Phòng, chống tội phạm có tổ chức, tội phạm hình sự nguy hiểm

Với tư tưởng phát huy sức mạnh tổng hợp, phòng ngừa là cơ bản, đồng thời chủ động tiến công trấn áp mạnh mẽ, đánh mạnh, đánh trúng làm giảm cơ bản các loại tội phạm nói trên, lực lượng Công an các cấp phát huy vai trò nòng cốt, xung kích thực hiện và tham mưu cho cấp ủy đảng, chính quyền chỉ đạo triển khai với nhiều cách làm phong phú, sáng tạo.

Trong thực hiện các Ðề án, đã có sự phân công cụ thể cho các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an, Tổng cục Cảnh sát theo chức năng, nhiệm vụ và vấn đề nổi lên ở từng địa phương. Lấy TP Hồ Chí Minh là địa bàn chỉ đạo điểm thực hiện Ðề án 3 để rút kinh nghiệm nhân rộng, đồng thời chỉ đạo công an các đơn vị, địa phương xác định các tuyến, địa bàn, đối tượng trọng điểm nổi lên để tập trung đấu tranh triệt phá, tạo chỗ dựa cho phong trào quần chúng, củng cố lòng  tin của nhân dân đối với chính quyền.

Công tác phòng ngừa xã hội

Lực lượng Công an đã tham mưu cho UBND các cấp kết hợp chặt chẽ giữa phát động phong trào quần chúng bảo vệ an ninh trật tự (ANTT) với xây dựng môi trường sống lành mạnh, văn hóa, phòng chống tội phạm; xây dựng, củng cố các tổ chức quần chúng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở.

Các ngành, đoàn thể đã xây dựng được nhiều mô hình, điển hình tiên tiến trong phòng, chống tội phạm nói chung, thực hiện hai đề án nói riêng như: "Câu lạc bộ phòng, chống tội phạm", "Tổ hòa giải", "Tổ liên gia, Tổ tự quản", "Xã phường 5 tăng 3 giảm 2 xóa", "Xóm đạo bình yên", "Cụm tàu thuyền an toàn", "Liên gia tự quản tạm trú, tạm vắng"... Tổ chức cho hàng trăm nghìn lượt người ký cam kết không vi phạm pháp luật và  tệ nạn xã hội gắn liền với các phong trào như: "Xây dựng gia đình gương mẫu", "Xã phường văn hóa"...

Các ngành, đoàn thể đã tích cực tham gia với những nội dung phù hợp: Ủy ban Dân số - Gia đình và Trẻ em gắn việc thực hiện Ðề án 4 với thực hiện Chỉ thị 134/TTg của Thủ tướng Chính phủ về chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn bằng các phong trào hành động vì trẻ em, mái ấm tình thương, Ðoàn TNCS Hồ Chí Minh nhận quản lý, giáo dục trẻ em hư, vi phạm pháp luật... Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Bộ Giáo dục - Ðào tạo phối hợp thực hiện các chương trình tuyên truyền, giáo dục pháp luật trong đoàn viên, hội viên, học sinh nhằm phòng ngừa trong hội viên và nhà trường... Tổ chức chọn và xây dựng mô hình điểm trong giáo dục trẻ em vi phạm pháp luật tại phường Lam Sơn (Thanh Hóa); phường Tiền An (Bắc Ninh); phường Tân Thịnh (Hòa Bình)..., từ đó rút kinh nghiệm nhân rộng toàn quốc.

Trước tình hình phức tạp về nạn buôn bán phụ nữ, trẻ em Bộ Công an đã tham mưu cho Chính phủ xây dựng Chương trình hành động chống buôn bán phụ nữ, trẻ em qua biên giới, để tập trung hơn cho công tác đấu tranh trên lĩnh vực này. Tham mưu cho UBND các cấp chỉ đạo tăng cường quản lý các bến bãi, nhà hàng, khu vực phức tạp về ANTT. Mở rộng các hình thức nhân dân tham gia phát hiện, tố giác tội phạm như: xây dựng hòm thư tố giác tội phạm ở nơi công cộng, phát phong bì dán tem sẵn, thiết lập đường dây nóng... kết hợp đấu tranh trấn áp mạnh mẽ các loại tội phạm, đã tạo được sự tin tưởng của nhân dân tham gia tố giác tội phạm.

Công tác phòng ngừa nghiệp vụ

Trong công tác điều tra cơ bản nắm tình hình Bộ Công an đã tăng cường điều tra cơ bản, rà soát các tuyến, địa bàn, đối tượng trọng điểm liên quan hoạt động của tội phạm có tổ chức, tội phạm hình sự nguy hiểm, tội phạm xâm hại trẻ em, tội phạm trong lứa tuổi chưa thành niên... Lực lượng công an các cấp đã khảo sát, lên danh sách hơn 30 nghìn tụ điểm, tuyến, địa bàn liên quan các loại tội phạm thuộc Ðề án 3 cần tập trung giải quyết; hàng chục nghìn địa bàn, tuyến liên quan đến tội phạm thuộc Ðề án 4, từ đó bố trí lực lượng quản lý, nắm tình hình, có kế hoạch phòng ngừa, đấu tranh hiệu quả.

Ðể quản lý đối tượng, lực lượng công an các địa phương đã thống kê lập danh sách quản lý hơn 28 nghìn đối tượng; quản lý, giáo dục tại xã, phường thị trấn hàng vạn đối tượng có liên quan tội danh xâm hại trẻ em và 12 tội danh của lứa tuổi chưa thành niên. Lực lượng cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục, trường giáo dưỡng đã quản lý, giáo dục hơn 8.000 em ở các trường, trại, tổ chức mở 314 lớp học văn hóa cho gần 9.830 em và tổ chức hàng trăm lớp dạy nghề.

Ðã huy động được các ban, ngành, đoàn thể và đông đảo nhân dân tham gia quản lý, giáo dục, cảm hóa các đối tượng có tiền án, tiền sự, giúp họ hòa nhập cộng đồng, trở thành người lương thiện.

Lực lượng công an các cấp đã tăng cường quản lý các ngành nghề kinh doanh có điều kiện; quản lý nhân hộ khẩu, quản lý vũ khí, vật liệu nổ. Ðã tổ chức hàng nghìn lượt kiểm tra thu hồi nhiều vũ khí, vật liệu nổ, chấn chỉnh những sơ hở, thiếu sót không để cho tội phạm hoạt động đồng thời chủ động ngăn chặn khi tội phạm xảy ra. Tổ chức tốt công tác trực ban chiến đấu, củng cố lực lượng Cảnh sát 113 kịp thời tiếp nhận và xử lý tin báo tố giác tội phạm của nhân dân.

Bộ cũng tham mưu cho Chính phủ tham gia Công ước LHQ về đấu tranh chống tội phạm xuyên quốc gia, ký kết các hiệp định về tương trợ tư pháp, dẫn độ tội phạm, kiểm soát ma túy; ký các Nghị định thư về hợp tác phòng, chống tội phạm, đấu tranh phòng, chống tội phạm buôn bán người với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới.

Triệt phá nhiều băng nhóm tội phạm

Từ công tác điều tra cơ bản, nắm tình hình và thông qua các biện pháp nghiệp vụ của ngành công an cũng như sự giúp đỡ của nhân dân, lực lượng công an các cấp đã xác lập và đấu tranh nhiều chuyên án hình sự, kinh tế, ma túy. Kết quả, đã điều tra triệt phá 12 nghìn băng nhóm, tổ chức, đường dây tội phạm. Ðã chỉ đạo các lực lượng đẩy mạnh công tác phòng, chống các loại tội phạm có tổ chức hoạt động ở các địa bàn trọng điểm như: Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Bà Rịa - Vũng Tàu, Khánh Hòa, Ðồng Nai, Nam Ðịnh... Nhiều băng nhóm tội phạm nguy hiểm đã bị triệt phá, đem lại lòng tin cho nhân dân, điển hình như: băng Hoàng "lựu đạn", Dũng "chim xanh", Sơn "bạch tạng" và đặc biệt là băng nhóm Năm Cam tại TP Hồ Chí Minh, được quần chúng ủng hộ và khen ngợi, tạo khí thế mới trong phòng, chống tội phạm.

Tập trung lực lượng điều tra khám phá kịp thời các vụ việc xâm hại trẻ em, tội phạm trong lứa tuổi chưa thành niên. Phối hợp với ngành Tòa án, Viện kiểm sát trong việc đề xuất thống nhất xử lý kịp thời, nghiêm minh các loại tội phạm nêu trên. Qua năm năm, đã đề nghị truy tố 6.062 vụ, 7.031 bị can phạm các tội xâm hại trẻ em và 13.719 vụ phạm tội ở lứa tuổi chưa thành niên.

Ðã mở nhiều đợt cao điểm phát động quần chúng tiến công trấn áp tội phạm, đặc biệt là tại các tuyến và địa bàn trọng điểm như: Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và các tỉnh giáp ranh, các tỉnh cụm tuyến đông-bắc, các tỉnh miền trung Tây Nguyên, các tỉnh miền tây Nam Bộ, tập trung đấu tranh với các loại tội phạm cướp, cướp giật, tội phạm hoạt động có tổ chức, tội phạm xâm hại trẻ em... kết hợp với nhiều đợt tổng truy bắt đối tượng truy nã theo kế hoạch 327/BCA.

Ðã cơ bản kiềm chế được các loại tội phạm trong phạm vi đề án, đặc biệt là tội phạm hoạt động theo kiểu "xã hội đen" đã không còn công khai trắng trợn như trước, các loại tội phạm hình sự nguy hiểm qua các năm đều giảm... góp phần kiềm chế và làm giảm tội phạm nói chung. Năm 2000 giảm 8,45%; năm 2001 có tăng; năm 2002 giảm 3,4%; năm 2003 giảm 8,15%; quý I-2004 giảm 12,4%.

Trong những năm tới, với chính sách kinh tế mở cửa, sự bùng nổ về thông tin, những mặt trái của nền kinh tế thị trường sẽ tác động mạnh mẽ đến tình hình tội phạm. Dự báo tình hình tội phạm có tổ chức sẽ diễn biến phức tạp, mức độ nguy hiểm do chúng gây ra sẽ gia tăng.

Tội phạm công nghệ cao, lừa đảo quốc tế, buôn bán phụ nữ, trẻ em, giả mạo giấy tờ, tổ chức đưa người ra nước ngoài trái phép, sản xuất và lưu hành tiền giả, gian lận trái phiếu, thị trường chứng khoán, các tội phạm liên quan đến phá sản, xâm phạm sở hữu trí tuệ, lừa đảo đưa người đi lao động nước ngoài... có thể sẽ tăng cả về số lượng và tính chất nghiêm trọng. Có sự đan xem giữa tội phạm có tổ chức và tội phạm tham nhũng, tội phạm xâm phạm các hoạt động tư pháp, nhất là trong các lĩnh vực đầu tư, xây dựng cơ bản, ngân hàng, tư pháp. Những sơ hở, thiếu sót trong quản lý nhà nước, quản lý xã hội và các cơ quan bảo vệ pháp luật cũng tạo điều kiện cho sự xuất hiện những tiêu cực, tham nhũng.

Trước diễn biến phức tạp của tình hình tội phạm như đã dự báo, trong thời gian tới, công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm sẽ rất quyết liệt, đòi hỏi các cấp, các ngành phải nỗ lực, phối hợp chặt chẽ hơn, tích cực chủ động phòng ngừa và kiên quyết đấu tranh trấn áp các loại tội phạm.