Công ty cổ phần xuất khẩu Giấy Thái Nguyên có công suất 6.500 tấn/năm, chuyên sản xuất các loại vàng mã xuất khẩu sang thị trường Ðài Loan (Trung Quốc), chất thải chính của nhà máy là nước thải. Nước thải của công ty sinh ra chủ yếu trong khâu ngâm ủ nguyên liệu là tre, nứa theo công nghệ kiềm lạnh. Vì vậy, nước thải của nhà máy lẫn rất nhiều lignin, xơ sợi từ mành tre và một lượng nhỏ kiềm dư có mầu đen đặc. Còn nước thải ở khâu xeo có lẫn nhiều bột giấy lơ lửng, được thải ra từ nhiều nguồn; các bể xeo, bể ngâm, máy nghiền nên có nồng độ khác nhau.
Với sự hỗ trợ từ Hợp phần Sản xuất sạch hơn trong công nghiệp (CPI), doanh nghiệp đã được tư vấn và hỗ trợ xây dựng một bể lắng tròn để lắng bớt và thu hồi một phần bột giấy trong nước thải. Theo các chuyên gia tư vấn, thì bể lắng hình tròn sẽ hỗ trợ quá trình lắng do trọng lực của bột giấy. Sau khi lắng xuống đáy, bột nước được cào và hút bằng bơm trở lại bể xeo để thu hồi. Khi đó, nước trên bề mặt bể cũng khá trong, có thể bơm sang bể chứa để tái sử dụng cho công đoạn chuẩn bị bột. Giải pháp này đã làm giảm đáng kể tác động môi trường do nước thải xeo. Chi phí cho xây dựng các bể lắng là 370 triệu đồng, sau khi đưa vào vận hành, các bể này giúp thu hồi được 44% lượng bột giấy lơ lửng và 30% lượng nước thải xeo, thông qua giải pháp này nhà máy đã tiết kiệm được 328 triệu đồng/năm.
Còn đối với Công ty cổ phần Giấy Sông Lam, theo các chuyên gia tư vấn, bộ phận máy xeo là thiết bị tiêu thụ nước sạch nhiều nhất, chiếm khoảng 60% lượng nước tiêu thụ của một nhà máy giấy. Giải pháp SXSH ở đây chính là làm sao giảm lượng nước thải ra cùng với việc thu hồi và tái sử dụng xơ. Công ty đã dùng biện pháp tuần hoàn một phần nước trắng nhằm tận thu một phần xơ sợi. Nước sau nghiền và nước thải ra từ công đoạn xeo giấy được dẫn qua một hệ thống các bể lắng nhằm tận thu xơ sợi. Nhược điểm của hệ thống lắng này là lắng cơ học đơn thuần do đó vừa tốn diện tích, hiệu suất lắng thấp và thời gian lưu xơ sợi trong bể lâu dẫn tới phân hóa và bốc mùi. Cho nên, công ty đã lắp đặt một hệ thống thu hồi xơ sợi và tái sử dụng nước theo công nghệ và nguyên lý: nước thải từ công đoạn nghiền và sau xeo chứa nhiều xơ sợi theo các rãnh chảy tới bể gom nước nhằm điều hòa lưu lượng sau đó được bơm vào bể tuyển nổi. Hóa chất được bổ sung và được hòa trộn tại đáy bể tuyển nổi rồi hòa trộn với các bọt khí cấp trong bể tạo điều kiện cho các xơ sợi có thể kết hợp với nhau cùng với khí nổi lên trên. Phần xơ sợi nổi lên trên được tách ra khỏi hệ thống đi vào bể cặn nổi thu hồi lại xơ sợi. Phần nước trong được chuyển sang bể thu hồi quay vòng lại quá trình sản xuất. Hệ thống này bảo đảm thu hồi hơn 90% lượng xơ sợi trong nước thải. Tuy nhiên, đây là giải pháp SXSH đòi hỏi chi phí đầu tư rất lớn gần 2,5 tỷ đồng nhưng lợi ích thu được từ việc tuần hoàn tái sử dụng xơ sợi trong nước thải của Công ty Sông Lam đạt được 672,4 triệu đồng/năm. Dự kiến sau hơn ba năm sẽ hoàn vốn, với giải pháp này, ước tính lượng thu gom xơ đạt khoảng 900 tấn xơ sợi/năm. Giảm lượng nước thải, do đó giảm lượng nước sử dụng, lượng nước có thể tuần hoàn ước đạt 80% tổng lượng nước sử dụng, tương đương 2.800 m3/ngày.
Bên cạnh giải pháp về kỹ thuật, Công ty Sông Lam cũng đã áp dụng các biện pháp khác như: làm hệ thống mái che cho khu chứa nguyên liệu nhằm giảm thất thoát và tránh được các tác động tiêu cực tới môi trường, xây dựng các tec thải có chứa nước trong, khí thải ra từ quá trình nấu bột giấy sẽ được đưa qua các thùng chứa này và do đó giảm ô nhiễm không khí. Ngoài ra, công ty cũng đã xây dựng hệ thống xử lý dịch đen đơn giản theo phương pháp thu hồi bằng cách cô đặc dịch đen và trộn với than, sau đó sử dụng để đốt với hiệu suất thấp trong nồi hơi. Giải pháp này vừa giải quyết được vấn đề hóa chất thải ra từ công đoạn nấu vừa tận dụng để cung cấp nhiệt cho đốt than dùng trong các công đoạn sản xuất khác.
Qua kinh nghiệm và kết quả đạt được tại hai doanh nghiệp sản xuất giấy ở trên cho thấy, SXSH ở các nhà máy giấy và bột giấy cần có sự tham gia của tất cả các khu vực sản xuất, vì ở bất cứ khu vực nào cũng có tiềm năng giảm phát thải. Bởi lẽ SXSH không có điểm và thời gian kết thúc, nó là một chuỗi các giải pháp liên tục được áp dụng thường xuyên trong sản xuất để đạt được kết quả tốt nhất cho doanh nghiệp cả về mặt lợi ích kinh tế và môi trường xã hội.
