Các công cụ AI hiện nay có thể tạo ra một bài viết, hình ảnh, giọng nói hoặc video giả mạo với chất lượng rất cao. Tuy nhiên, AI chưa phải yếu tố đáng lo ngại nhất. Điều khiến tin giả và các chiêu trò lừa đảo công nghệ cao lan truyền với tốc độ chóng mặt chính là thuật toán đề xuất nội dung của các nền tảng mạng xã hội.

Ngày 18/9, Công an tỉnh Lâm Đồng cho biết, đơn vị chức năng Công an tỉnh vừa triệu tập làm việc với ông Đ.M.T, trú phường Xuân Hương (Đà Lạt), để làm rõ hành vi đăng tải, bình luận thông tin sai sự thật, chưa được kiểm chứng trên mạng xã hội.

Sự kiện KOL Summit 2026 vừa diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh đã đặt ra không ít vấn đề về trách nhiệm và niềm tin trên không gian mạng. Phải chăng càng đông, càng ồn, một nội dung càng dễ được xem là đang được nhiều người quan tâm, đồng tình, thậm chí tin tưởng? 

Đã từng có thời gian, trên khắp tất cả các trang mạng xã hội, những nội dung được tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo (AI) tràn ngập, từ trend tạo ảnh bằng AI, dự báo hình ảnh về già bằng AI, đến nhạc chế nhanh bằng AI… Nhưng, gần đây, đã bắt đầu nhen nhóm một làn sóng mới, mang tên AntiAI (phản đối AI), do mệt mỏi với những nội dung quá dễ dãi được tạo ra.

Theo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026, cơ quan, tổ chức, cá nhân phổ biến, giáo dục pháp luật trên mạng xã hội phải thực hiện thông qua tài khoản chính thức đã được định danh và xác thực theo quy định của pháp luật.

Mạng xã hội đang dần trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống xã hội, giúp mọi người, nhất là các bạn trẻ mở ra những cơ hội học tập, kết nối, sáng tạo và thể hiện bản thân. Nhưng nó cũng đang đem lại những rủi ro, kể cả đối với sức khỏe tâm thần nếu quá lạm dụng, lệ thuộc nó.

Tháng 2/2026, Tỉnh ủy Lào Cai ban hành Nghị quyết số 51-NQ/TU về tập trung lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng “xã, phường không ma túy”, nhằm tạo chuyển biến căn bản, bền vững trong công tác phòng chống ma túy, hướng tới mục tiêu giữ gìn cuộc sống bình yên, hạnh phúc cho Nhân dân và tạo môi trường an toàn để phát triển kinh tế-xã hội.

Vừa qua, một cuộc chiến “thanh lọc” mạng xã hội đã được lực lượng chức năng mạnh tay xử lý với nhiều vụ việc liên quan các youtuber, tiktoker. Đây là hồi chuông cảnh tỉnh cho người sử dụng mạng xã hội khi thông tin xấu độc có thể lợi dụng môi trường mạng để lan truyền những hình ảnh, nội dung không lành mạnh đến người dân.

Không gian mạng đang là “mảnh đất màu mỡ” để các tổ chức khủng bố, cực đoan trên thế giới truyền bá tư tưởng bạo lực, chiêu mộ lực lượng.

Để sách có thể bán chạy, ngoài yếu tố chất lượng, cần có thêm sức hút. Xu hướng phát triển của mạng xã hội cũng như KOL (cá nhân có ảnh hưởng với công chúng), KOC (người tiêu dùng có tầm ảnh hưởng) đang định hình sức hút mới của sách.

Trong bối cảnh tin giả, thông tin xấu độc diễn biến phức tạp, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật không thể tiếp tục đi theo lối mòn của những văn bản khô cứng hay các buổi tuyên truyền một chiều.

Chiều 3/9, tại Hà Nội, Văn phòng Chính phủ họp báo thường kỳ dưới sự chủ trì của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong. Tại họp báo, đại diện lãnh đạo một số bộ, ngành đã trả lời câu hỏi của các phóng viên liên quan nhiều vấn đề đang được dư luận xã hội hết sức quan tâm.

Chính phủ New Zealand ngày 24/8 đã trình Quốc hội dự luật cấm trẻ dưới 16 tuổi sử dụng các nền tảng mạng xã hội. Theo đó, các công ty công nghệ có thể bị phạt tới 10% doanh thu toàn cầu nếu không thực hiện các biện pháp kiểm soát độ tuổi.

Gần đây, nhiều nhân vật “nổi tiếng”, người có sức ảnh hưởng (Kol) trên mạng xã hội đã bị cơ quan chức năng khởi tố, xử lý vi phạm trong nỗ lực làm sạch không gian mạng, xóa những nội dung lệch chuẩn.

Ngày 17/8, Diễn đàn "Điều em muốn nói 2026" với chủ đề “Vaccine số cho em” diễn ra tại Trường trung học cơ sở và trung học phổ thông Nguyễn Siêu (Hà Nội) với mục tiêu tạo không gian để học sinh, phụ huynh, nhà trường và các chuyên gia cùng trao đổi về sức khỏe tâm thần học đường... từ áp lực và tác động của môi trường mạng.

Những tác động của mạng xã hội đối với sức khỏe tâm thần của trẻ em và thanh thiếu niên đang đặt ra những vấn đề cần được nhìn nhận một cách toàn diện và có hành động phù hợp.

Các mạng xã hội như Facebook, YouTube, TikTok, Instagram… không chỉ thay đổi cách người dân tiếp cận thông tin, học tập, giao lưu và kết nối mà còn trở thành kênh quảng bá hình ảnh đất nước, con người và bản sắc văn hóa.

Công an Thành phố Hồ Chí Minh vừa tổ chức ra mắt Câu lạc bộ Niềm tin số Thành phố Hồ Chí Minh. Câu lạc bộ được kỳ vọng tạo mạng lưới phối hợp giữa cơ quan quản lý, lực lượng Công an, doanh nghiệp, nền tảng số để cùng lan tỏa thông tin tích cực, nâng cao ý thức pháp luật và xây dựng môi trường mạng văn minh, an toàn.

Đảng viên không chỉ có trách nhiệm không lan truyền điều sai, mà còn có trách nhiệm lan tỏa điều đúng. Khi mỗi đảng viên trở thành một “điểm tựa của sự thật” trên không gian mạng, thì đó cũng chính là lúc công tác xây dựng Đảng được mở rộng sang một mặt trận mới, phù hợp yêu cầu của kỷ nguyên số.

Bên cạnh những tiện ích và giá trị tích cực không thể phủ nhận, không gian mạng đang phải đối mặt với sự gia tăng của nhiều nội dung độc hại, lệch chuẩn, thậm chí vi phạm pháp luật, gây những hệ lụy đáng lo ngại đối với đời sống xã hội.

Những video clip, phiên livestream mang nội dung phản cảm, thóa mạ, công kích cá nhân, lan truyền thông tin chưa được kiểm chứng, kích động bạo lực đang thu hút lượng lớn người xem, theo dõi...

Ngày 7/8 (giờ địa phương), một thẩm phán bang New Mexico (Mỹ) đã yêu cầu Meta Platforms, công ty mẹ của Facebook và Instagram, chi thêm 567 triệu USD để thực hiện các biện pháp khắc phục tác hại đối với trẻ em và thanh thiếu niên trên các nền tảng của hãng. 

Ngày 7/8, Công an tỉnh Bắc Ninh cho biết, Cơ quan cảnh sát điều tra đã ra quyết định khởi tố 3 bị can gồm: Nguyễn Văn Hợi (tức Khánh Sky), Hồ Văn Khoa và Trần Đình Tiệp (tức Vua Quạt) về các hành vi lợi dụng mạng xã hội gây rối trật tự công cộng, phát tán thông tin sai sự thật, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của người khác.

Một khi "tín hiệu xã hội giả" có thể được sản xuất và khuếch đại ở quy mô lớn, vấn đề không còn dừng ở câu chuyện công nghệ hay tin giả. Đó là thách thức đối với tính toàn vẹn của môi trường thông tin, niềm tin xã hội và cả an ninh quốc gia. 

Hàng chục nghìn lượt thích, bình luận, chia sẻ hay một chủ đề bất ngờ "gây bão" trên mạng xã hội có thật sự phản ánh mối quan tâm của cộng đồng? Hay đó chỉ là những tín hiệu được tạo dựng để đánh lừa thuật toán, dẫn dắt sự chú ý và tác động đến cách hàng triệu người hình thành nhận thức.

Chỉ với vài dòng lệnh, các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) hiện nay có thể tạo ra một bài viết, hình ảnh, giọng nói hoặc video giả mạo với chất lượng rất cao. Tuy nhiên điều khiến tin giả và các chiêu trò lừa đảo công nghệ cao lan truyền với tốc độ chóng mặt chính là thuật toán đề xuất nội dung của các nền tảng mạng xã hội.

Đây là phương thức, thủ đoạn mới, lợi dụng tâm lý quan tâm đến các hoạt động thể thao, giáo dục của các bậc phụ huynh nhằm chiếm đoạt tài sản.

Sau khi Nghị định số 174/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin được Chính phủ ban hành và có hiệu lực từ 1/7/2026, trên không gian mạng đã xuất hiện một số thông tin không chính xác về nội dung Nghị định. 

Bên cạnh những tiện ích mang lại, mạng xã hội cũng là môi trường để thông tin sai sự thật, xuyên tạc lan truyền nhanh chóng. Mỗi lượt chia sẻ hay bình luận thiếu kiểm chứng đều có thể vô tình góp phần phát tán thông tin xấu độc.

Hoạt động livestream nhố nhăng, phản cảm, thậm chí xấu độc đang là vấn nạn đáng báo động, phản ánh sự xuống cấp về đạo đức và văn hóa ứng xử của một bộ phận người dùng mạng.