Quyết định những vấn đề trọng đại của đất nước

Năm 2010: GDP tăng 6,5%, hộ nghèo giảm dưới 10%

Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2010 vừa được QH thông qua, đã đặt ra mục tiêu tổng quát cho Chính phủ là phải phục hồi tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt cao hơn năm nay, tăng tính ổn định của kinh tế vĩ mô và nâng cao chất lượng tăng trưởng. Theo Nghị quyết này, các chỉ tiêu cơ bản cho năm tới là: Tăng trưởng GDP mức 6,5%;  chỉ số giá tiêu dùng tăng không quá 7%; tạo việc làm cho 1,6 triệu lao động; giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 10%... QH cũng yêu cầu Chính phủ theo dõi chặt chẽ và nâng cao chất lượng dự báo tình hình trong nước và quốc tế để quyết định kịp thời những chủ trương và biện pháp thích ứng.

Tinh thần này cũng được thể hiện trong Nghị quyết về dự toán ngân sách nhà nước năm 2010, được QH thông qua vào tuần vừa rồi. Tiếp thu ý kiến các đại biểu, QH đã quyết định tăng chi cho chương trình Biển Ðông, hải đảo 38 tỷ đồng và cho chương trình xóa đói, giảm nghèo 300 tỷ đồng. Với phương châm thực hiện chính sách tài khóa linh hoạt, có kiểm soát chặt chẽ, phấn đấu tăng thu, triệt để tiết kiệm và nâng cao hiệu quả chi, Nghị quyết của QH đề ra các chỉ tiêu thu chi ngân sách và đưa ra tám nhóm giải pháp để thực hiện. Mức bội chi ngân sách Chính phủ đề xuất 6,5%, nhưng QH quyết định phải phấn đấu giảm bội chi xuống dưới 6,2% và phấn đấu giảm dần trong các năm sau. QH quyết định tiếp tục cải cách tiền lương, tăng mức lương tối thiểu từ 650.000 đồng hiện nay lên 730.000 đồng từ ngày 1-5-2010.

Hoạt động giám sát của QH được ghi nhận đạt kết quả tích cực, nội dung giám sát tập trung những vấn đề thiết thực, được cử tri cả nước quan tâm, hình thức giám sát cũng được cải tiến. Cùng với hoạt động giám sát thường xuyên tại kỳ họp QH, năm 2009, QH đã tiến hành giám sát hai chuyên đề về quản lý chất lượng vệ sinh, an toàn thực phẩm (tại kỳ họp thứ năm) và về quản lý, sử dụng vốn, tài sản Nhà nước tại các tập đoàn, tổng công ty nhà nước (tại kỳ họp thứ sáu này).

Tuy nhiên, theo đánh giá của Ủy ban Thường vụ QH, hoạt động giám sát vẫn chưa đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của tình hình hiện nay, việc giám sát thực hiện lời hứa khi trả lời chất vấn và giám sát việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật, giải quyết đơn thư khiếu tố của công dân, ý kiến, kiến nghị của cử tri chưa nhiều... Thảo luận vấn đề này, một số đại biểu QH cho rằng, các đoàn giám sát của QH xuống địa phương chủ yếu là đi khảo sát, tìm hiểu, chưa tạo được sự thay đổi đột biến nào đối với cơ quan được giám sát. "Thời gian giám sát chỉ hai đến ba ngày, lại không có công cụ hỗ trợ, không có khả năng kiểm chứng, đối chiếu thông tin, còn phụ thuộc báo cáo của cơ quan bị giám sát". - Ðại biểu Ngô Ðức Mạnh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Ðối ngoại của QH, phân tích nguyên nhân. Nghị quyết về chương trình giám sát của QH năm 2010 được thông qua trong phiên họp chiều 12-11, đã quyết định hai chuyên đề giám sát tối cao trong năm tới là: Việc thực hiện chính sách, pháp luật về thành lập trường, đầu tư bảo đảm chất lượng đào tạo đối với các hệ giáo dục cao đẳng, đại học, sau đại học (kỳ họp thứ bảy); và việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính trong một số lĩnh vực liên quan trực tiếp đến công dân và doanh nghiệp (kỳ họp thứ tám).

Lực lượng trụ cột của nền kinh tế

Qua báo cáo của Ủy ban Thường vụ QH về kết quả giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật và quản lý sử dụng vốn, tài sản Nhà nước tại hơn 90 tập đoàn, tổng công ty (TÐ, TCT) nhà nước, lần đầu bức tranh toàn cảnh về thực trạng hoạt động của loại mô hình kinh tế này đã được phác họa. - Ðại biểu Mai Xuân Hùng (Hậu Giang) nhận xét.

QH dành cả ngày 9-11 để các đại biểu thảo luận, đóng góp ý kiến chung quanh chuyên đề nói trên, nhưng dường như thời gian vẫn không đủ. 34 vị đại biểu đã phát biểu quan điểm của mình, trong đó có hai Bộ trưởng Tài chính và Kế hoạch và Ðầu tư. Song vẫn còn nhiều người tiếp tục đăng ký, như Bộ trưởng Giao thông vận tải Hồ Nghĩa Dũng (đại biểu tỉnh Ðác Nông), nhưng không còn thời gian. Ðại biểu Nguyễn Ðình Xuân (Tây Ninh) cho rằng, trong hoạt động của các TÐ, TCT, cần phải tách bạch rõ nhiệm vụ nào được Nhà nước giao và lãi suất bao nhiêu, còn việc nào thuộc tự quyết của DN. Một số ý kiến đề nghị làm rõ trách nhiệm những người lãnh đạo các TÐ, TCT nhà nước làm ăn thua lỗ kéo dài, làm thất thoát vốn Nhà nước.

Sự lớn mạnh của DN nhà nước là không thể không thừa nhận, lực lượng này đang là trụ cột trong tất cả các ngành kinh tế. Ðại biểu Trần Du Lịch (TP Hồ Chí Minh) nhận định: "Trong kinh tế thị trường, thành phần kinh tế nào cũng có lỗ chứ không chỉ DN nhà nước. Nếu xét riêng về hiệu quả tài chính thì trên thế giới này trừ Singapore, không nước nào mà hiệu quả tài chính quốc doanh cao hơn khu vực khác. Tuy nhiên, tại sao nước nào cũng phải làm quốc doanh?. Bởi vì Nhà nước cần có lực lượng vật chất để can thiệp thị trường và định hướng phát triển cho mục tiêu của mình. Lực lượng vật chất này bổ khuyết cho những khuyết tật của thị trường". Theo ông, vấn đề cần bàn là chúng ta có sử dụng lực lượng vật chất này để thực hiện chức năng của Nhà nước định hướng thị trường, giải quyết khuyết tật của thị trường hay không, chứ không phải xem có bao nhiêu DN lỗ hay lời thấp. Vừa qua, chúng ta chủ trương lập một số tập đoàn là đúng, đất nước hội nhập thì cần một số tập đoàn mạnh của những ngành then chốt. Nhưng vừa qua một số tập đoàn đi hơi lệch hướng, một số đơn vị vào các lĩnh vực có độ rủi ro cao, như tài chính, ngân hàng, bất động sản.

Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh (đại biểu tỉnh Nam Ðịnh) phát biểu ý kiến nêu rõ, DN nhà nước của chúng ta vừa trong quá trình chuyển đổi, hoàn thiện, nhưng vừa sản xuất, kinh doanh bình thường, vừa thực hiện nhiệm vụ chính trị - xã hội Nhà nước giao. Ðặc biệt, năm 2008, chúng ta chống lạm phát, năm 2009 chống suy giảm kinh tế, chúng ta thấy rất rõ vai trò của DN nhà nước dưới sự điều hành của Chính phủ. Thí dụ, Tập đoàn Ðiện lực không được tăng giá, mãi đến đầu năm 2009 mới được điều chỉnh giá và giá hiện chưa đi theo cơ chế thị trường, vẫn bán dưới giá thành. Ngoài ra, còn phải đầu tư theo nhiệm vụ Chính phủ giao là kéo điện lên miền núi, vào Tây Nguyên, ra các huyện đảo Phú Quốc, Lý Sơn, Phú Quý... Ngành than hiện nay bán than cho bốn hộ vẫn bán dưới giá thành (điện, phân bón, giấy, xi-măng).  DN nhà nước bám trên địa bàn miền núi, Tây Nguyên nhận nhiệm vụ Nhà nước giao tiếp nhận lao động là người dân tộc thiểu số chưa có nghề vào làm, DN phải bỏ chi phí ra để đào tạo nghề cho họ. Nếu không phải DN nhà nước chắc không DN nào nhận việc này...

Bàn những vấn đề "nóng" cử tri quan tâm

Trong những ngày đầu tuần qua, câu chuyện giá vàng "leo thang chóng mặt" trở thành thông tin "nóng" trên nhiều diễn đàn, trong dư luận xã hội và trong cả nghị trường, khi các đại biểu QH thảo luận dự án Luật Ngân hàng Nhà nước (sửa đổi). Ngay sau khi Thống đốc Ngân hàng Nhà nước công bố quyết định cho nhập khẩu vàng không hạn chế, giá vàng trong nước lập tức hạ nhiệt nhanh. Ðộng thái không bình thường của giá vàng thời gian qua khiến nhiều đại biểu QH lo lắng, không ít ý kiến cho rằng phản ứng của Ngân hàng Nhà nước là cần thiết nhưng lẽ ra cần sớm hơn. Ðại biểu TP Hải Phòng Trần Bá Thiều băn khoăn về khả năng quản lý, kiểm soát thị trường vàng của ngành chức năng. Những biến động bất thường xảy ra những ngày qua đã đặt cơ quan quản lý vào tình huống khó khăn. - Ðại biểu Trần Bá Thiều nhận xét.

Không chỉ chuyện thị trường vàng, mà thị trường nhà đất cũng đang là vấn đề xã hội rất quan tâm. Giá nhà đất tăng cao ngất ngưởng, rất xa vời so với khả năng của người thu nhập thấp. Một trong những nguyên nhân do yếu tố đầu cơ. Khi thảo luận dự án Luật Thuế nhà đất, các đại biểu tập trung vào các quy định nhằm tăng cường quản lý đối với lĩnh vực này, góp phần hạn chế tình trạng đầu cơ, khuyến khích thị trường bất động sản phát triển lành mạnh.

Bảy dự án luật đã được QH thảo luận, cho ý kiến trong tuần làm việc vừa qua. Chương trình làm việc của QH tuần này có những nội dung vốn được cử tri và nhân dân cả nước đặc biệt quan tâm, đó là giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri từ sau kỳ họp thứ năm đến nay; và hoạt động chất vấn, trả lời chất vấn trực tiếp tại kỳ họp.