Trong thời gian tới, thành phố sẽ tiếp tục triển khai thực hiện hiệu quả Chương trình phục hồi phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2022-2025; nghiên cứu vận dụng và đẩy mạnh thực hiện các cơ chế, chính sách thí điểm nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và phát triển.
Nhiều kết quả tích cực
Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Lê Thị Huỳnh Mai cho biết: Sau hai năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 43/2022/QH15 của Quốc hội, kinh tế-xã hội thành phố đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Qua đó, góp phần hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, cũng như giúp kinh tế thành phố sớm vượt qua khó khăn, không lỡ nhịp với tiến trình phục hồi kinh tế toàn cầu; đồng thời, tạo nền tảng và điều kiện thuận lợi để thành phố phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2021-2025 và các năm tiếp theo. Năm 2023, GRDP của thành phố tăng trưởng 5,81%; tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn khoảng 448.826 tỷ đồng, đạt gần 96% dự toán và bằng 95,15% so với năm 2022. Đối với việc hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và phát triển, bên cạnh triển khai thực hiện các cơ chế, chính sách hỗ trợ từ Trung ương, thành phố đã tăng cường các giải pháp nhằm giảm chi phí, hỗ trợ dòng tiền, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế và người dân như: Thực hiện các giải pháp cắt giảm các chi phí gia nhập thị trường, thời gian, chi phí không chính thức cho doanh nghiệp... Song song đó, thành phố tiếp tục thực hiện chính sách hỗ trợ lãi suất vay vốn cho doanh nghiệp, đẩy mạnh thực hiện chương trình kết nối ngân hàng-doanh nghiệp, các cơ chế và chính sách của Trung ương về hỗ trợ doanh nghiệp.
Cùng với đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam-Chi nhánh thành phố cũng ban hành các chương trình hành động và đôn đốc các ngân hàng thương mại thực hiện chương trình hỗ trợ lãi suất 2%. Theo đó, tổng doanh số cho vay hỗ trợ 2% lãi suất tại thành phố đạt khoảng 80.942 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam-Chi nhánh thành phố Nguyễn Đức Lệnh, kết quả thực hiện chương trình hỗ trợ lãi suất 2% này còn thấp, chưa được như kỳ vọng. Nguyên nhân là do tâm lý e ngại của khách hàng (lo ngại các thủ tục hậu kiểm) nên chưa phối hợp với ngân hàng thương mại để cung cấp bộ hồ sơ theo yêu cầu. Hơn nữa, do kinh tế trong nước giai đoạn 2022-2023 gặp nhiều khó khăn, đơn hàng giảm, lạm phát tăng, sản xuất, kinh doanh thu hẹp; kinh tế thế giới khó khăn đã tác động tiêu cực đến kinh tế trong nước. Vì vậy, không ít doanh nghiệp không có nhu cầu mở rộng sản xuất, kinh doanh và vay vốn ngân hàng. Về thực hiện chính sách giảm 2% thuế giá trị gia tăng (VAT), đã có 133.164 doanh nghiệp kê khai giảm VAT với số tiền thuế được giảm khoảng 39.300 tỷ đồng; qua đó góp phần hỗ trợ doanh nghiệp và người dân vượt qua khó khăn, phục hồi và phát triển sản xuất, kinh doanh. Còn với chương trình cho vay tín dụng 120.000 tỷ đồng cho vay nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân, cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ, trong đợt 1, thành phố đã có 6 dự án đủ điều kiện vay vốn với tổng mức vốn dự kiến vay là 2.776,7 tỷ đồng. Trong đó, một dự án đã được một chi nhánh ngân hàng thương mại chấp thuận cho vay (nhưng đến nay chủ đầu tư chưa có nhu cầu giải ngân), 5 dự án còn lại các chủ đầu tư đang trong quá trình làm việc với các ngân hàng thương mại.
Tăng cường vận dụng chính sách
Theo Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố, cần sửa đổi một số quy định của pháp luật về thuế gồm: Giảm thuế suất thuế giá trị gia tăng (VAT) trong Luật VAT từ 10% xuống còn 8% cho tất cả hàng hóa, dịch vụ để kích cầu tiêu dùng; nghiên cứu giảm thuế thu nhập doanh nghiệp phù hợp các nước trong khu vực; xác định rõ trách nhiệm kiểm tra quyết toán thuế đúng thời hạn hằng năm là của cơ quan thuế; cho phép hộ kinh doanh được tự khai và tự nộp thuế như doanh nghiệp. Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ giải quyết hoàn thuế VAT cho doanh nghiệp; có quy định thời hạn giải quyết hoàn thuế. Cùng với đó, nghiên cứu chính sách thay thế việc hỗ trợ 2%/năm lãi suất vay vốn ngân hàng bằng các hình thức khác thiết thực hơn như: Khen thưởng trên doanh thu xuất khẩu, mở thị trường mới; tăng mức hỗ trợ chi phí gian hàng tham gia hội chợ, triển lãm, chi phí xúc tiến thương mại cho doanh nghiệp…
Còn theo đồng chí Lê Thị Huỳnh Mai, chính sách hỗ trợ (của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ) liên quan người lao động nên thực hiện theo phương thức chi trả một lần với số tiền cụ thể để doanh nghiệp, người lao động hạn chế việc làm hồ sơ, giấy tờ nhiều lần làm mất thời gian, khó kiểm soát, dễ chi nhầm; cần quy định rõ về trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp khi được hưởng chính sách hỗ trợ của Nhà nước, sử dụng kinh phí có nguồn gốc từ ngân sách. Bên cạnh đó, đối với những chính sách đặc thù chi hỗ trợ cho con người, kinh phí hỗ trợ nên được chuyển trực tiếp vào tài khoản của người lao động, để giảm áp lực thanh quyết toán kinh phí cho cơ quan thực hiện chính sách.
Chính phủ cần xem xét có chính sách xử lý nợ đối với các doanh nghiệp vay vốn trả lương người lao động ngừng việc không có khả năng trả nợ, không còn tài sản để trả nợ cho Ngân hàng Chính sách xã hội. Các cơ quan chức năng sớm có hướng dẫn thực hiện việc áp dụng giá bán lẻ điện cho nhóm khách hàng cơ sở lưu trú du lịch ngang bằng giá bán lẻ điện cho khách hàng sản xuất theo tinh thần Nghị quyết số 82/NQ-CP ngày 18/5/2023 của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu đẩy nhanh phục hồi, tăng tốc phát triển du lịch hiệu quả, bền vững. Các bộ, ngành liên quan cần ban hành danh mục các nội dung, nhiệm vụ, dự án để doanh nghiệp mạnh dạn, chủ động hơn trong việc sử dụng Quỹ phát triển khoa học và công nghệ; đồng thời cũng nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và các cơ quan hậu kiểm thống nhất, dễ dàng rà soát thông tin kiểm chứng. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng, đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và đưa ra được nhiều sản phẩm mới; qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và góp phần phát triển kinh tế thành phố.
Theo đồng chí Nguyễn Văn Dũng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố, Chính phủ cần xem xét nâng mức cho vay tối đa đối với các trường hợp vay vốn để xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà để ở (hiện nay là không quá 500 triệu đồng) lên tối đa không quá 1 tỷ đồng/căn nhà cho phù hợp với điều kiện, tình hình kinh tế hiện nay. Chính phủ cũng cần sớm phê duyệt Kế hoạch sắp xếp lại doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp có vốn nhà nước trực thuộc Ủy ban nhân dân thành phố giai đoạn 2021-2025…
Theo các chuyên gia, thành phố cần nghiên cứu vận dụng hiệu quả hơn các cơ chế, chính sách thí điểm nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, đồng thời đẩy mạnh thực hiện các cơ chế, chính sách của Trung ương về hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và phát triển. Đặc biệt, thành phố cần tập trung thực hiện và vận dụng tối đa Nghị quyết số 98/2023/QH15 của Quốc hội về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố ■
