Từ bước chuyển biến tư duy đến hiệu quả thực thi

Qua hơn một năm thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân (Nghị quyết 68), môi trường đầu tư, kinh doanh tại Thành phố Hồ Chí Minh đã có những chuyển biến tích cực, nhất là trong tư duy quản lý, cải cách thủ tục hành chính. Tuy nhiên, từ chủ trương đến thực tiễn vẫn còn những khoảng cách cần được thu hẹp, nhất là các chính sách về đất đai, tín dụng và hiệu quả thực thi, để kinh tế tư nhân thật sự trở thành động lực tăng trưởng.

Thành phố Hồ Chí Minh hiện có khoảng 350.000 doanh nghiệp tư nhân đang hoạt động, chiếm khoảng 30% tổng số doanh nghiệp tư nhân cả nước. Với quy mô này, khu vực kinh tế tư nhân giữ vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm, nâng cao sức cạnh tranh của thành phố.

Từ quản lý sang kiến tạo phát triển

Nghị quyết 68 bước đầu tạo chuyển biến tích cực trong thực tiễn, góp phần tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp. Bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ, giá trị lớn nhất của Nghị quyết 68 không chỉ ở việc tiếp tục khẳng định vai trò của kinh tế tư nhân, mà quan trọng hơn đã tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy xây dựng và thực thi chính sách quản lý của Nhà nước. Đặc biệt, nghị quyết đã thúc đẩy mạnh mẽ chuyển từ quản lý sang kiến tạo phát triển, từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ quản lý bằng thủ tục sang quản lý theo mức độ rủi ro, từ tư duy kiểm soát sang tư duy đồng hành, khuyến khích và phục vụ doanh nghiệp.

Giá trị lớn nhất của Nghị quyết 68 không chỉ ở việc tiếp tục khẳng định vai trò của kinh tế tư nhân, mà quan trọng hơn đã tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy xây dựng và thực thi chính sách quản lý của Nhà nước.

Bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh

Từ thực tiễn hoạt động, nhiều doanh nghiệp ghi nhận Thành phố Hồ Chí Minh đã thể hiện quyết tâm trong cải thiện môi trường đầu tư, tháo gỡ các dự án tồn đọng, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và tăng cường đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp. Sau khi mở rộng không gian phát triển, thành phố có thêm nhiều lợi thế về công nghiệp, cảng biển, logistics, dịch vụ, tài chính và thị trường. Việc tổ chức lại không gian và xây dựng quy hoạch phù hợp được kỳ vọng tạo thêm cơ hội để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển của thành phố.

Ông Phạm Văn Triêm, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Tân Phước Thịnh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Sau hơn một năm triển khai Nghị quyết 68, từ góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa, thay đổi tích cực trước hết là nhận thức và vị thế của kinh tế tư nhân. Doanh nghiệp cảm nhận rõ hơn thông điệp: Kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế. Đồng thời, Nhà nước chuyển mạnh hơn từ tư duy quản lý sang kiến tạo, phục vụ và đồng hành cùng doanh nghiệp.

Những chuyển biến về tư duy đang được thành phố từng bước cụ thể hóa bằng các chương trình hành động, cơ chế hỗ trợ và giải pháp cải thiện môi trường kinh doanh. Theo đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, sau khi Nghị quyết 68 được ban hành và mô hình chính quyền hai cấp đi vào hoạt động ổn định, thành phố đã nhanh chóng triển khai các nhiệm vụ đưa nghị quyết vào cuộc sống.

Quyết định số 2205/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân thành phố đặt mục tiêu: Đến năm 2030 có 750.000 doanh nghiệp tư nhân hoạt động; đến năm 2045, con số này dự kiến đạt 1,05-1,25 triệu doanh nghiệp. Vào năm 2030, khu vực kinh tế tư nhân đóng góp 55-58% GRDP, và 50-55% tổng thu ngân sách. Để hiện thực hóa các mục tiêu này, cải cách hành chính được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, với mục tiêu cắt giảm ít nhất 30% thời gian xử lý thủ tục và 30% chi phí tuân thủ pháp luật.

Cùng với cải thiện môi trường đầu tư, thành phố tiếp tục duy trì cơ chế hỗ trợ lãi suất đối với các dự án đầu tư thuộc lĩnh vực ưu tiên phát triển kinh tế-xã hội; triển khai chính sách miễn thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo có phát sinh thu nhập. Đối với doanh nghiệp đầu tư logistics, hệ thống kho lạnh, kho đông, mức hỗ trợ lãi suất có thể lên tới 50%, góp phần giảm chi phí và nâng cao năng lực quản trị chuỗi cung ứng...

Những chính sách này cho thấy cách tiếp cận đối với khu vực tư nhân đang từng bước chuyển từ hỗ trợ chung sang tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư, đổi mới công nghệ và mở rộng quy mô. Trong đó, Nhà nước tập trung hoàn thiện thể chế, đơn giản hóa thủ tục, nâng cao tính minh bạch, còn doanh nghiệp được tạo thêm không gian để chủ động đầu tư và phát triển.

Đo hiệu quả bằng kết quả thực thi

Tuy nhiên, bên cạnh những chuyển biến tích cực, doanh nghiệp cho rằng, quá trình triển khai Nghị quyết 68 vẫn còn những điểm nghẽn cần được giải quyết để chính sách phát huy hiệu quả đầy đủ hơn. Đất đai tiếp tục là một trong những vấn đề lớn đối với doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Khó khăn trong tiếp cận quỹ đất phù hợp, chi phí đất đai cao, cùng với việc một số thủ tục về quy hoạch, xây dựng, đầu tư còn kéo dài đang ảnh hưởng đến khả năng mở rộng sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Bài toán vốn vẫn là một trở ngại lớn, nhất là đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Theo ông Phạm Văn Triêm, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa thiếu tài sản bảo đảm, hồ sơ tài chính chưa đáp ứng yêu cầu hoặc đang trong giai đoạn phục hồi cho nên khó tiếp cận tín dụng. “Tôi cho rằng cần chuyển mạnh hơn sang đánh giá dòng tiền, phương án kinh doanh, dữ liệu và uy tín của doanh nghiệp; đồng thời, phát huy hiệu quả hơn các quỹ bảo lãnh tín dụng”, ông Phạm Văn Triêm nhấn mạnh.

Để Nghị quyết 68 tiếp tục phát huy hiệu quả tốt trong thực tiễn, bà Lý Kim Chi cho biết: Cần lấy tinh thần của nghị quyết làm thước đo trong quá trình xây dựng và rà soát các dự án luật, nghị định, thông tư liên quan tới hoạt động sản xuất, kinh doanh. Các chính sách không chỉ cần đúng về mục tiêu quản lý mà còn phải bảo đảm tính ổn định, minh bạch, dễ hiểu, dễ thực hiện, được triển khai nhất quán. Bên cạnh đó, cần tiếp tục duy trì cơ chế tham vấn thực chất với cộng đồng doanh nghiệp và các hiệp hội ngay từ giai đoạn đầu xây dựng chính sách, cũng như cần đổi mới phương thức quản lý nhà nước theo hướng hiện đại.

Tác động của Nghị quyết 68, vì thế, không chỉ được đo bằng số thủ tục được cắt giảm hay lượng vốn được giải ngân, mà còn phải được thể hiện qua mức độ tin tưởng của doanh nghiệp và nhà đầu tư. Khi quyền tài sản được bảo vệ, chính sách ổn định, thủ tục có thời hạn giải quyết rõ ràng, cán bộ dám chịu trách nhiệm và những sai sót trong quá trình thực hiện được hướng dẫn khắc phục minh bạch, doanh nghiệp sẽ có thêm cơ sở để mạnh dạn đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh và xây dựng kế hoạch dài hạn.

Trong giai đoạn tiếp theo, việc thực hiện Nghị quyết 68 cần chuyển mạnh từ trọng tâm “ban hành chính sách” sang “đo lường kết quả thực thi”. Mỗi vướng mắc của doanh nghiệp cần được xác định rõ nội dung, cơ quan chịu trách nhiệm, thời hạn giải quyết và kết quả cuối cùng. Đây không đơn thuần là yêu cầu rút ngắn một số thủ tục hành chính, mà thể hiện sự thay đổi trong cách tiếp cận đối với khu vực kinh tế tư nhân.

Tại Đại hội đại biểu Hội Doanh nhân trẻ Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ 1, nhiệm kỳ 2026-2029 vừa diễn ra, đồng chí Nguyễn Văn Được, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh: Thành phố cam kết sẽ làm hết sức mình để kiến tạo môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, bình đẳng, thông thoáng. Thành phố tiếp tục cải cách thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn, giải phóng nguồn lực và tạo điều kiện thuận lợi nhất để doanh nghiệp phát triển. Khi doanh nghiệp gặp khó, chính quyền không đứng ngoài, chính quyền cùng vào cuộc. Bởi vì, thành phố xác định người dân và doanh nghiệp là trung tâm, chủ thể, là đối tượng phục vụ của chính quyền. Doanh nghiệp là nguồn lực, động lực của sự phát triển, thành công của doanh nghiệp là thắng lợi của Thành phố Hồ Chí Minh.

Từ chỗ doanh nghiệp phải thích nghi với bộ máy quản lý, Thành phố Hồ Chí Minh đang hướng tới xây dựng một nền hành chính phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm trong quá trình giải quyết công việc. Khi khoảng cách giữa chính sách và thực thi tiếp tục được thu hẹp, những chủ trương hỗ trợ kinh tế tư nhân mới có thể chuyển hóa thành động lực cụ thể cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh và tăng trưởng dài hạn.