Sửa đổi, bổ sung Luật Hải quan phục vụ yêu cầu hội nhập kinh tế

Ngày 2-3, tại Hội nghị đại biểu QH chuyên trách lần thứ năm, các đại biểu QH thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan với sự chủ trì của Phó Chủ tịch QH Trương Quang Ðược.

Luật Hải quan hiện hành được ban hành tháng 6-2001 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2002. Sau ba năm thực hiện, Luật đã thể hiện được các mục tiêu đề ra. Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế đòi hỏi các quy định về hải quan phải được công khai, minh bạch, đơn giản hơn nữa, đáp ứng được các chuẩn mực quốc tế và phải tạo điều kiện để thực hiện cải cách hành chính và hiện đại hóa hoạt động hải quan. Ðể đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế, tiếp tục có chế tài ngăn chặn tiêu cực trong hoạt động hải quan, báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Ngân sách của QH và nhiều ý kiến phát biểu cho rằng, việc sửa đổi, bổ sung Luật Hải quan hiện hành là cần thiết.

Theo Tờ trình của Chính phủ, có 20 vấn đề sửa đổi, bổ sung được quy định cụ thể vào các điều của dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan.

Qua thảo luận cho thấy, hầu hết các ý kiến phát biểu cơ bản tán thành với những vấn đề sửa đổi, bổ sung mà Chính phủ đã trình. Nhưng ở một số vấn đề cụ thể, các đại biểu QH có những phân tích, đề nghị khác nhau. Trước hết là về phạm vi sửa đổi, bổ sung. Một số ý kiến tán thành chỉ sửa đổi, bổ sung với phạm vi hẹp như Chính phủ trình. Một số ý kiến đặt vấn đề, nếu chỉ sửa đổi, bổ sung những nội dung có liên quan phục vụ yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế, đặc biệt là việc gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới và phục vụ yêu cầu chống tiêu cực trong ngành hải quan thì phải đưa thêm vào luật những nội dung về thực hiện Hiệp định về nguyên tắc trị giá hải quan theo GATT, Công ước Ky-ô-tô, Hiệp định về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, Hợp tác quốc tế về hải quan.

Việc đưa quy định "lãnh thổ hải quan" vào trong luật cũng thu hút nhiều đại biểu thảo luận. Có ý kiến đề nghị nên đưa quy định nói trên vào luật, vì Luật Hải quan của nhiều nước cũng có quy định này. Một số ý kiến không tán thành quy định vấn đề này vào luật vì cho rằng, quy định như dự thảo là chung chung, dễ gây tranh luận không cần thiết. Có ý kiến đề nghị, nếu phải quy định thì phải làm rõ "lãnh thổ hải quan" là những khu vực nào và ở đó hải quan được thực hiện những việc gì. Vấn đề hiện đại hóa quản lý hải quan, áp dụng thủ tục hải quan điện tử là vấn đề mới. Các ý kiến đề cập vấn đề này đều cho rằng, quy định trong luật là cần thiết, phục vụ cải cách hành chính về hải quan.

Dự thảo luật quy định, khi thực hiện thủ tục hải quan điện tử, người khai hải quan phải khai và nộp hồ sơ hải quan bằng phương tiện điện tử là cần thiết. Tuy nhiên, đề nghị làm rõ hồ sơ hải quan bằng phương tiện điện tử là gì, quy trình thế nào. Ðặc biệt, trong điều kiện an toàn mạng thông tin chưa thật sự được bảo đảm (như mất điện, vi-rút...) thì quản lý thế nào, sau đó có nên nộp hồ sơ bằng giấy không?

Việc khai, nộp hồ sơ hải quan, theo một số ý kiến nên giữ như Luật hiện hành, một số ý kiến tán thành như dự thảo nhưng đề nghị cần quy định rõ ràng hơn.

Nhiều ý kiến phát biểu còn đề cập những vấn đề khác của dự thảo. Các ý kiến đóng góp của đại biểu QH chuyên trách sẽ được các cơ quan chức năng nghiên cứu, tiếp thụ và hoàn chỉnh dự án Luật này trình QH thông qua vào kỳ họp thứ 7 sắp tới.

PV