Để quản lý hiệu quả hơn việc bố trí, cấp, cho thuê căn hộ chung cư, hiện nay, Đà Nẵng đang tiến hành thanh tra, rà soát lại việc cấp, cho thuê căn hộ chung cư, mua, bán nhà ở xã hội, nghiêm cấm trục lợi từ nhà ở xã hội dưới mọi hình thức.
Hiện nay, TP Đà Nẵng có tổng số 177 khu, block chung cư, nhà ở xã hội, khu tái định cư... với tổng số 9.882 căn hộ thuộc sở hữu Nhà nước dùng để bố trí cho thuê. Quận Sơn Trà nhiều nhất với 55 khu chung cư với 3.488 căn hộ; quận Liên Chiểu có 34 khu chung cư, căn hộ liền kề với 1.843 căn hộ; quận Hải Châu có 21 khu chung cư với 844 căn hộ; huyện Hòa Vang có 10 khu chung cư với 528 căn hộ và số còn lại là các khu tái định cư, nhà ở xã hội dành cho các đối tượng thu nhập thấp, tái định cư, giải tỏa đền bù... Trong đó, có 42 khu chung cư và nhà liền kề thuộc sở hữu Nhà nước được UBND thành phố Đà Nẵng phê duyệt, bố trí cho thuê căn hộ chung cư với những đối tượng đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Thời gian qua, nhờ chính sách này, một lượng lớn cán bộ, công nhân, viên chức của TP Đà Nẵng cũng như các cơ quan, đơn vị đóng trên địa bàn đang khó khăn về nhà ở có được chỗ ở ổn định, an cư, lạc nghiệp. Những đối tượng được thuê căn hộ chung cư phần lớn là đối tượng chính sách, người có công với cách mạng, đối tượng thu hút nhân tài, bác sĩ, kỹ sư, giáo viên, cán bộ trẻ Đà Nẵng, phụ nữ đơn thân... Tuy nhiên, sau một thời gian đi vào hoạt động, việc quản lý các đối tượng được thuê căn hộ chung cư thuộc sở hữu Nhà nước bộc lộ một số khó khăn, bất cập. Tình trạng mất an ninh trật tự tại các khu chung cư có nhiều đối tượng được thuê nhà, xuất hiện một số đối tượng tàng trữ, mua bán trái phép chất ma túy, cho vay nặng lãi dẫn đến án mạng giết người...
Thời gian gần đây, nở rộ thông tin rao bán căn hộ chung cư thuộc sở hữu Nhà nước tại Đà Nẵng trên một số trang mạng xã hội, các trang rao bán bất động sản. Không ít trường hợp người dân chưa tìm hiểu kỹ thông tin đã tiến hành mua bán những căn hộ này và khi bị phát hiện thì không thể lấy lại được tiền. Công ty quản lý nhà chung cư, nay là Trung tâm Quản lý, khai thác nhà Đà Nẵng thường xuyên kiểm tra, giám sát định kỳ và đột xuất tại các khu chung cư để phát hiện, xử lý, thu hồi kịp thời các căn hộ chung cư thuộc sở hữu Nhà nước được cho cán bộ thuê, nhưng trên thực tế không sử dụng, hoặc tự ý cho thuê lại, hoặc cho người khác ở.
Sở Xây dựng TP Đà Nẵng đã vào cuộc và có thông báo chính thức về các hình thức xử phạt nặng nếu phát hiện người vi phạm. Cụ thể, quy định chặt chẽ người được thuê nhà ở xã hội thuộc sở hữu Nhà nước không được chuyển đổi, bán, cho thuê lại hoặc cho mượn nhà ở dưới bất kỳ hình thức nào. Vì vậy, tất cả các hành vi bán, cho thuê lại, cho ở nhờ căn hộ chung cư tại các chung cư nhà ở xã hội thuộc sở hữu Nhà nước dùng bố trí cho thuê trên địa bàn TP Đà Nẵng là không đúng quy định và sẽ bị xử phạt theo quy định tại Nghị định số 139/2017/NĐ-CP ngày 27-11-2017.
Cụ thể: Phạt tiền từ 50 đến 60 triệu đồng đối với người được thuê nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước thực hiện chuyển đổi, bán, cho thuê lại nhà ở hoặc cho mượn nhà ở; đồng thời bị buộc nộp lại số lợi nhuận bất hợp pháp có được do thực hiện vi phạm hành chính và đề nghị cơ quan có thẩm quyền thu hồi nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước theo quy định. Sở Xây dựng TP Đà Nẵng khuyến cáo người dân và đề nghị người dân phản ánh ngay với cơ quan chức năng nếu phát hiện các cá nhân vi phạm. Đồng thời, TP Đà Nẵng cũng ban hành Quyết định quy định về tiêu chí lựa chọn đối tượng mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội được đầu tư bằng nguồn vốn ngoài ngân sách trên địa bàn. Thanh tra TP Đà Nẵng đã thành lập đoàn và tổ chức thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật trong công tác quản lý, bố trí, sử dụng chung cư thuộc sở hữu Nhà nước.
Kết quả thanh tra cho thấy, từ năm 1997 đến nay, TP Đà Nẵng có 1.324 căn hộ chung cư cho cán bộ, công chức, viên chức thuê. Đã phát hiện 152 trường hợp đang thuê chung cư nhưng lại đang sở hữu nhà ở, vợ hoặc chồng đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng, quyền sở hữu nhà ở; 56 trường hợp cán bộ, công chức đang có từ hai thửa đất trở lên trên địa bàn Đà Nẵng và một trường hợp sở hữu hai nhà ở là không thật sự khó khăn về nhà ở nhưng vẫn hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội của thành phố. Từ kết luận thanh tra, hiện nay, Đà Nẵng đã tiến hành thu hồi nhiều căn hộ chung cư được bố trí cho cán bộ không đúng đối tượng hoặc đã có nhà ở ổn định.
Từ tháng 12-2018, tại Khu chung cư A2 Vũng Thùng, quận Sơn Trà, Trung tâm Quản lý và Khai thác nhà Đà Nẵng đã thu hồi hai căn hộ, nhiều khu chung cư khác trên địa bàn quận Sơn Trà hiện đang được rà soát, thu hồi. Đã tiến hành thanh tra Dự án Nhà ở xã hội Khu dân cư Mân Thái (Nhà ở xã hội Nest Home) với một số nội dung liên quan việc đầu tư, khai thác và quản lý sử dụng dự án này. Đoàn thanh tra phát hiện chủ đầu tư còn thiếu sót trong việc chấp hành các quy định của pháp luật về xác định giá bán nhà ở xã hội; xác định chi phí đầu tư xây dựng để làm căn cứ xác định giá bán nhà ở xã hội có một số điều không hợp lý; việc tiếp nhận hồ sơ, xét duyệt một số đối tượng mua nhà ở xã hội chưa phù hợp quy định, dẫn đến còn 135 trường hợp mua nhà ở xã hội tại dự án hiện nay chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà và tài sản khác gắn liền với đất. Về tình trạng sử dụng nhà chung cư, có nhiều trường hợp người mua căn hộ chưa được cấp chứng nhận quyền sử dụng đất và nhà, nhưng đã thực hiện cho thuê nhà không đúng quy định.
Thành phố Đà Nẵng đang siết chặt việc xét duyệt, cấp, cho thuê căn hộ chung cư thuộc sở hữu Nhà nước. Với nhu cầu lớn về nhà ở như hiện nay, từ ngày 15-1-2019, UBND thành phố Đà Nẵng tạm dừng tiếp nhận đơn của công dân liên quan việc thuê căn hộ chung cư thuộc sở hữu Nhà nước. Theo thống kê, số lượng căn hộ chung cư còn trống trên địa bàn thành phố còn rất ít, chủ yếu tập trung phục vụ công tác di dời, giải tỏa các khu tập thể xuống cấp. Hiện nay, trên địa bàn TP Đà Nẵng có 25 khu tập thể cũ bị xuống cấp nghiêm trọng buộc phải di dời toàn bộ dân cư, vì vậy, số căn hộ chung cư còn trống hiện nay TP Đà Nẵng ưu tiên cho các đối tượng này. Bên cạnh đó, UBND thành phố Đà Nẵng đang triển khai thực hiện việc rà soát quỹ nhà chung cư để có phương án khai thác, sử dụng hiệu quả.
UBND thành phố Đà Nẵng giao các sở, ngành liên quan rà soát lại tình trạng nhà ở và đất ở của cán bộ, công chức, viên chức đang thuê chung cư thuộc sở hữu Nhà nước, đề xuất xử lý thu hồi căn hộ nếu vi phạm hoặc không đúng đối tượng. Giao Sở Xây dựng tăng cường kiểm tra, chấn chỉnh công tác quản lý, bố trí, sử dụng nhà chung cư trên địa bàn thành phố, đồng thời tham mưu sửa đổi những bất cập trong quy định về trình tự, thủ tục tiếp nhận và xem xét bố trí thuê nhà ở xã hội thuộc sở hữu Nhà nước trên cơ sở đề nghị của đơn vị quản lý, vận hành nhà chung cư thành phố.
HUỲNH ĐỨC THƠ
Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng
Đề nghị các chủ đầu tư dự án, các ban quản lý nhà chung cư và các đơn vị vận hành nhà chung cư thực hiện quản lý, vận hành, sử dụng chung cư theo đúng pháp luật về nhà ở. Thường xuyên kiểm tra, rà soát chất lượng nhà chung cư trong quá trình vận hành, sử dụng, thực hiện công tác bảo trì nhà ở theo đúng quy định, kịp thời sửa chữa những hư hỏng nhà chung cư ảnh hưởng trực tiếp tới cuộc sống người dân, có phương án bảo đảm an toàn tài sản của người dân khi xảy ra sự cố, thiên tai.
NGUYỄN VĂN NAM
Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP Đà Nẵng