ND- Tại hội nghị kỷ niệm mười năm dự án Fila Ba Vì, PGS,TS Nguyễn Ðức Hinh, Hiệu trưởng Trường đại học Y Hà Nội giới thiệu với chúng tôi về quy mô, mục đích, tính hiệu quả của dự án. Trong câu chuyện, nhiều lần anh nhắc đến một cán bộ của trường đã gắn bó mười năm với dự án, từng ngày đi, về trên đoạn đường gần 100 cây số như một định mệnh.
Ngồi trước mặt tôi là một phụ nữ nhỏ nhắn, ngoài 50 tuổi nhưng nét mặt rắn rỏi đầy nghị lực. Sinh ra và lớn lên ở Hà Nội, chị Nguyễn Bình Minh lấy chồng rồi sinh con. Cuộc sống của chị êm đềm hạnh phúc. Cho đến một ngày, khi biết được trường sắp triển khai dự án Fila Ba Vì, với mục đích đầy ý nghĩa khoa học của dự án, ngọn lửa nhiệt huyết trong chị trỗi dậy. Và chị quyết định gắn bó với dự án bằng tất cả lòng nhiệt tình của một người phụ nữ muốn cống hiến cho xã hội... Từ khi bắt đầu dự án (năm 1999), cứ sáng thứ hai, chị đi xe máy lên Ba Vì (Sơn Tây, Hà Tây (cũ) nay là Hà Nội). Và đến thứ sáu, chị lại làm bạn với chiếc xe máy "cà tàng" về Hà Nội với sự trông ngóng của người chồng và những đứa con thân yêu. Chị kể, hồi đó làm gì có xe khách như bây giờ, mặc dù lần đầu đi xa, nhưng vì công việc tôi cố gắng vượt qua khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ. Và cuộc hành trình đi, về mười năm của tôi gắn liền với sự hình thành, phát triển và đạt kết quả khả quan của dự án Fila Ba Vì. Dự án Fila Ba Vì là dự án được Trường đại học Y Hà Nội triển khai từ năm 1999 và sẽ kết thúc năm 2011 nhằm mục đích phát triển một hệ thống theo dõi dọc, làm cơ sở thực địa cho hoạt động đào tạo và nghiên cứu của ngành để cung cấp các thông tin cơ bản cho các nghiên cứu chuyên biệt. Sau đó tiến hành can thiệp về y tế dựa trên kết quả của các nghiên cứu này. Cho nên, khi triển khai dự án, trong chúng tôi ai cũng tự nhủ, phải cố gắng chính xác từng chi tiết, bởi kết quả của dự án có ý nghĩa rất lớn cho ngành y tế để làm nghiên cứu chuyên biệt...
Chính ý nghĩa nhân văn sâu sắc của dự án như ngọn lửa thổi bùng lòng nhiệt tình đam mê để chị quyết tâm theo suốt cuộc hành trình của dự án. Tâm sự với tôi, chị say sưa nói về dự án mà chị cùng tập thể tập trung thực hiện. Trong đó, chị được phân công quản lý thực địa, có nhiệm vụ quản lý và giám sát các số liệu (trên phiếu) của các nghiên cứu, sau đó tập hợp lại để các chuyên gia dựa trên cơ sở đó làm tài liệu nghiên cứu chuyên sâu. Bước đầu, dự án đã chọn 29/32 xã của huyện Ba Vì. Kết quả tổng điều tra lại năm 2007, toàn Fila Ba Vì có 71 cụm với 14 nghìn hộ gia đình và 51 nghìn người. Dự án đã chọn ra 520 hộ gia đình với 2.415 nhân khẩu, sau đó điều tra theo dõi chuyện sinh, tử. Quản lý, theo dõi hôn nhân, thai sản, kế hoạch hóa gia đình (KHHGÐ) và sử dụng dịch vụ y tế. Quá trình thực hiện dự án đã phát hiện và theo dõi ở nam 113 ca bị tai biến mạch máu não (chiếm 59%); suy tim 37 ca (chiếm 19%); bệnh tim mạch khác 40 ca (chiếm 21%). Theo dõi ở nữ, tai biến mạch máu não có 99 ca (chiếm 64%); suy tim 29 ca (19%); bệnh tim mạch khác 26 ca (17%). Tại xã Phú Cường, cán bộ dự án đã khám sức khỏe sàng lọc cho 1.600 người dân tại xã này, phát hiện 400 người nghi ngờ tăng huyết áp, đã phát thuốc và theo dõi định kỳ. Hơn hai nghìn người dân tại 29 xã đã được phỏng vấn và khám sức khỏe sàng lọc. Các đối tượng nghi ngờ được làm điện não đồ, phát hiện 230 người bệnh động kinh. Khám lâm sàng và làm kháng sinh đồ cho 850 trẻ dưới năm tuổi, cấp thuốc cho các bà mẹ và trẻ dưới năm tuổi khi phát hiện ra bệnh. Ðáng chú ý, nằm trên địa bàn huyện Ba Vì có trung tâm lao động số 2 (Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Hà Nội) quản lý và đào tạo nghề cho gái nhiễm HIV và chăm sóc trẻ em nhiễm HIV, cho nên dự án đã nghiên cứu sâu về nhận thức, thái độ, hành vi của người dân về căn bệnh thế kỷ này.
Theo PGS, TS Nguyễn Ðức Hinh, dự án theo dõi tình hình sức khỏe, bệnh tật của người cao tuổi, theo đó xây dựng mô hình sử dụng dịch vụ y tế, các hình thức hỗ trợ xã hội dành cho người cao tuổi. Nghiên cứu định tính về bệnh trầm cảm ở phụ nữ mang thai và sinh con. Ðào tạo, tập huấn sử dụng thuốc an toàn hợp lý. Cung cấp tài liệu, sách tham khảo về sử dụng thuốc. Ðánh giá sử dụng thuốc cho người bệnh nội trú. Hỗ trợ kinh phí, thuốc cho một số bệnh nhân nặng điều trị tại Bệnh viện huyện Ba Vì. Ngoài ra, dự án còn để một phần kinh phí làm từ thiện và các hoạt động xã hội khác.
Trong buổi kỷ niệm mười năm dự án, Trường đại học Y biểu dương những cán bộ, giảng viên có thành tích xuất sắc, trong đó có chị Nguyễn Bình Minh, người nữ cán bộ đã có mặt ngay từ buổi đầu triển khai dự án. Ánh mắt long lanh ngân ngấn nước, chị nghẹn ngào xúc động nói, thành công bước đầu của dự án là công sức của cả tập thể, trogn đó có phần đóng góp nhỏ bé của tôi. Dự án góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học của ngành y tế trong việc chăm sóc sức khỏe nhân dân.
THANH MAI
