Tuy nhiên, cộng đồng doanh nghiệp hiện đang gặp rất nhiều khó khăn, thách thức, cần được hỗ trợ, tiếp sức. “Sức khỏe” nhiều doanh nghiệp đã bị bào mòn, thậm chí kiệt quệ khi đại dịch Covid-19 bùng phát mạnh trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh năm 2021. Vừa hồi phục sau dịch, từ cuối 2022 đến nay, doanh nghiệp lại chịu ảnh hưởng rất nặng nề từ cuộc khủng hoảng suy giảm tiêu dùng toàn cầu, dẫn đến khó tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa, đơn hàng giảm, hàng tồn kho tăng. Trước tình hình đó, doanh nghiệp buộc phải cắt giảm quy mô sản xuất, kinh doanh, cắt giảm lao động. Đến nay, dấu hiệu hồi phục vẫn chưa rõ nét.
Ngoài những khó khăn do tác động của sự bất ổn trên thế giới, doanh nghiệp còn vướng những trở ngại từ cơ chế, chính sách. Theo báo cáo của Hiệp hội Doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh, các doanh nghiệp đang gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, chủ yếu tập trung vào năm nhóm vấn đề, 14 nội dung chủ yếu liên quan đến: Quản lý hành chính và đầu tư công; thuế, hải quan; tiếp cận tín dụng; lao động, bảo hiểm xã hội; quy hoạch, đất đai. Trong đó, thành phố đã giải quyết cơ bản ba trong số 14 nội dung thuộc thẩm quyền; còn lại 11 trong số 14 nội dung thuộc thẩm quyền của Trung ương về thuế, hải quan, tiếp cận tín dụng, lao động, bảo hiểm xã hội.
Theo số liệu của Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh, trong chín tháng năm 2023, số lượng doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn thành phố là 320.846 doanh nghiệp, tăng 0,73% so với cùng kỳ năm 2022. Tuy nhiên, đáng nói là số lượng doanh nghiệp giảm trong chín tháng lên tới 64.731 doanh nghiệp, trong đó: số doanh nghiệp đang làm thủ tục giải thể là 2.166, số doanh nghiệp ngừng hoạt động là 13.761 (tăng 33,64% so với cùng kỳ năm 2022), số doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động là 21.788 (tăng 22,69% so với cùng kỳ năm 2022). Đây là con số rất đáng lo ngại, số doanh nghiệp ngừng và tạm ngừng hoạt động cao hơn so với các năm. Đáng chú ý, tốc độ doanh nghiệp thành lập mới lại giảm mạnh so với nhiều năm.
Để tiếp sức doanh nghiệp, thành phố đang tiếp tục thực hiện các chương trình hỗ trợ của Chính phủ như chính sách về gia hạn, miễn giảm nhiều loại thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất, gồm: Thuế giá trị gia tăng (VAT), thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế nhập khẩu, thuế bảo vệ môi trường… Việc triển khai các giải pháp hỗ trợ về thuế, phí với giá trị lớn, phạm vi rộng và có hiệu lực tức thì cho nên nhận được sự đồng tình, ủng hộ và đánh giá cao của cộng đồng doanh nghiệp, người dân, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp, người dân vượt qua khó khăn, ổn định sản xuất, kinh doanh. Phát huy kết quả này, Bộ Tài chính đang nghiên cứu đề xuất các giải pháp áp dụng cho năm 2024 như: Tiếp tục giảm mức thuế bảo vệ môi trường; tiếp tục giảm thuế VAT như đã áp dụng cho năm 2023…
Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế phục hồi chậm hơn so với mong muốn, doanh nghiệp trên địa bàn thành phố vẫn kỳ vọng chính sách hỗ trợ cần đồng bộ ở các cấp, các ngành ở Trung ương và địa phương để giải quyết khó khăn về vốn và giải quyết các thủ tục. Đơn cử, sau khi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam liên tục giảm lãi suất điều hành bốn lần, các ngân hàng thương mại cũng giảm lãi suất giúp khơi thông nguồn vốn thì điều doanh nghiệp cần nhất hiện nay là được cơ quan thuế hoàn thuế VAT kịp thời, không để dây dưa kéo dài tiền hoàn thuế khiến doanh nghiệp kiệt quệ nguồn vốn.
Cùng với đó, doanh nghiệp cũng mong muốn chính quyền thành phố thực hiện cam kết khắc phục hiện tượng trì trệ, đùn đẩy trách nhiệm trong các cơ quan công quyền. Muốn làm được điều này, cần gắn việc thực hiện chính sách hỗ trợ với trách nhiệm hoàn thành công việc của các cơ quan cụ thể. Đồng thời, thành phố triển khai các giải pháp xã hội hóa dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp; tạo điều kiện cho các hiệp hội doanh nghiệp đáp ứng đủ điều kiện được thực hiện cung ứng các dịch vụ công, nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân khi giải quyết các thủ tục ■
