Thành phố Hồ Chí Minh đang xây dựng "Ðề án về chính sách thu hút và phát huy nguồn lực kiều hối trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh" với mục tiêu giai đoạn 2023-2025, thành phố sẽ tăng tổng số kiều hối lên ít nhất 10% mỗi năm. Thành phố kêu gọi kiều bào đầu tư các dự án phát triển giáo dục, y tế và môi trường tại thành phố cũng như đóng góp vào các dự án phát triển kinh tế-xã hội trên địa bàn.
Kiều hối liên tục dẫn đầu cả nước
Theo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh, trong suốt thời gian qua và trong 5 năm trở lại đây, nguồn kiều hối chuyển về thành phố luôn trong xu hướng tăng trưởng qua từng năm và chiếm tỷ trọng cao. Năm 2018, lượng kiều hối chuyển về thành phố là 4,7 tỷ USD (tăng 8,8% so với năm trước); năm 2019 là 5,5 tỷ USD; năm 2020 là 6,1 tỷ USD; năm 2021 chạm mốc 7,1 tỷ USD. Riêng năm 2022, Thành phố Hồ Chí Minh vẫn là địa phương dẫn đầu cả nước về lượng kiều hối với 6,6 tỷ USD, chiếm 55,03% so với cả nước. Trong quý I/2023 lượng kiều hối về thành phố tiếp tục tăng trưởng với gần 2,2 tỷ USD, tăng 19,41% so với cùng kỳ năm 2022. Dự báo trong năm nay, lượng kiều hối đổ về thành phố sẽ tăng khoảng 2% so với năm 2022 đạt khoảng 7,1 tỷ USD. Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Ðức Lệnh cho biết: Kết quả này ngoài yếu tố cơ chế, chính sách thu hút kiều hối của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước, thì vai trò, vị trí Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế lớn của cả nước có tác động quan trọng, thu hút nguồn kiều hối chuyển về. Cùng với đó, niềm tự hào, tình yêu mến thành phố anh hùng, năng động, nghĩa tình… tạo động lực thúc đẩy, khuyến khích kiều bào đóng góp mọi mặt cho sự phát triển thành phố. Ðồng thời, việc tiếp tục hoàn thiện chính sách và phát triển hiệu quả hệ thống mạng lưới cung ứng dịch vụ kiều hối trên địa bàn thành phố giúp kiều bào chuyển tiền về nước thuận lợi hơn.
Tuy nhiên, theo đánh giá, mức tăng trưởng nguồn kiều hối về thành phố vẫn còn khiêm tốn so với tiềm lực người Việt Nam ở nước ngoài với hơn 5,3 triệu người ở 130 quốc gia, vùng lãnh thổ, trong đó 80% người Việt đang sống, học tập và làm việc ở các quốc gia phát triển. Ðại bộ phận người Việt có tình cảm hướng về quê hương, mong muốn đất nước phát triển giàu mạnh, mong muốn hỗ trợ, giúp đỡ người thân trong nước.
Hoàn thiện cơ chế tăng sức hút kiều hối
Ðóng góp ý kiến về đề án thu hút và phát huy nguồn lực kiều hối trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, ông Bùi Việt Khôi, Tham tán Khoa học công nghệ, Ðại sứ quán Việt Nam tại Australia cho biết: "Australia hiện có 350.000 người gốc Việt, phần lớn kiều bào đều có trình độ cao, là trí thức làm việc trong các trường đại học hay các doanh nghiệp lớn nên có thu nhập tương đối cao so với mặt bằng chung nước sở tại. Do đó, việc xây dựng chính sách phù hợp thu hút kiều hối, trong đó có Australia là hết sức quan trọng. Kiều bào mong muốn sử dụng nguồn tài chính đầu tư hiệu quả vào các hoạt động sản xuất, kinh doanh trong nước, được tạo điều kiện thuận lợi mua nhà ở tại Việt Nam".
Giáo sư Nguyễn Ðình Phú, Chủ tịch Hội Doanh nhân người Việt tại Hoa Kỳ thông tin, trong thời gian tới, nguồn kiều hối gửi về Việt Nam giúp người thân sẽ có xu hướng giảm, thay vào đó nguồn kiều hối chủ yếu chuyển về để làm ăn, đầu tư bất động sản. Do đó, cộng đồng kiều bào tại Hoa Kỳ mong muốn được tạo điều kiện sở hữu nhà tại Việt Nam với các quyền lợi như người dân trong nước. Ngoài ra, cần thúc đẩy thu hút kiều hối thông qua các hoạt động thiện nguyện, du lịch. Thành phố cần cải thiện chính sách, thủ tục đầu tư thuận lợi hơn để thu hút kiều bào đầu tư về nước. Ông Nguyễn Duy Anh, Chủ tịch Hội Người Việt Nam tại Fukuoka (Nhật Bản) cho biết: Hiện có hơn 500.000 người Việt đang học tập, sinh sống và làm việc tại Nhật Bản. Ðể thu hút kiều hối về Thành phố Hồ Chí Minh, cần có sự kết nối giữa thành phố với các địa phương có các Hội người Việt Nam tại Nhật Bản. Thông qua kết nối, Thành phố Hồ Chí Minh giới thiệu được thế mạnh của mình cho doanh nghiệp Nhật Bản, cung cấp thông tin các thủ tục khi đầu tư vào thành phố.
Theo Phó Vụ trưởng Vụ Quan hệ kinh tế, Khoa học và công nghệ (Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài) Nguyễn Hoài Anh, để thu hút nguồn lực kiều bào, cần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh để bà con yên tâm đầu tư về nước. Bên cạnh đó, cần tạo lập hạ tầng tài chính vững mạnh cung cấp đa dạng các dịch vụ tài chính; thực hiện thu hút kiều hối trong tổng thể tất cả các đường lối của Ðảng, Nhà nước về chính sách đại đoàn kết với người Việt Nam ở nước ngoài; đồng thời, xây dựng đồng bộ dữ liệu về cộng đồng kiều bào để thu hút hiệu quả nguồn lực kiều bào. Phó Chủ nhiệm Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài Thành phố Hồ Chí Minh Trần Ðức Hiển cho biết: Ðề án được xây dựng nhằm huy động tối đa nguồn lực kiều hối chuyển về, tạo sự phối hợp giữa các cơ quan, ban, ngành, địa phương, tổ chức tín dụng trong thu hút, sử dụng và phát huy hiệu quả nguồn lực kiều hối. Ðồng thời, xây dựng một hệ thống thông tin liên kết giữa người Việt Nam ở nước ngoài và các đơn vị, chính quyền, doanh nghiệp, tổ chức trong nước nhằm tạo ra sự kết nối, hỗ trợ nhau... Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh thành phố sẽ tổng hợp những ý kiến, giải pháp, sớm ban hành đề án để các chính sách phát huy mạnh mẽ, tranh thủ nguồn lực kiều hối để phát triển đất nước ■
