Mưa, lũ vừa qua làm hơn 8.000 hộ dân ở Thanh Hóa bị nước ngập, hàng nghìn hộ bị chia cắt tạm thời, một số nhà bị sập, nhiều nhà bị hư hỏng; hàng chục vị trí trên các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ bị ngập, sạt lở; hàng nghìn ha lúa, hoa màu, diện tích nuôi trồng thủy sản bị ngập; nhiều nhà trường phải cho học sinh tạm nghỉ học.
Chỉ rõ nguy cơ ô nhiễm môi trường và dịch bệnh, nông sản hư hỏng do ngập nước dài ngày, tái ngập nước bởi mưa bão còn kéo dài, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa đề nghị các cấp, các ngành, các địa phương "nước rút đến đâu, vệ sinh môi trường đến đó", không để dịch bệnh phát sinh sau lũ; ưu tiên tổng vệ sinh khu dân cư, trường học, cơ sở y tế, chợ, nơi sơ tán dân, bãi sông, bãi biển.
Sau lễ phát động quân khơi thông cống rãnh, kênh mương, hệ thống thoát nước, làm vệ sinh môi trường, phòng, chống dịch bệnh, hỗ trợ nhân dân thu hoạch nông sản sau mưa, lũ trong toàn tỉnh; các xã, phường triển khai các phần việc cụ thể trên địa bàn, làm thực chất, đồng thời thường xuyên làm vệ sinh môi trường, khơi thông cống rãnh, kênh mương, hệ thống thoát nước, chủ động phòng, chống dịch bệnh.
Ủy ban nhân dân các xã, phường lập danh sách từng tuyến cống, rãnh, kênh mương cần khơi thông, từng điểm ngập, diện tích, hộ cần hỗ trợ thu hoạch; huy động lực lượng tại chỗ khơi thông dòng chảy, thu dọn bùn đất, rác thải, xác động vật; vệ sinh, khử khuẩn khu dân cư, trường học, trạm y tế, chợ, nơi sơ tán; làm sạch giếng, bể nước, công trình vệ sinh; rà soát nhà ở hư hỏng, bố trí chỗ ở tạm, hỗ trợ lương thực, nước uống, thuốc, nhu yếu phẩm cho hộ bị thiệt hại; khắc phục đường giao thông thuộc phạm vi quản lý; xử lý dứt điểm các trường hợp lấn chiếm, xây dựng trên cống, mương thoát nước, xả rác xuống cống.
Đối với đô thị Thanh Hóa, Ủy ban nhân dân các phường chủ trì cùng Công ty Cổ phần Môi trường và Công trình đô thị Thanh Hóa hoàn thành nạo vét, khơi thông toàn bộ cống, rãnh, hố ga, cửa thu, cửa xả tại 24 điểm ngập thường xuyên trước ngày 30/9/2026; bố trí lực lượng ứng trực tại các điểm ngập sâu khi có cảnh báo mưa lớn, phối hợp Công an cảnh báo, phân luồng giao thông; làm việc với các chủ đầu tư khu dân cư, khu đô thị để thống nhất mốc hoàn thành đấu nối thoát nước, hoàn trả kênh mương cho khu dân cư hiện hữu; không chấp thuận bàn giao đưa vào sử dụng dự án chưa hoàn thành đồng bộ hạ tầng thoát nước.
Sở Nông nghiệp và Môi trường khắc phục sự cố công trình thủy lợi, đê điều; theo dõi, xử lý rác thải tồn đọng, tình trạng quá tải bãi rác, khu xử lý chất thải, hướng dẫn phân luồng vận chuyển rác; kiểm soát hành vi xả thải trái quy định; hướng dẫn khôi phục sản xuất, xử lý xác động vật, tiêu độc khử trùng, phòng, chống dịch bệnh động vật, tái đàn; đề xuất hỗ trợ giống, vật tư; phối hợp kết nối tiêu thụ nông sản.
Sở Y tế bảo đảm thuốc, hóa chất, vật tư; hỗ trợ y tế tại nơi cơ sở khám, chữa bệnh chưa hoạt động trở lại; hướng dẫn vệ sinh, khử khuẩn, xử lý nước sinh hoạt, phòng, chống côn trùng truyền bệnh đến tận thôn, hộ gia đình; giám sát dịch bệnh sau lũ, kiểm tra chất lượng nước sạch, an toàn thực phẩm tại khu vực bị ngập, nơi ở tạm, bếp ăn trường học.
Sở Giáo dục và Đào tạo rà soát các trường, điểm trường bị ảnh hưởng; ưu tiên vệ sinh, sửa chữa phòng học, điện, nước, nhà vệ sinh, bếp ăn; bố trí học tạm, học theo ca, dạy bù; đưa các trường đang dùng làm nơi ở tạm của người dân trở lại dạy học ngay sau khi bố trí được chỗ ở thay thế an toàn; hỗ trợ thiết bị dạy học, sách giáo khoa, đồ dùng học tập; không để học sinh bỏ học vì khó khăn sau mưa lũ.
Sở Xây dựng khôi phục hạ tầng giao thông, xử lý sạt lở, cảnh báo và phân luồng tại vị trí chưa thông tuyến, hướng dẫn tuyến thay thế an toàn; kiểm tra nguy cơ sạt lở tiếp diễn, bảo đảm an toàn thi công; hướng dẫn đánh giá an toàn, sửa chữa nhà ở, trường học, cơ sở y tế, công trình công cộng; khắc phục hệ thống thoát nước, hạ tầng kỹ thuật, công trình cấp nước, có phương án cấp nước tạm nơi chưa khắc phục được ngay.
Lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa cũng chỉ đạo các Sở và yêu cầu các đơn vị liên quan khắc phục sự cố, khôi phục cấp điện, viễn thông, ưu tiên trạm bơm tiêu úng, công trình cấp nước, cơ sở y tế, trường học, khu dân cư; tham mưu bố trí kinh phí hỗ trợ thiệt hại sản xuất nông nghiệp, tiêu úng, vệ sinh môi trường, phòng, chống dịch bệnh, khôi phục trường học, cơ sở y tế, hạ tầng thiết yếu; hướng dẫn ngay việc sử dụng kinh phí, mua sắm, sửa chữa, thanh quyết toán, không để địa phương dừng việc vì vướng thủ tục.
Các công ty khai thác công trình thủy lợi nạo vét, khơi thông các trục tiêu chính; vận hành tối đa trạm bơm, cống tiêu; chủ động hạ thấp mực nước các kênh tiêu trước mỗi đợt mưa lớn; phối hợp các xã, phường bố trí bơm tiêu úng cho khu dân cư, trường học, cơ sở y tế và diện tích sản xuất còn ngập.
Công ty Cổ phần Môi trường và Công trình đô thị Thanh Hóa và các đơn vị cung ứng dịch vụ vệ sinh môi trường tăng cường nhân lực, phương tiện, tần suất thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sau mưa lũ; tập trung thiết bị nạo vét, khơi thông hệ thống thoát nước đô thị, không để rác thải, bùn đất làm tắc cửa thu, hố ga.
Các chủ đầu tư dự án khu dân cư, khu đô thị có liên quan các điểm nước ngập khẩn trương hoàn thiện hệ thống thoát nước, đấu nối cho khu dân cư hiện hữu và hoàn trả kênh mương theo quy hoạch, ưu tiên thi công trước hạng mục thoát nước; dự án nào làm thay đổi hướng thoát nước của khu dân cư hiện hữu thì chủ đầu tư dự án đó có trách nhiệm hoàn trả và đấu nối thoát nước cho khu dân cư.
Ban Quản lý Khu kinh tế Nghi Sơn và các Khu công nghiệp yêu cầu chủ đầu tư hạ tầng, cơ sở sản xuất khắc phục hư hỏng hệ thống thu gom, xử lý nước thải, nơi lưu giữ chất thải, công trình bảo vệ môi trường; không xả nước thải chưa đạt yêu cầu ra môi trường; hỗ trợ doanh nghiệp sớm khôi phục sản xuất.
Tỉnh Thanh Hóa lấy kết quả của số lượng tuyến cống đã thông, số điểm ngập đã được xử lý, khối lượng rác đã thu gom, diện tích nông sản đã thu hoạch, số học sinh trở lại trường làm thước đo đánh giá phong trào. Nơi nào đã ngập trong đợt mưa lũ vừa qua, phải trả lời được vì sao ngập, ai chịu trách nhiệm xử lý và xử lý xong trước ngày nào. Sau lũ mà để xảy ra ổ dịch thì trách nhiệm trước hết thuộc về chính quyền xã, phường và ngành y tế trên địa bàn đó.
