mặn mà với chợ. Đến cuối năm 2004, sau khi thực hiện được hơn 100 phiên giao dịch, chợ TS Cần Giờ đóng cửa.

Chỉ đóng cửa... tạm thời?

“Con tôm liên tiếp bị thất mùa, diện tích nuôi tôm giảm mạnh, người nuôi tôm có nhu cầu bán sản phẩm qua trung tâm ngày càng ít...” - một cán bộ TTGDTS Cần Giờ giải thích lý do tạm thời đóng cửa chợ TS. Ngoài ra, theo vị cán bộ này, con đường nằm trong công trình cầu An Nghĩa đã “ăn” mất phần sân của TTGDTS cũng khiến hoạt động giao dịch mua bán tại chợ gặp khó. Một cán bộ UBND huyện Cần Giờ cũng khẳng định việc đóng cửa chợ TS chỉ là... tạm thời, thời gian tới sẽ được tổ chức lại theo hướng bổ sung nhiều dịch vụ liên quan đến hoạt động nuôi và mua bán tôm.

Tuy nhiên, nông dân lại nghĩ khác. “Chỉ sau vài lần bán tôm cho các doanh nghiệp tại chợ này là tui tởn tới già. Giá cả họ cứ hẹn tới hẹn lui chán rồi mới xuống bắt tôm...” - chị Mười (An Nghĩa) nói. “Con tôm vốn nhạy cảm với môi trường, chỉ cần thay đổi thời tiết là đầm tôm bị thất bại ngay, trong khi người nuôi đã đổ hàng tỷ đồng đầu tư. Nếu DN cứ hẹn lần hẹn lữa như vậy, con tôm xảy ra sự cố là người nuôi lãnh đủ...” - ông Dũng, một chủ trang trại tôm tại Lý Nhơn, nói.

Chưa hết, chuyện lấy được tiền bán tôm cũng là một “đoạn trường gian khổ” mà nhiều nông dân từng giao dịch tại chợ TS phải trải qua. Ông Ba Bảnh kể sau khi giao tôm cho một DN ông phải năm lần bảy lượt khăn gói đến tận công ty mới lấy được tiền, nhưng còn bị trừ một khoản tiền gọi là “tiền giấy mực”! Tương tự, sau khi bán tôm cho một DN ở Thủ Đức, anh Hải (Nhà Bè) được DN hẹn sẽ giao tiền bốn ngày sau đó tại TTGDTS Cần Giờ. Đúng hẹn, anh Hải đến trung tâm này lại nghe “chiều đến công ty lấy tiền”. Buổi chiều đến công ty anh Hải cũng chỉ nhận được một phần nhỏ trong số tiền bán tôm, sau đó phải tiếp tục năm lần bảy lượt mới nhận hết.

Khi đầu tư khu nhà lồng chợ và hệ thống kho lạnh, theo tính toán của chủ đầu tư, nông dân có thể đem tôm đến chợ TS để giao dịch mua bán trực tiếp với các DN. Trong trường hợp chưa bán được, hàng có thể gửi vào hệ thống kho lạnh. Tuy nhiên, theo nhiều người dân nuôi tôm, đây là hình thức giao dịch không khả thi với con tôm. Một phần do người dân đã quen với tập quán bán và thu tiền ngay tại đầm tôm, hơn nữa số lượng các DN tham gia giao dịch tại chợ TS chỉ lèo tèo một vài đơn vị nên khả năng hàng bị “găm” tại chợ và bị DN ép giá là điều không thể tránh khỏi. “Mỗi lần thu hoạch hàng chục tấn tôm, nếu đem lên chợ mà chưa bán được, tụi tui chỉ còn nước đem tôm đi... luộc!” - ông Dũng nói.