Bước vào giai đoạn phát triển mới, truyền thống ấy tiếp tục là nguồn sức mạnh tinh thần để thành phố tự tin hướng tới mục tiêu và khát vọng vươn xa.
Phát huy truyền thống
Nhìn lại gần 40 năm đổi mới, nhất là trong nhiệm kỳ 2020-2025 vừa qua, đồng chí Phạm Chánh Trực, nguyên Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đúc kết, mỗi khi đứng trước hoàn cảnh khó khăn, tinh thần đoàn kết, năng động, sáng tạo, dám nghĩ, biết làm của Thành phố luôn được phát huy mạnh mẽ, trở thành chìa khóa mở ra cánh cửa phát triển mới cho thành phố. Điều đó được chứng minh từ kết quả “xé rào bung ra” khôi phục sản xuất công nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh trở thành tiền đề lý luận và thực tiễn để Trung ương nghiên cứu và đổi mới tư duy, hình thành cơ sở lý luận cho đường lối đổi mới được Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI (tháng 12/1986) quyết định thông qua.
Trong kỷ nguyên đổi mới và phát triển, tinh thần đoàn kết, năng động, sáng tạo tiếp tục được thành phố kế thừa, phát huy hiệu quả trong cách nghĩ, cách làm, để luôn là địa phương có những yếu tố mới đóng góp quan trọng vào quá trình hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Thành phố là nơi nghiên cứu, thành lập các khu chế xuất, khu công nghiệp từ rất sớm, đi đầu cả nước trong nghiên cứu và ứng dụng khoa học-công nghệ, điển hình như thành lập Khu công nghệ cao, Công viên phần mềm Quang Trung, Khu nông nghiệp công nghệ cao…
Nhiệm kỳ 2020-2025 vừa qua, Thành phố Hồ Chí Minh trở thành địa phương đầu tiên triển khai thực hiện xây dựng “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh” một cách đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị, để mỗi đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức tâm niệm sống và làm việc liêm chính, đẩy lùi lối sống thực dụng, cơ hội, vụ lợi, nhất là tệ quan liêu, xa dân, vô cảm với nhân dân. Dù đối mặt với thách thức chưa từng có là đại dịch Covid-19, Thành phố vẫn kiên cường vượt qua, chủ động đổi mới, phục hồi và phát triển. Từ chỗ suy giảm mạnh vào năm 2021 (tăng trưởng âm 5,36%), thành phố đã vượt qua “cơn gió ngược”, tăng trưởng phục hồi nhanh, phát triển ổn định, chuyển dịch cơ cấu và thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, tạo dựng cơ sở vững chắc cho giai đoạn phát triển mới.
Quy mô kinh tế của Thành phố Hồ Chí Minh sau hợp nhất đạt 123 tỷ USD, chiếm 23,5% GDP cả nước, sánh ngang nhiều đô thị lớn trong khu vực. GRDP bình quân đầu người hơn 8.900USD, cao gấp 1,7 lần mức bình quân cả nước; chất lượng tăng trưởng và năng suất lao động không ngừng nâng lên. Kinh tế số ngày càng trở thành động lực quan trọng, đóng góp hơn 25% GRDP, lan tỏa mạnh sang các lĩnh vực tài chính, thương mại, y tế, văn hóa, giáo dục. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ chất lượng cao và kinh tế xanh, kinh tế số; năng suất lao động, năng lực cạnh tranh, môi trường đầu tư tiếp tục được cải thiện rõ rệt. Hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông, đô thị, năng lượng, logistics được đầu tư đồng bộ, tạo tiền đề cho liên kết vùng và kết nối quốc tế. Thu ngân sách nhà nước liên tục tăng, bình quân mỗi năm vượt dự toán từ 10-15%, tiếp tục khẳng định vị thế đầu tàu kinh tế chủ lực của cả nước.
Vượt lên chính mình
Trong giai đoạn phát triển mới, đồng chí Trần Lưu Quang, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh khẳng định, thành phố càng phải vượt lên chính mình, phát huy bản lĩnh tiên phong, tinh thần đổi mới và khát vọng vươn tầm khu vực. “Hướng tới 100 năm thành lập Đảng (năm 2030), Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu trở thành một đô thị văn minh, hiện đại, trung tâm đổi mới sáng tạo, năng động, hội nhập, đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, có vị trí nổi trội ở khu vực Đông Nam Á, ở trong nhóm 100 thành phố toàn cầu, đáng sống và có hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của thế giới, thuộc nhóm thu nhập cao. Và tầm nhìn đến 100 năm thành lập nước (năm 2045), Thành phố Hồ Chí Minh ở trong nhóm 100 thành phố tốt nhất thế giới, xứng tầm siêu đô thị quốc tế của Đông Nam Á, là trung tâm kinh tế, tài chính, du lịch, dịch vụ, giáo dục, y tế của châu Á, điểm đến hấp dẫn toàn cầu, kinh tế, văn hóa, xã hội phát triển đặc sắc, bền vững, chất lượng sống cao, hội nhập quốc tế sâu rộng”, đồng chí Trần Lưu Quang nhấn mạnh.
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, thành phố phải xây dựng quy hoạch sao cho phát huy được các tiềm năng, thế mạnh của từng địa phương trước khi sáp nhập thành một chiến lược, bảo đảm tính bổ sung và lan tỏa, tạo nên không gian phát triển thống nhất và hiệu quả. Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được cho biết, thành phố đề ra 10 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm 5 năm tới, trong đó kiến trúc lại không gian phát triển theo tư duy đa cực-tích hợp-siêu kết nối; huy động mọi nguồn lực đầu tư xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng thành phố phát triển đồng bộ, văn minh, hiện đại. Thành phố cũng định hướng hình thành “3 vùng-1 đặc khu-3 hành lang-5 trụ cột” nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, thế mạnh về tài nguyên, dư địa cho sự phát triển vượt bậc.
Tại Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ hai, khóa 1, nhiệm kỳ 2025-2030, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang nhận định, Nghị quyết số 260/2025/QH15 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 98/2023/QH15 ngày 24/6/2023 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh vừa được Quốc hội thông qua là điều kiện "kim cương" để thành phố phát triển trong kỷ nguyên mới. Chính vì thế, toàn hệ thống chính trị cần đổi mới tư duy, hành động quyết liệt ngay từ đầu năm 2026, phối hợp chặt chẽ, không né tránh việc khó, không chậm trễ trước việc mới, không đùn đẩy trách nhiệm, để thành phố phát triển đúng vai trò đầu tàu kinh tế, cực tăng trưởng của cả nước, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng sống của người dân và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.
