Từ đầu năm đến nay, một số nước và vùng lãnh thổ liên tiếp ra thông báo về sản phẩm thuỷ sản xuất khẩu của Việt Nam chứa các tạp chất và hoá chất cấm sử dụng, đang làm dấy lên nỗi quan ngại kể cả từ phía doanh nghiệp lẫn người tiêu dùng.
Nguy cơ mất thị trường
Theo Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam (VASEP), Nhật Bản hiện là một trong những thị trường "khó tính" và có quy trình kiểm tra gắt gao về an toàn vệ sinh đối với các sản phẩm thuỷ sản nhập khẩu.
Sau khi Bộ Y tế - Lao động và Phúc lợi Nhật Bản công bố việc phát hiện các lô hàng tôm, mực và nem hải sản của các Cty chế biến và xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam chứa dư lượng kháng sinh chloramphenicol, AOZ (dẫn xuất của Nitrofuran - một loại kháng sinh cấm), phía Nhật Bản khuyến cáo, nếu tiếp tục phát hiện thêm các lô hàng thuỷ sản Việt Nam chứa chất này, Nhật Bản sẽ áp dụng lệnh kiểm tra 100% đối với sản phẩm tôm Việt Nam nhằm phát hiện tạp chất này.
Vào thời điểm này, Chủ tịch Uỷ ban Tôm Vasep - ông Trần Thiện Hải - có văn bản đề nghị Bộ Thuỷ sản phải tăng cường công tác kiểm tra việc thực hiện các quy định về kiểm soát và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm trong sử dụng kháng sinh cấm trong sản xuất thuỷ sản.
Ông Trần Thiện Hải cũng cảnh báo các doanh nghiệp thuỷ sản trong nước về nguy cơ mất thị trường Nhật Bản nếu hàng thuỷ sản tiếp tục bị cảnh báo chất lượng.
Cũng chỉ trong hơn 4 tháng đầu năm nay, ngoài Nhật Bản, Hoa Kỳ, Nga và Đài Loan (Trung Quốc) cũng liên tiếp phát hiện và từ chối nhập khẩu các lô hàng thuỷ sản Việt Nam do chứa các tạp chất và kháng sinh cấm sử dụng.
Theo Cục Quản lý chất lượng - an toàn vệ sinh và thú y thuỷ sản, Bộ Thuỷ sản, trước tình hình này, thời gian qua, Bộ Thuỷ sản đã liên tiếp có các văn bản chỉ thị yêu cầu các địa phương, sở thuỷ sản phải siết chặt kiểm soát và xử lý các trường hợp vi phạm trong sử dụng kháng sinh cấm trong sản xuất thuỷ sản.
Tăng cường kiểm tra các nguồn thức ăn, nguồn thuốc thú y và các loại hoá chất xử lý ao nuôi, hoá chất trị bệnh đang lưu hành trên thị trường. Riêng các doanh nghiệp phải kiểm tra chặt chẽ chất lượng các lô hàng thuỷ sản trước khi xuất khẩu.
Song nếu tình trạng vi phạm quy định ATVS và số lô hàng thuỷ sản bị cảnh báo chất lượng không giảm, thuỷ sản Việt Nam bị mất thị trường như cảnh báo là khó tránh khỏi.
Mỗi tháng vài cảnh báo thực phẩm không an toàn
Trong một diễn biến khác, sau khi Uỷ ban An toàn lương thực thực phẩm Liên minh Châu Âu cảnh báo trong nước tương Chinsu của Việt Nam có chất 3-MCPD, Vitecfood (doanh nghiệp sản xuất nước tương Chinsu) vẫn khẳng định không có chất đó.
Ông Trần Đáng - Cục trưởng Cục An toàn vệ sinh thực phẩm - Bộ Y tế, cho biết:
- Việc kiểm tra chất lượng các loại nước tương trên thị trường vẫn được tiến hành thường xuyên định kỳ. Riêng với nước tương Chinsu, năm 2006 cơ quan quản lý phát hiện trong nước tương Chinsu có chất 3-MCPD vượt quá tiêu chuẩn cho phép.
Việc này đã xử lý và cơ sở này đã sửa chữa. Theo báo cáo của Thanh tra Sở Y tế TPHCM, trong năm 2007 đã tiến hành lấy mẫu nước tương Chinsu kiểm tra không phát hiện có chất 3-MCPD. Các loại nước tương khác trên thị trường, qua kiểm tra đều đạt yêu cầu về chất lượng.
- Vậy tại sao, ở Việt Nam không phát hiện được mà ở nước khác lại tìm ra chất 3-MPCD? Liệu hệ thống xét nghiệm của Việt Nam chưa đạt tiêu chuẩn quốc tế?
- Tôi cho rằng, một số hệ thống xét nghiệm của Việt Nam đã đạt tiêu chuẩn quốc tế. Mới đây, Việt Nam phát hiện có những chất được tạo ra ở nhiệt độ cao trong Coca Cola, hãng này đã không tin và làm xét nghiệm lại đã cho cùng một kết quả như nhau. Qua đó, nhiều tổ chức đã thừa nhận hệ thống xét nghiệm của Việt Nam.
- Việc Cục Thú y và Nông sản Singapore thông báo trứng muối và trứng đóng hộp của một doanh nghiệp Việt Nam xuất sang Singapore có chất Sudan, ý kiến của ông thế nào?
- Cho đến nay, tôi chưa nhận được thông báo chính thức nào từ cơ quan quản lý Singapore về việc trứng xuất khẩu của Việt Nam có chất Sudan mà chỉ biết trên báo chí. Chúng tôi đang đề nghị làm rõ việc này. Mới đây, Cục An toàn thực phẩm cùng cơ quan thú y đã tiến hành lấy mẫu hơn 400 mẫu trứng gia cầm trên thị trường, kết quả kiểm tra không phát hiện mẫu trứng nào có chất Sudan.
Về việc cảnh báo thực phẩm không an toàn, ông Đáng cho rằng: "Hiện nay, việc cảnh báo của Uỷ ban An toàn lương thực thực phẩm Liên minh Châu Âu về việc các thực phẩm không an toàn là chuyện bình thường.
Trung bình mỗi tháng, Cục An toàn vệ sinh thực phẩm nhận được vài cảnh báo như vậy. Khi nhận được cảnh báo, cục có trách nhiệm thông báo tới cơ sở có thực phẩm không an toàn. Còn doanh nghiệp phải tự kiểm tra nếu có thắc mắc khiếu kiện có thể yêu cầu cơ quan quản lý hỗ trợ theo đúng quy định".
| Các lô hàng thực phẩm xuất khẩu của Việt Nam bị cảnh báo chất lượng Tháng 1-2007: Hoa Kỳ từ chối nhập khẩu 4 lô hàng thuỷ sản Việt Nam do nhiễm khuẩn Salmonella và dư lượng kháng sinh Chloramphenicol. Tháng 3-2007: Nhật Bản liên tiếp phát hiện các lô hàng tôm, mực và nem hải sản của Việt Nam chứa dư lượng chất kháng sinh chlromphenicol, AOZ. Lệnh kiểm tra AOZ đối với 100% lô hàng thuỷ sản Việt Nam được ban hành. Tháng 4-2007: Hoa Kỳ từ chối nhập khẩu 27 lô hàng thuỷ sản Việt Nam do nhiễm khuẩn Salmonella và chứa dư lượng kháng sinh chloramphenicol. Cũng trong tháng này, Đài Loan công bố 3 lô cua bể của Việt Nam có dư lượng chất kháng sinh Semicarbazide cao hơn tiêu chuẩn cho phép. Chỉ trong ít ngày, Nhật Bản phát hiện tôm khô, tôm đông lạnh, mực đông lạnh và nem hải sản của 11 Cty Việt Nam có dư lượng kháng sinh. Tháng 5- 2007: Nga ngừng nhập khẩu cá tra, ba sa của 4 Cty thuỷ sản Việt Nam sau khi phát hiện các lô hàng nhiễm khuẩn. Tháng 5-2007: Singapore thông báo phát hiện trứng muối và trứng đóng hộp có nguồn gốc Việt Nam bị nhiễm chất sudan có thể gây ung thư. Sau phát hiện này, Cục Thú y và Nông sản Singapore (AVA) công bố áp dụng quy định nhập khẩu mới theo đó, kể từ ngày 13-7-2007, chỉ những cơ sở được AVA công nhận mới được phép xuất khẩu trứng muối và trứng đóng hộp vào nước này. AVA yêu cầu Việt Nam phải cung cấp danh sách các cơ sở xuất khẩu trứng muối và trứng đóng hộp đã được công nhận để AVA đánh giá. |