(Ðọc tập thơ của Trương Nam Hương - Giải thưởng văn học TP Hồ Chí Minh năm 2009)
ND - "Ra ngoài ngàn năm" là tập thơ thứ 10 của Trương Nam Hương, kể từ tập thơ đầu tiên Khúc hát người xa xứ (NXB Trẻ, năm 1990). Với hơn 20 năm cầm bút - quãng thời gian chưa nhiều với người sáng tác - nhưng anh gặt hái được nhiều giải thưởng về thơ của Hội Nhà văn Việt Nam, Tạp chí Văn nghệ Quân đội, giải Văn học thiếu nhi của Hội Nhà văn Việt Nam, giải dịch thơ của Tạp chí Văn học nước ngoài, giải thơ của Ủy ban Toàn quốc các Hội Văn học - Nghệ thuật năm 2000, Gương mặt 20 năm, 30 năm văn học TP Hồ Chí Minh từ năm 1975 - 2005. Anh từng được bình chọn là Nhà thơ được yêu thích nhất của báo Người Lao động vào năm 1992, thơ anh còn được đưa vào sách giáo khoa THCS để giảng dạy. Năm 2009, tập thơ "Ra ngoài ngàn năm" của Trương Nam Hương lại được giải thưởng văn học TP Hồ Chí Minh.
"Ra ngoài ngàn năm" (NXB Văn học, H.2008) gồm 62 bài thơ với nhiều thể loại: lục bát, tứ tuyệt, ngũ ngôn và thơ tự do, dung lượng chứa đầy tình yêu và cái đẹp của lẽ sống con người. Thơ Trương Nam Hương tài hoa, thâm trầm mà ấm áp, trong trẻo, tươi mới, giàu hoài niệm, vừa thực vừa hư ảo, ngôn ngữ sáng tạo góp phần làm phong phú thêm cho tiếng Việt hiện đại. Trong bài Mai xứ lạ anh viết: "Anh vừa đến Cali vừa vãn tuyết - Ồ, mai ta di trú cả đây à? - Vẫn xanh sống, đất đâu mà chả đất - Mỗi xuân về nhân tạo... rực màu hoa". Và khi nhớ sông Hương xứ Huế quê cha, anh thốt lên: "Trong cha có một câu hò - Trong câu hò có con đò sông Hương - Trong sông Hương có nỗi buồn - Trong thăm thẳm có vô thường thi ca" (Lời thưa). Và Với chàng hát rong Mêhicô, anh đã có những câu thơ hóm hỉnh, gây ấn tượng: "Vui buồn theo tuyết tan thôi - Ta cười bằng mắt, bạn cười bằng ria - Nâng ly, rượu sóng đầm đìa - Bạn về lại nhớ, ta về lại thương". Có lẽ vì thế, không có gì ngạc nhiên khi thấy trên in-tơ-nét, nhiều bạn trẻ tỏ ra yêu thích thơ Trương Nam Hương, họ chép và gửi cho nhau những câu thơ như: "Mối tình hoa cúc về đâu - Dở dưng sắc nắng bảy màu bơ vơ - không tin trời đất giao mùa - Anh cầm thương nhớ đi thưa tháng ngày" (Viết về hoa cúc), hoặc: "Bao tình nhân đến Hồ Tây - Khéo thôi kẻo dẫm dấu giầy anh xưa - áo lưng lửng lẳn eo mùa - Thun thăn váy lá bỏ bùa ai đây"(Trăng phố).
Có thể nói "Ra ngoài ngàn năm" là một tập thơ tươi trẻ, có thể làm say đắm tâm hồn mà lại nặng tình quê, tình người, tình cố nhân: "Thời gian rúc lòng như mối vậy - Anh già nua hơn thế kỷ mình - Dường như mỗi Nguyễn Du là trẻ lại - Dắt tay Kiều đi dọc tiết Thanh minh!" (Gặp Kiều tiết Thanh minh).
Nhà thơ Trương Nam Hương từng tâm sự: "Với tôi, văn chương là một nghề đầy nhọc nhằn và bất trắc, nó chẳng hứa hẹn với người viết bất cứ điều gì... Câu thơ tôi sinh thành từ nỗi cô đơn để an ủi những điều bất hạnh". Riêng với tôi, đọc Ru mãi ngàn năm lại thấy, thực ra anh chẳng cô đơn chút nào, vì thơ anh tràn đầy lòng nhân ái, đã được nhiều bạn trẻ và người yêu thơ đón nhận, trân trọng.
ÐOÀN MINH TUẤN
