Với thông điệp: Hòa bình được tạo nên từ trái tim, bất kể quốc tịch hay mầu da, hãy nắm tay nhau cùng nhìn về phía hòa bình, 450 hình ảnh, tư liệu, hiện vật mà nhân dân và phụ nữ thế giới ủng hộ nhân dân Việt Nam trong cuộc chiến tranh chống Mỹ, cứu nước, là một phần nhỏ trong bộ sưu tập “Những trái tim vì hòa bình” mà Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam đang lưu giữ và mong muốn giới thiệu đến người xem.
Từ những bức hình, hiện vật, tư liệu trong bộ sưu tập, có thể thấy, hơn 50 năm trước, Việt Nam là mối quan tâm trên toàn thế giới. Cuộc chiến tranh phi nghĩa Mỹ gây ra tại Việt Nam vấp phải sự phản đối dữ dội của nhân dân yêu chuộng hòa bình. Ngay tại chính nước Mỹ, nhiều tổ chức, cá nhân đã xuống đường biểu tình yêu cầu chấm dứt chiến tranh tại Việt Nam. Trong đó, nhiều người vợ, người mẹ Mỹ có chồng, con, người thân bắt buộc phải tham gia cuộc chiến, họ đã không ngừng đấu tranh để người thân của họ có thể trở về, còn sống và nguyên vẹn. Tại thành phố Ca-li-pho-ni-a (Mỹ), ngày 15-10-1965, 15 nghìn người tham gia biểu tình đòi Chính phủ Mỹ chấm dứt chiến tranh tại Việt Nam. Tháng 7-1965, cuộc biểu tình đầu tiên của phụ nữ thành phố Men-bơn (Ô-xtrây-li-a) phản đối chính phủ bắt thanh niên sang Việt Nam làm lính đánh thuê cho Mỹ. Tại Pháp, tháng 7-1969, tại thành phố Mác-xây (Pháp), phụ nữ mít-tinh tuyên truyền về cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam… Không những thế, rất nhiều quốc gia như Mỹ, Ðức, Pháp, Nhật Bản, Trung Quốc, Ô-xtrây-li-a… đã tích cực tham gia các phong trào phản chiến với nhiều hình thức ủng hộ cho Việt Nam. Họ tổ chức các hội nghị, các cuộc biểu tình để phản đối chiến tranh; phát hành các ấn phẩm báo chí, áp-phích, truyền đơn, quyên góp tiền ủng hộ nhân dân Việt Nam. Tất cả mong muốn hòa bình được lập lại...
Trong những tài liệu, hiện vật Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam đang lưu giữ, có những câu chuyện, những hình ảnh thật sự chạm đến trái tim người xem. Lá thư đầy nước mắt, thể hiện nỗi day dứt và lời xin lỗi của một người mẹ Mỹ gửi đến tất cả những gia đình chiến sĩ Việt Nam, kèm theo là đôi hoa tai mà con trai bà - một người lính hải quân Mỹ tham chiến tại Việt Nam, đã tặng mẹ mình khi anh trở về nước. Biết được đôi hoa tai làm từ những chiếc nhẫn cưới của những người lính cách mạng Việt Nam đã hy sinh, người mẹ đau lòng, day dứt và tìm mọi cách trao gửi lại đôi hoa tai về nơi xuất xứ. Bà mong muốn được tha thứ và tìm được sự thanh thản trong trái tim, hy vọng việc làm này có thể giúp xóa đi những tội lỗi của chiến tranh và đem lại hòa bình cho mọi người. Những hiện vật còn là minh chứng sống động cho hành động và tình cảm nhân dân thế giới dành cho Việt Nam, như những cuốn an-bum, những con búp bê được phụ nữ Ðức, Pháp, Nhật Bản… làm bằng tay để quyên góp tiền gửi tặng Việt Nam hay câu chuyện về một nữ luật sư đã lưu giữ 450 tài liệu, hiện vật về cuộc gặp gỡ tại Gia-các-ta (In-đô-nê-xi-a) bàn về vấn đề Việt Nam suốt gần nửa thế kỷ…
Ðối với cán bộ Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, việc tư liệu hóa những tài liệu, hiện vật, hình ảnh từ những năm 1956, 1960 với nhiều ngôn ngữ khác nhau hết sức phức tạp, cầu kỳ và đòi hỏi thời gian dài để hoàn thành. Giám đốc Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam Nguyễn Hải Vân chia sẻ: Từng tài liệu, hình ảnh, những câu chuyện về những con người đến từ nhiều quốc gia, nhiều ngôn ngữ, nhưng đều toát lên mong muốn chấm dứt chiến tranh tại Việt Nam, mong muốn hòa bình cho mảnh đất này. Lựa chọn tên gọi cho bộ sưu tập “Những trái tim vì hòa bình”, chúng tôi bày tỏ sự trân trọng và tri ân những đóng góp và tình cảm từ bạn bè quốc tế dành cho Việt Nam.
Chung tay vì hòa bình là một thông điệp xuyên suốt, có ý nghĩa thời đại. Cách đây 45 năm, thế giới chung tay ủng hộ hòa bình cho Việt Nam. Hiện nay, do đại dịch Covid-19 đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống kinh tế - xã hội phần lớn các quốc gia trên thế giới, bộ sưu tập “Những trái tim vì hòa bình” đã không được trưng bày tại bảo tàng như kế hoạch. Thay vào đó, cán bộ bảo tàng đang tích cực cập nhật và giới thiệu những hình ảnh, tư liệu trên trang web và facebook của bảo tàng để người xem có thể nhìn lại một giai đoạn của lịch sử, nhưng với ý chí và khát khao hòa bình, thế giới hơn lúc nào hết, tiếp tục cần đồng lòng và chung tay để vượt qua đại dịch như đã cùng nắm tay vượt qua chiến tranh.
