Sai phạm chung quanh việc phục hồi, tôn tạo đền Cuông (Nghệ An)

Theo dự án xây dựng phục hồi, tôn tạo đền Cuông do Ban Quản lý di tích, danh thắng Nghệ An lập và được phê duyệt tổng kinh phí 15 tỷ đồng bằng bốn gói thầu, bao gồm các hạng mục như: phục hồi, tôn tạo Thượng điện, Trung điện, Tả thiên vu, điện chiếu sáng, xử lý chống mối mọt, cổng chính, tứ trụ, bình phong, khuôn viên cây cảnh, bậc lên xuống...

Trong quá trình thi công, nhiều hạng mục phục hồi, tôn tạo như kiến trúc mái nhà, đầu đao, bức bình phong, mầu sơn khu vực Hạ điện, Trung điện và toàn bộ cột, kèo, cửa chớp, các họa tiết hoa văn tinh xảo... thời triều Nguyễn đều đã bị làm mới, biến dạng so với bản gốc.

Lãng phí hơn, một số cột, vì, kèo còn tốt nhưng không được tận dụng mà đã bị loại bỏ, không được bảo quản đem phơi mưa nắng từ nhiều tháng nay. Trước tình trạng trên ngày 18-12-2006, Cục Di sản văn hóa  đã có Công văn số 1440 đề nghị Sở Văn hóa-Thông tin (VH-TT) Nghệ An  phải chỉ đạo, kiểm tra chặt chẽ việc tuân thủ quy chế bảo vệ, tu bổ và phục hồi di tích. Nhưng đề nghị trên vẫn không được thực hiện, cho nên Cục Di sản văn hóa  tiếp tục có công văn yêu cầu tạm dừng thi công, hoàn thiện công trình Trung điện để kiểm tra.

Dù trước đó, ngày 10-9-2004 trước khi thống nhất phê duyệt dự án bảo tồn, tôn tạo di tích đền Cuông, Bộ VH-TT đã có công văn yêu cầu Sở VH-TT Nghệ An: "Ðối với các hạng mục công trình thuộc di tích gốc, thiết kế mỹ thuật để tu bổ, phục hồi phải có sự thẩm định của Cục Di sản văn hóa  trước khi triển khai thi công", nhưng điều này không được Ban Quản lý di tích danh thắng Nghệ An thực hiện.

Trước những sai phạm trong quá trình tu bổ, tôn tạo di tích đền Cuông, ngày 14-3-2007, Bộ VH-TT đã có công văn gửi UBND tỉnh Nghệ An nêu rõ những sai phạm của Ban Quản lý di tích, danh thắng  Nghệ  An  và  đề  nghị UBND tỉnh chỉ đạo Sở VH-TT kiểm tra, đánh giá lại các cấu kiện gốc của di tích, có phương án lắp đặt trở lại, bảo đảm tính nguyên vẹn như cũ. Ðồng thời tổ chức chỉ đạo kiểm điểm, xử lý những đơn vị, cá nhân đã sai phạm trong quá trình thực hiện việc tu bổ, tôn tạo di tích đền Cuông.

Theo ông Cao Ðăng Vĩnh, Giám đốc Sở VH-TT: Ban Quản lý di tích, danh thắng Nghệ An đã có hai sai phạm lớn trong việc phục hồi, tu bổ đền Cuông. Ðó là chưa qua sự thẩm định của Cục Di sản văn hóa; trong quá trình thực hiện đã làm biến dạng di tích về mặt thời gian. Sở VH-TT sẽ thực hiện nghiêm túc ý kiến của Bộ VH-TT, bàn phương án xử lý vào ngày 20-3 và làm rõ trách nhiệm của những tập thể, cá nhân sai phạm trong thời gian sớm nhất, như dư luận đang yêu cầu.