Tham vấn hoàn thiện chính sách đào tạo giáo viên gắn với trí tuệ nhân tạo

Ngày 28/7, tại Trường đại học Sư phạm Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội thảo "Đổi mới đào tạo giáo viên gắn với trí tuệ nhân tạo" nhằm trao đổi, tham vấn các định hướng đổi mới đào tạo giáo viên trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI), nhất là AI tạo sinh, đang tác động mạnh mẽ đến hoạt động dạy học và giáo dục.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Thứ trưởng Giáo dục và Đào tạo Lê Quân cho biết, đây không chỉ là một hội thảo khoa học mà là diễn đàn trao đổi, lấy ý kiến để Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các trường sư phạm triển khai đồng bộ các hoạt động trong thời gian tới.

Theo Thứ trưởng, việc triển khai cần có khung chính sách tốt, lựa chọn những nhiệm vụ trọng tâm với phương châm “phát triển, tiến bộ rất nhanh nhưng phải bền vững”.

Thứ trưởng nhấn mạnh, AI đang tạo ra những thay đổi rất nhanh, đòi hỏi giáo dục phải có tư duy mới, cách làm mới. Trong khi tuyển sinh các ngành STEM đang có những chuyển dịch tích cực thì các trường sư phạm và nhiều lĩnh vực khác cần chủ động chuyển đổi để đáp ứng yêu cầu phát triển.

Một số định hướng lớn được Thứ trưởng nhấn mạnh, trong đó vấn đề đầu tiên là tái cấu trúc chương trình đào tạo theo hướng AI+, AIx. Đưa AI vào chuẩn đầu ra và thiết kế đồng bộ trong toàn bộ chương trình đào tạo, thay vì chỉ coi AI là một môn học riêng lẻ.

Cùng với đó là đổi mới phương pháp sư phạm, chuyển từ cách dạy truyền thống sang phương pháp dạy học tích hợp, liên ngành, phát huy các công cụ AI để hỗ trợ thiết kế bài giảng, tổ chức hoạt động học tập và tăng cường năng lực tự học của người học.

Thứ trưởng cũng nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh nghiên cứu, hình thành các trung tâm xuất sắc về trí tuệ nhân tạo trong giáo dục, nghiên cứu gắn với triển khai ngay trong nhà trường để tạo ra các sản phẩm có thể nhân rộng.

Đồng thời, các trường cần đổi mới quản trị nhà trường, xây dựng chiến lược ứng dụng AI trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và quản trị.

Theo Thứ trưởng, điều quan trọng nhất là nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên, xây dựng chân dung sinh viên sư phạm sau tốt nghiệp đáp ứng yêu cầu của bối cảnh mới. “AI là cơ hội”, Thứ trưởng nhấn mạnh và đề nghị các trường sư phạm sớm xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp điều kiện thực tế của từng cơ sở đào tạo. Vụ Giáo dục Đại học sẽ phối hợp, hướng dẫn các trường xây dựng đề xuất để Bộ Giáo dục và Đào tạo lựa chọn những nhiệm vụ trọng tâm, đồng hành trong quá trình triển khai.

Phát biểu chào mừng, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Sơn, Hiệu trưởng Trường đại học Sư phạm Hà Nội cho rằng, những gợi mở của Thứ trưởng Lê Quân về giáo dục trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) có ý nghĩa quan trọng, không chỉ đối với hội thảo mà còn đối với quá trình đổi mới đào tạo giáo viên trong thời gian tới.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Sơn, nhiều giảng viên và cơ sở đào tạo đã bắt đầu ứng dụng AI, điều chỉnh chương trình đào tạo. Tuy nhiên, điều quan trọng hiện nay là cần có định hướng thống nhất, đồng bộ và tầm nhìn chung giữa các cơ sở đào tạo giáo viên, thay vì mỗi trường, mỗi giảng viên thực hiện theo cách riêng.

Từ đó, ông đề xuất các trường sư phạm, nhất là các trường sư phạm nòng cốt và các cơ sở có đào tạo giáo viên, cần cùng rà soát, hoàn thiện chuẩn chương trình đào tạo giáo viên, làm cơ sở để xây dựng chương trình đào tạo phù hợp từng trường, đồng thời tạo sự chuyển đổi đồng bộ trong hệ thống đào tạo giáo viên và lan tỏa đến các trường phổ thông.

Tại hội thảo, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Thủy, Phó Vụ trưởng Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo trình bày báo cáo đề dẫn: Đào tạo giáo viên gắn với trí tuệ nhân tạo: Từ chuẩn chương trình, chuẩn đầu ra đến thực hành sư phạm.

Báo cáo xác lập chuỗi triển khai từ yêu cầu của Khung trình độ quốc gia đến chuẩn chương trình đào tạo giáo viên, chuẩn đầu ra của từng chương trình, ma trận năng lực-học phần-đánh giá, thực hành, thực tập sư phạm và hồ sơ minh chứng.

Theo định hướng được đề xuất, chuẩn chương trình cần xác định những kết quả và điều kiện tối thiểu, nhưng không trở thành một chương trình mẫu chi tiết và không gắn với một thương hiệu hoặc nền tảng công nghệ. Năng lực AI phải được xem là một thành phần của năng lực nghề nghiệp giáo viên, gắn với kiến thức chuyên môn, năng lực sư phạm, đạo đức, dữ liệu, kiểm tra-đánh giá và trách nhiệm giải trình.

Đối với chuẩn đầu ra, người tốt nghiệp cần có khả năng lựa chọn, sử dụng, kiểm chứng và tích hợp công nghệ số, trong đó có AI, vào hoạt động dạy học, giáo dục và kiểm tra, đánh giá phù hợp mục tiêu, đặc điểm môn học và người học; đồng thời bảo đảm an toàn dữ liệu, đạo đức, liêm chính học thuật và trách nhiệm nghề nghiệp; hướng dẫn người học sử dụng AI an toàn, có trách nhiệm.

Hội thảo tập trung vào ba nhóm nội dung, gồm: Kinh nghiệm quốc tế và định hướng xây dựng năng lực AI của nhà giáo; đổi mới chương trình đào tạo giáo viên và phát triển nghề nghiệp trong bối cảnh AI; hoàn thiện chính sách và lộ trình triển khai trong thời gian tới.