"Trình diễn với thế giới"

Lần ra mắt chương trình đầu tiên vào tháng 4-2009 với các tiết mục ca múa nhạc và nhạc cụ dân tộc như: hát quan họ, độc tấu đàn T'rưng, đàn bầu, sáo trúc, các điệu múa dân tộc... do các nghệ sĩ nổi tiếng của từng bộ môn nghệ thuật như nghệ sĩ Ðức Liên (độc tấu sáo trúc), NSƯT Vương Hà (ca cải lương)... biểu diễn đã tạo nên một chương trình nghệ thuật dân tộc khá duyên dáng. Nhưng phải tới "Trình diễn với thế giới 2" khán giả quốc tế mới thật sự bị chinh phục khi xem các nghệ sĩ Nhà hát Tuổi Trẻ diễn Ðời cười bằng tiếng Anh những tiểu phẩm Ðời cười rất gần gũi với khán giả nước ngoài. "Trình diễn với thế giới 2" đã "bắt mạch" được sở thích của khán giả quốc tế, tạo nên những trận cười sảng khoái sau những lời thoại bằng tiếng Anh của các nghệ sĩ từ khán giả từ nhiều quốc tịch trên thế giới như Hà Lan, Ca-na-đa, Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản...

Khán giả nước ngoài ở địa bàn Hà Nội không chỉ có những du khách tới du lịch, mà còn rất nhiều người nước ngoài hiện đang làm việc và sinh sống ở Việt Nam. Hiện cũng đã có một số điểm diễn đỏ đèn định kỳ với các "đặc sản": múa rối, tuồng, chèo... nhưng vẫn còn khá đơn điệu, chủ yếu hướng đến đối tượng khách du lịch. Ðây chính là lý do để Nhà hát Tuổi Trẻ dựng Ðời cười bằng tiếng Anh nhằm tạo ra những chương trình mới, khác với những tác phẩm truyền thống mà các đơn vị nghệ thuật bạn hiện có.

Nghệ sĩ Sĩ Tiến, Phó đoàn kịch II của Nhà hát Tuổi Trẻ cho biết, các nghệ sĩ của Nhà hát đã dành hai tháng trời chỉ để tập nói và diễn xuất bằng tiếng Anh. Nhà hát đã hợp tác với Trung tâm dạy tiếng Anh Apollo, chuyển kịch bản cho các giảng viên nước ngoài hiệu đính lại, cho diễn viên thoại thử, rồi  điều chỉnh. Thậm chí, trước khi đưa Ðời cười ra diễn bằng tiếng Anh, nhà hát còn tham khảo diễn thử cho nhiều người bạn ở các nước như Nhật Bản, Trung Quốc nghe để làm sao phát âm tiếng Anh cho tất cả khán giả ở các nước với ngôn ngữ khác nhau có thể hiểu được. 

Việc lựa chọn tiết mục nào trong các chùm Ðời cười cũng là một bài toán mà đạo diễn, NSND Lê Hùng và các nghệ sĩ phải cân nhắc. Họ đã chọn những tiết mục đặt ra những vấn đề mà toàn xã hội cùng quan tâm như vấn đề về trẻ em, về hạnh phúc gia đình... Hê-len, một giảng viên Mỹ đang làm việc tại Việt Nam cho biết: "Tôi thật sự rất ấn tượng khi xem "Trình diễn thế giới 2", không thể nghĩ rằng nghệ sĩ Việt Nam lại diễn hài hay và dí dỏm như vậy. Trước kia tôi rất khó tìm ra một chương trình nghệ thuật mới nào của các bạn phù hợp để xem bởi lẽ luôn gặp khoảng cách về ngôn ngữ. Nhưng lần này khi xem thì khoảng cách đó không còn là vấn đề nữa".

Ðạo diễn, NSND Lê Hùng, Giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ "bật mí": Hiệu ứng tốt từ khán giả quốc tế đã giúp chúng tôi tự tin để xây dựng tiếp các chương trình nghệ thuật dàn dựng và diễn xuất bằng tiếng Anh. Tôi nghĩ các nghệ sĩ Nhà hát Tuổi Trẻ đã có thể hòa nhập với nghệ thuật thế giới với những bước tiếp theo... Tức là trong một vài năm tới tôi sẽ dựng những vở kinh điển hoàn toàn bằng tiếng Anh như Vua Lia, Nhà búp bê... Chưa dựng tiếng Anh thì Mac-bet đã thành công ở liên hoan quốc tế, Nhà búp bê cũng đã có giấy mời sang Tô-ky-ô biểu diễn... Vậy tại sao chúng ta không thể đi tiếp bằng cách dựng kịch kinh điển bằng tiếng Anh? Trong mong muốn của chúng tôi, "Trình diễn với thế giới" không chỉ có mặt ở Việt Nam mà ngày càng được nâng cao chất lượng, đi lưu diễn ở các nước bạn.

HIỀN LƯƠNG