Trường THPT nào cũng có ban cơ bản

Trả lời các câu hỏi này, TS Nguyễn Sỹ Đức - phó vụ trưởng Vụ Giáo dục trung học (Bộ GD-ĐT) - cho biết:

- Trước khi tiến hành tuyển sinh, hiệu trưởng các trường THPT đã phải căn cứ chỉ tiêu tuyển sinh, kế hoạch giáo dục, số lượng giáo viên (GV), cơ sở vật chất (CSVC) hiện có và yêu cầu đào tạo nhân lực của địa phương để lập phương án phân ban áp dụng cho năm học 2006-2007 trước khi trình giám đốc Sở GD-ĐT phê duyệt. Phương án phân ban phải xác định rõ số ban, số lớp của từng ban. Trong đó, ban khoa học xã hội - nhân văn (KHXH-NV) phải xác định dạy những ngoại ngữ nào.

Theo hướng dẫn chung của Bộ GD-ĐT, mỗi HS có thể đăng ký hai nguyện vọng chọn ban. Nhà trường căn cứ kết quả tuyển sinh gồm tổng điểm tuyển sinh và điểm thi tuyển hoặc điểm trung bình năm lớp 9 các môn nâng cao của các ban (nếu ở địa phương đó xét tuyển) để tiến hành sắp xếp HS vào các ban. Những HS không đạt nguyện vọng 1 sẽ được xếp theo nguyện vọng 2 và tiếp tục điều chỉnh nếu cần thiết.

* Nhưng thưa ông, các trường THPT không nhất thiết phải có đủ ba ban? Trong trường hợp đó, HS sẽ chỉ được lựa chọn trong những ban nhà trường có tổ chức?

- Có thể nói là như vậy. Yêu cầu đối với phương án phân ban của mỗi trường THPT là phải khả thi: có đủ GV để giảng dạy, đủ phòng học, thiết bị dạy học cho các lớp được mở. Đồng thời phải mở rộng tối đa các hướng phân hóa cho HS lựa chọn. Nhưng trong điều kiện cụ thể của không ít trường hiện nay sẽ chỉ có khả năng tổ chức một hoặc hai ban.

Trong trường hợp đó, chủ trương của bộ là các sở GD-ĐT phải yêu cầu đối với những trường chưa có điều kiện, chỉ có thể tổ chức hai ban thì nên có ban cơ bản và một trong hai ban khoa học tự nhiên (KHTN) hoặc KHXH-NV. Nếu chỉ tổ chức một ban thì tổ chức ban cơ bản với một số loại hình phân hóa. Như vậy, ở bất cứ trường nào cũng sẽ có ban cơ bản.

HS chỉ có thể lựa chọn trong số những ban mà nhà trường có tổ chức giảng dạy theo phương án phân ban đã được sở GD-ĐT phê duyệt. Vì vậy, các trường cần thông báo sớm để HS và phụ huynh có thời gian suy nghĩ lựa chọn.

* Thưa ông, trong trường hợp có ban chỉ có rất ít HS đăng ký, thậm chí không đủ mở lớp thì sẽ xử lý như thế nào?

- Đúng là khi triển khai đại trà chương trình phân ban, e ngại lớn nhất của hầu hết hiệu trưởng các trường THPT và nhiều cán bộ quản lý giáo dục các cấp, trong đó có chúng tôi, chính là tỉ lệ HS lựa chọn ban KHXH-NV có thể quá chênh lệch so với ban KHTN hoặc ban cơ bản.

Khi xảy ra tình huống có ít HS đăng ký theo học một ban nào đó, nhà trường cần tổ chức gặp gỡ, trao đổi thông tin với HS và các bậc phụ huynh để các em sau khi có thông tin, định hướng đầy đủ có thể đăng ký lại.

Sau khi vận động, giải thích với phụ huynh và HS, nếu tỉ lệ HS đăng ký vào một ban nào đó vẫn quá thấp, không đủ mở lớp với sĩ số HS theo điều lệ trường trung học, hiệu trưởng có thể cho HS đăng ký chuyển nguyện vọng sang ban khác, căn cứ trên điểm thi, điểm tuyển sinh, điểm trung bình môn học lớp 9 của HS.

* Đối với ban cơ bản, không quy định các môn nâng cao bắt buộc và thống nhất như hai ban KHTN và KHXH-NV, vậy HS sẽ được lựa chọn và học các môn tự chọn theo phương thức nào, thưa ông?

- Ở hai ban KHTN và KHXH-NV, HS sẽ học các tiết học tự chọn chủ yếu theo chủ đề bám sát nhằm củng cố kiến thức các môn học, với tài liệu do Bộ GD-ĐT cung cấp và nhà trường tự biên soạn theo hướng dẫn về dạy học tự chọn.

Còn đối với ban cơ bản sử dụng thời lượng dạy học tự chọn theo một trong hai cách: dạy học một số môn trong số tám môn có nội dung nâng cao hoặc dạy học các chủ đề nâng cao và bám sát. Các trường sẽ căn cứ theo số HS đăng ký nguyện vọng lựa chọn loại hình phân hóa để sắp xếp các loại lớp.

* Riêng đối với hai môn ngoại ngữ và tin học (từ năm học tới sẽ trở thành môn chính khóa) sẽ được bố trí dạy cho HS như thế nào, thưa ông?

- Đối với môn ngoại ngữ, Bộ GD-ĐT có một số quy định chung để các sở, các trường thực hiện: HS đã hoàn thành chương trình ngoại ngữ của cấp THCS phải được tiếp tục thực hiện chương trình ngoại ngữ đó ở THPT. Đối với HS chưa học ngoại ngữ ở cấp THCS hoặc học thứ tiếng không có điều kiện mở ở trường THPT thì thực hiện chương trình ngoại ngữ ba năm. Nếu HS có nguyện vọng, điều kiện và khả năng học theo chương trình ngoại ngữ bảy năm, kể cả chương trình chuẩn và chương trình nâng cao, thì hiệu trưởng nhà trường có thể xem xét cho phép.

Còn chương trình môn tin học lớp 10 sẽ học với thời lượng hai tiết/tuần áp dụng chung cho tất cả các ban. Bộ GD-ĐT đã yêu cầu các trường THPT cần chuẩn bị đủ GV và phòng máy vi tính để dạy đủ chương trình, cả lý thuyết và thực hành.

* Chương trình phân ban đại trà sẽ được giảng dạy tại các trường THPT kỹ thuật như thế nào? Đối với các trường chuyên có áp dụng chương trình THPT phân ban không, thưa ông?

- Đối với trường THPT kỹ thuật, môn kỹ thuật nghề sẽ thực hiện chương trình tài liệu thí điểm dành riêng cho các trường THPT kỹ thuật. Các môn và hoạt động giáo dục còn lại sẽ thực hiện theo chương trình ban cơ bản, không tổ chức dạy học tự chọn.

Các trường THPT chuyên, khối phổ thông chuyên trong các trường ĐH cũng cần xây dựng phương án phân ban trình giám đốc sở GD-ĐT hoặc hiệu trưởng các trường ĐH phê duyệt, sau đó thực hiện phân ban theo quy chế chung. Môn chuyên sẽ được tính thời lượng dạy học bằng 150% thời lượng của môn học đó theo chương trình nâng cao trong kế hoạch giáo dục của chương trình THPT. Đối với các môn không chuyên sẽ thực hiện chương trình THPT theo phương án phân ban của trường đã được phê duyệt.