Tiểu thuyết "Bỉ vỏ" được đưa lên sàn diễn

Tám Bính và Năm Sài Gòn, hai nhân vật “cộm cán” của giới giang hồ đất cảng Hải Phòng trong tiểu thuyết Bỉ vỏ của Nguyên Hồng là những gương mặt quá quen thuộc với người đọc trong hơn nửa thế kỷ qua. Họ làm nghề trộm cắp mà hảo hớn, nghĩa khí, chỉ chôm của người giàu và bọn quan quyền bóc lột. Họ là những kẻ bất đắc chí, vốn là người lương thiện nhưng những bất công của xã hội, thói hà hiếp của những kẻ thống trị đã đẩy họ vào con đường trộm cắp. Thế nhưng, đi đêm ắt có ngày gặp ma, gây thù ắt sẽ chuốc oán, chọn cách phản kháng tiêu cực này, cuối cùng họ đã phải trả giá.

Cảm hứng từ những số phận đầy bi kịch này, hơn 10 năm trước, NSND Doãn Hoàng Giang đã đưa họ từ tác phẩm văn học bước lên sân khấu và đã rất thành công trên nhiều sàn diễn khác nhau ở các tỉnh phía bắc. Lần này, ông đưa Bỉ vỏ với tên gọi mới Người đàn bà ăn cắp vào sân khấu phía nam như một cuộc thử nghiệm.

Có thể nói, với Người đàn bà ăn cắp, Sân khấu kịch Phú Nhuận lần đầu tiên có một vở kịch được dàn dựng hoành tráng với sự tham gia của 40 diễn viên, vai Tám Bính được trao cho Cát Phượng, còn Thái Hòa vào vai Năm Sài Gòn.

Khác với một Tám Bính mạnh mẽ, ranh ma của Nguyên Hồng, đạo diễn Doãn Hoàng Giang muốn nhấn vào chất thiện của nhân vật nên Tám Bính của Cát Phượng xuất hiện như một nạn nhân đáng thương của xã hội, từ lúc khởi đầu bị người yêu lừa tình, rồi bị người ta bán mất con, đến lúc trở thành tay anh chị trong giới cái bang.

Có lẽ do thời lượng, chỉ trên dưới hai giờ đồng hồ, mà phải diễn tả nhiều sự việc mang tính xã hội nên Tám Bính của Cát Phượng đã không đủ thời gian cũng như khả năng bộc lộ mình.

Sự hạn chế này đã khiến cho nhân vật không được hấp dẫn như mong đợi. Trong vai Năm Sài Gòn, cũng như Cát Phượng, Thái Hòa dù đã cố gắng làm mới mình nhưng chưa hội đủ các yếu tố để thể hiện chất hảo hớn của một tướng cướp khét tiếng vùng đất cảng, nhất là đài từ.

Sự có mặt của các nghệ sĩ tên tuổi như Phú Quý, Mỹ Chi, Thanh Hoài, Diễm Kiều như một dàn bao nhằm bảo đảm thương hiệu cho vở diễn. Tuy nhiên, xem ra mục tiêu này không mấy thành công nếu như họ không tiết chế bớt cái riêng để hòa vào cái chung của vở. May sao, sự xuất hiện ngắn ngủi nhưng duyên dáng của Nghệ sĩ Ưu tú Bảo Quốc và nghệ sĩ hài Anh Vũ đã đem lại những giây phút giải trí nhẹ nhàng.

Thật không dễ dàng để chuyển một cuốn tiểu thuyết dày hàng mấy trăm trang với những sự kiện diễn ra dồn dập như ở Bỉ vỏ sang sàn diễn sân khấu chỉ kéo dài trong vài giờ. Hơn nữa, dựng lại một câu chuyện hoàn toàn mang tính hiện thực phê phán của xã hội cũ trong bối cảnh xã hội mới nên việc gia giảm liều lượng trong tính cách, hành động của nhân vật cho phù hợp mà không làm sai lệch tác phẩm nguyên bản cũng là một điều khó khăn.

Hiểu được điều này, ắt sẽ thấy Người đàn bà ăn cắp ở Sân khấu kịch Phú Nhuận hiện nay là một nỗ lực lớn rất đáng được khích lệ.