Hàng chục năm qua, dĩ nhiên có không ít tập thể, cá nhân đã du nhập, chọn tạo khá nhiều giống hoa phục vụ nhu cầu đời sống ngày càng cao của xã hội, trong đó phải kể đến Viện Di truyền nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn).
Tiến sĩ Nguyễn Thị Kim Lý trao đổi với chúng tôi: Ứng dụng công nghệ gien thực vật, công nghệ tế bào - mô phôi, mấy năm qua, viện đã triển khai, thực hiện một số đề tài, dự án nghiên cứu, chọn tạo và sản xuất các giống lúa, đậu tương, nấm ăn, hoa, cây ăn quả có múi. Cùng hàng chục giống lúa, khoai lang, mía, cà chua, dứa, nho được công nhận hoặc trong quá trình sản xuất thử, Viện Di truyền nông nghiệp cũng đã thu thập và lưu giữ được 40 mẫu giống hoa, bước đầu sơ tuyển được 10 mẫu giống các loại. Phối hợp các đơn vị liên quan, thời gian qua, viện đã tiến hành lai được hơn 40 tổ hợp giữa các giống lan Hồ Ðiệp với các giống nhập nội, hàng chục tổ hợp lai giữa các giống hồng địa phương và hồng nhập nội; đáng chú ý là bước đầu đã thu được hạt của một số tổ hợp lai giữa Lily dại và các giống Lily nhập khẩu.
Quả thực, cách đây năm, bảy năm về trước, các loại hoa như lan Hoàng Thảo, lan Hồ Ðiệp, hồng Hà Lan, nhất là Lily Xoócbon và Acapuco còn hiếm hoi, thì giờ đây những ai thích chơi các giống hoa có chất lượng nói trên không khó khăn để tìm kiếm (dù vào ngày lễ, Tết, giá một cành Lily hồng hay trắng lên 30-60 nghìn đồng). Bởi trên đồng ruộng Tây Tựu (Hà Nội), Sa Pa (Lào Cai), Ðà Lạt (Lâm Ðồng), Mộc Châu (Sơn La), những giống hoa mới lạ, có giá trị đã và đang được người nông dân quanh năm trồng, tỉa, cung ứng ra thị trường.
Theo TS Nguyễn Thị Lý, hai năm gần đây trên cơ sở hợp tác và liên kết với đơn vị bạn, các cán bộ khoa học ở đây đã khảo sát, đánh giá và bước đầu tuyển chọn các giống hoa thu thập được, đối với hoa cúc năm giống có triển vọng là C50.1, C50.2, CC.14, CC.19 và CC.21. Với hoa hồng, chọn tạo được ba giống là VR8, VR11 và VR20, riêng Lily có hai giống là LL4 và LL8.
Thực hiện đề tài trọng điểm cấp bộ "Nghiên cứu, chọn tạo và kỹ thuật sản xuất tiên tiến một số loại hoa chủ lực có chất lượng cao phục vụ nội địa và xuất khẩu" do TS Nguyễn Thị Lý làm chủ nhiệm từ năm 2006, đến nay, các cán bộ khoa học Viện Di truyền nông nghiệp đang tiếp tục thu thập mẫu giống hoa (cúc, hồng, lan, Lily); khảo nghiệm, so sánh các mẫu giống hoa có triển vọng phù hợp trên đồng đất ở các vùng sinh thái khác nhau.
Ðồng thời kết hợp các phương pháp truyền thống và hiện đại trong hoạt động chọn tạo giống hoa mới phục vụ sản xuất của người nông dân các địa phương đồng bằng sông Hồng và một số địa bàn miền núi phía bắc. Thầm lặng, kiên trì theo dõi khả năng tự thụ phấn và đậu quả của các tổ hợp lai giữa các giống lan Hồ Ðiệp và lan Hoàng Thảo, khả năng tự thụ phấn và đậu quả của các phép lai giữa các giống Lily nhập khẩu và Lily dại; nuôi cấy mô kết hợp gây đột biến chiếu xạ invitro trên các giống cúc, xử lý đột biến các giống hoa hồng.
Rồi tiếp tục quy trình nhân giống cho các giống được tuyển chọn, ứng dụng các biện pháp kỹ thuật sản xuất thử tại một số địa phương Hà Nội, Hải Phòng, Hưng Yên, Ðà Lạt, Lào Cai, Sơn La. Các cán bộ khoa học di truyền nông nghiệp đang nỗ lực đi sâu vào lĩnh vực công nghệ sinh học, chọn tạo được các giống cây trồng, vật nuôi có giá trị; góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn và làm đẹp cho đời.
