Sáng thứ 7 hằng tuần, chị Nguyễn Mỹ Hạnh (ngụ quận Phú Nhuận) chở con trai (học lớp 5) đến Công viên Tao Đàn chơi cầu lông. Chị cùng con trai đi từ rất sớm để có vị trí “đẹp” giao cầu, vì công viên lâu đời nhất của thành phố luôn kín chỗ trong hai ngày cuối tuần.
Chị Hạnh cho hay, ở trường con chị học có sân chơi nhưng lại thiếu cây xanh, nơi chị ở cũng không có công viên nào cả cho nên mẹ con chị chọn Công viên Tao Đàn để “nạp” thêm ô-xy cũng như vận động sau một tuần đi làm và học tập.
Nhu cầu được vui chơi, vận động và giải trí của người dân tại các công viên như Công viên Tao Đàn, Công viên 23/9, Công viên Gia Định rất lớn, nhưng thực tế điều kiện về không gian vẫn chưa đáp ứng được, khiến những nơi này luôn trong tình trạng quá tải vào những dịp lễ hay cuối tuần.
Vì vậy, người dân thành phố đã tìm đến những công viên nhỏ gần các khu dân cư nơi mình sinh sống để thư giãn, vui chơi. Các công viên này cũng góp phần giảm quá tải cho các công viên lớn nằm ở khu vực trung tâm thành phố.
Gần sáu năm nay khi Công viên Văn Lang (Quận 5) “mở cửa”, vợ chồng anh Đỗ Văn Giai sống ở gần đó đều đặn đi bộ trong công viên. Vào chiều tối, từng tốp học sinh, sinh viên đến sinh hoạt và giải trí càng làm cho không khí thêm nhộn nhịp, khác hoàn toàn với hình ảnh công viên đóng “kín mít”, đủ kiểu tệ nạn, hút chích, không ai dám lui tới như trước đây.
Theo Phòng Quản lý đô thị Quận 5, từ năm 2017, Ủy ban nhân dân Quận 5 tổ chức nâng cấp, cải tạo Công viên Văn Lang bằng nguồn vốn xã hội hóa, khiến bộ mặt công viên hoàn toàn “thay đổi”. Toàn bộ mặt nền công viên gần 9.000m2, được lát đá gra-nít cùng hệ thống đèn mầu hiện đại, mảng xanh từ hàng cây cổ thụ dọc theo công viên được giữ lại và tăng thêm gần 1.000m2 mảng xanh công cộng. Từ ngày được cải tạo, công viên là nơi tổ chức các sinh hoạt chính trị, lễ hội, nơi diễn ra các hoạt động vui chơi phục vụ nhân dân và du khách.
Theo lãnh đạo Ủy ban nhân dân Quận 5, ngoài Công viên Văn Lang, quận có tám công viên khác được thực hiện chỉnh trang với tiêu chí “mở cửa” tối đa để phục vụ người dân, tạo thêm không gian vui chơi cũng như các tiện ích đi kèm. Việc mở cửa công viên còn nhằm hạn chế các tệ nạn xã hội, tình trạng xả rác bừa bãi…, qua đó tạo bộ mặt mỹ quan đô thị cho thành phố.
Đơn cử như Công viên An Bình (Phường 7) là một công viên nhỏ nằm giữa ba tuyến đường giao nhau gồm đường An Bình, Nguyễn Trãi và đường Trần Phú. Khu vực công viên và chung quanh công viên trước đây bị lấn chiếm, đổ rác gây mất trật tự, mỹ quan và vệ sinh môi trường nhưng nay đã được “xanh hóa”. Công viên Hòa Bình (Phường 9) nằm giữa ba tuyến đường giao nhau là đường Nguyễn Chí Thanh, Hùng Vương và đường Sư Vạn Hạnh cũng được chỉnh trang, là điểm vui chơi bổ ích của người dân.
Đánh giá chung tình hình đầu tư xây dựng công viên, Sở Xây dựng thành phố cho biết: Theo thống kê, tổng diện tích đất quy hoạch công viên cây xanh toàn thành phố trong các đồ án quy hoạch lên đến hơn 11.400ha, tương ứng với chỉ tiêu 7m2/người, nhưng thực tế hiện nay tổng diện tích công viên hiện hữu chỉ khoảng 500ha tương ứng với tỷ lệ 0,55m2/người. Do đó, việc đầu tư xây mới công viên có quy mô lớn trong những năm vừa qua khá hạn chế.
Ông Đặng Phú Thành, Phó Giám đốc Sở Xây dựng thành phố chia sẻ: Quan điểm, định hướng phát triển công viên công cộng của thành phố phải vì phúc lợi xã hội. Do đó, Nhà nước cần ưu tiên sử dụng ngân sách để đầu tư, phát triển, duy trì hoạt động của công viên.
Với các khu đất được quy hoạch công viên trong các đồ án quy hoạch các cấp (1/5000, 1/2000), sau khi thực hiện rà soát, lập danh mục, cập nhật về nguồn gốc thì tùy theo tính chất của từng khu đất sẽ đề xuất việc lập dự án xây dựng hoặc kêu gọi đầu tư, đồng thời xây dựng những chính sách khuyến khích xã hội hóa việc đầu tư xây dựng đối với những công viên công cộng có quy mô lớn (hơn 10ha).
Cũng theo kế hoạch phát triển công viên công cộng từ nay đến năm 2025 của Sở Xây dựng, chỉ tiêu, diện tích công viên, cây xanh trên đầu người phải được xem là thước đo cho sự phát triển của đô thị, đồng thời phải bảo đảm theo quy định tại Quyết định số 24/QĐ-TTg ngày 6/1/2010 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2025 là 2,5m2 - 12m2 đất cây xanh/ đầu người.
Theo đó, Ủy ban nhân dân các quận, huyện, thành phố Thủ Đức làm việc cùng các chủ đầu tư để yêu cầu sớm xây dựng, hoàn chỉnh toàn bộ các công viên, cây xanh và hệ thống hạ tầng kỹ thuật trong dự án đúng theo quy mô trong đồ án quy hoạch xây dựng chi tiết tỷ lệ 1/500. Sau khi hoàn tất việc xây dựng, đó là việc hướng dẫn các chủ đầu tư các thủ tục bàn giao đưa vào quản lý công viên theo quy định…
