Chủ động phòng, chống cháy rừng
Tỉnh Kon Tum xác định, vùng có nguy cơ cháy cao là vùng xen kẽ giữa rừng tự nhiên, rừng khộp, tre nứa, lồ ô và khu vực rừng trồng; vùng giáp ranh giữa rừng trồng và rừng sản xuất là nương rẫy của người dân, bao gồm khoảng gần 104 nghìn ha rừng tự nhiên và gần 67 nghìn ha rừng trồng. Để phòng, chống cháy rừng (PCCR), từ đầu mùa khô 2015-2016, UBND tỉnh Kon Tum yêu cầu các đơn vị chủ rừng khẩn trương rà soát, sửa chữa làm mới các công trình phòng cháy như đường ranh cản lửa, chòi canh, các biển tuyên truyền… bảo đảm đúng yêu cầu, sử dụng có hiệu quả.
Đối với khu vực rừng trồng đang trong thời kỳ xây dựng cơ bản, yêu cầu các chủ rừng phát dọn thực bì trước mùa khô, làm đường băng cản lửa bảo đảm có thể ngăn được đám cháy, tránh cháy lan ra diện rộng. Đối với khu vực xác định là trọng điểm của cháy rừng, các đơn vị cần bố trí người canh gác lửa thường xuyên; lập các chốt kiểm tra người ra vào rừng; kiểm tra việc sản xuất nương rẫy của người dân. Ngoài ra, các chủ rừng cần chuẩn bị sẵn sàng các dụng cụ, nhân lực, ứng cứu cháy rừng.
Ông Võ Đình Lợi, Phó Giám đốc Công ty Nguyên liệu giấy miền nam cho biết: Công ty hiện quản lý 9.400 ha rừng thông 15 tuổi, có nguy cơ cháy cao trong mùa khô. Nhưng nhờ làm tốt công tác PCCR, từ mùa khô 2007 đến nay, Công ty không để xảy ra vụ cháy rừng nào, nhờ áp dụng phương pháp “Xử lý thực bì có điều kiện dưới tán rừng”, tức là chủ động đốt trước thực bì dưới tán rừng có chỉ huy. Ông Lợi cho biết: Khu vực rừng của công ty trồng chủ yếu tiếp giáp với khu dân cư, khu vực nương rẫy sản xuất của người dân; môi trường dễ cháy như lá thông khô, phân hủy chậm dẫn đến thảm thực vật dày, thân cây lại có nhựa... nếu không xử lý được thực bì thì nguy cơ cháy sẽ tăng cao. Vì vậy bước vào đầu mùa khô, từ tháng 11, 12, công ty đã chỉ đạo các tổ, đội chữa cháy của đơn vị chủ động đốt trước thực bì có chỉ huy trên toàn bộ diện tích. Các diện tích rừng tiếp giáp khu dân cư được đốt thực bì từ ba đến bốn lần trong mùa khô. Đây là phương án PCCR đã được Tổng cục Lâm nghiệp cho phép áp dụng và đã đưa lại hiệu quả cao. Theo ông Lợi, khi thực bì được xử lý sạch, nếu xảy ra cháy cũng sẽ không ảnh hưởng nhiều đến vườn cây. Ngoài ra Công ty Nguyên liệu giấy miền nam cũng đã áp dụng phương án khoán chăm sóc, bảo vệ rừng cho người lao động; ký kết trách nhiệm với các già làng, trưởng thôn và chính quyền địa phương trong công tác PCCR. Trưởng ban Trồng rừng nguyên liệu giấy Ngọc Hồi Vũ Đình Sơn cho biết: Hình thức khoán bảo vệ chăm sóc rừng cho cán bộ, công nhân viên đã gắn chặt công nhân với rừng. Để xảy ra cháy rừng đồng nghĩa với việc giảm thu nhập, mất việc làm.
Nhân rộng mô hình tổ đội bảo vệ rừng
Cùng với rừng nguyên liệu giấy, một trọng điểm cháy rừng khác của tỉnh Kon Tum được xác định là khu vực tập trung hơn 20 nghìn ha rừng cao-su tại khu vực Mo Rai giáp biên giới Cam-pu-chia. Đây là khu vực nằm xen giữa rừng trồng và rừng tự nhiên với nhiều trảng cỏ, lau sậy, rừng khộp dễ cháy. Các chủ rừng như Công ty cổ phần đầu tư và phát triển Duy Tân, Công ty cao-su Chư Mom Ray, Công ty cao-su Sa Thầy đã đầu tư thêm nhân lực, mua sắm dụng cụ PCCR, có chế độ phụ cấp thỏa đáng cho lực lượng thường trực phòng cháy, chữa cháy rừng.
Anh Trần Văn Hùng, Giám đốc Nông trường 3, Công ty cổ phần đầu tư và phát triển Duy Tân cho biết: Nông trường 3 quản lý 2.300 ha cao-su từ năm thứ ba đến năm thứ năm. Nông trường được trang bị hai xe bồn chữa cháy 10 nghìn lít; hai xe ô-tô; ba xe cày cùng hàng chục bình phun, dao quắm. Trực phòng cháy, mỗi cán bộ, công nhân được phụ cấp thêm hai triệu đồng; tiền xăng xe tuần tra được thanh toán đầy đủ theo thực tế. Tại nông trường chưa để ra cháy lần nào nhưng nguy cơ cháy luôn rình rập từ các thảm cỏ tranh, rừng lau lách của rừng tự nhiên cháy lan sang.
Tỉnh Kon Tum hiện có Ban Chỉ đạo phòng cháy, chữa cháy rừng cấp tỉnh, gồm 25 người; 10 ban chỉ huy cấp huyện gồm 245 người; 88 ban chỉ huy cấp xã gồm 1.755 người; 20 ban chỉ huy chủ rừng với 214 người; 749 tổ đội quần chúng gồm gần năm nghìn người. Tỉnh đã cho nhân rộng mô hình “Tổ đội quần chúng bảo vệ rừng” do các địa phương thành lập gồm lực lượng chủ rừng, kiểm lâm, dân quân, du kích các xã, mỗi tổ từ sáu đến tám người chốt chặn tại các điểm ra vào rừng để kiểm soát trong những tháng cao điểm cháy rừng. Kinh phí duy trì các tổ đội do chủ rừng chi trả từ kinh phí dịch vụ môi trường rừng hằng năm. Đây là mô hình đem lại hiệu quả cao trong công tác PCCR của tỉnh với thành tích từ năm 2007 đến nay không xảy ra cháy rừng.
Theo dự báo của Trung tâm Khí tượng - Thủy văn khu vực Tây Nguyên, tháng 3, tháng 4 là thời kỳ cao điểm của mùa khô, nắng nóng sẽ khốc liệt hơn. Đây cũng là thời điểm người dân đốt rẫy làm nương, vì vậy Ban Chỉ đạo các vấn đề cấp bách trong công tác bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng tỉnh Kon Tum yêu cầu các địa phương, đơn vị chủ rừng tăng cường hơn nữa công tác phòng, chống cháy rừng; quản lý chặt chẽ sản xuất nương rẫy; tăng cường tuần tra, kiểm tra các vùng trọng điểm cháy, chuẩn bị sẵn sàng theo phương châm bốn tại chỗ để kịp thời ứng phó với các tình huống cháy rừng xảy ra.