Tăng cường kiểm soát, phòng, chống tham nhũng, lợi ích nhóm trong công tác xây dựng pháp luật

Bộ Tư pháp vừa ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Thông báo số 245/TB-VPCP ngày 12/5/2026 của Văn phòng Chính phủ về Kết luận của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tại cuộc họp về tình hình thực hiện nhiệm vụ từ đầu năm 2026 đến nay, phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới của Bộ Tư pháp.

Khẩn trương tháo gỡ căn bản các rào cản, điểm nghẽn về thể chế, chính sách

Theo Kế hoạch, công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, cần bám sát mục tiêu, yêu cầu tăng trưởng hai con số dựa trên cải cách mạnh mẽ thể chế theo chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và yêu cầu tại Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026 Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng về xây dựng, hoàn thiện thể chế phù hợp để xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; chuyển mạnh phương thức quản lý Nhà nước từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, khẩn trương tháo gỡ căn bản các rào cản, điểm nghẽn về thể chế, cơ chế, chính sách.

Trên tinh thần đó, các cơ quan, đơn vị thuộc bộ tập trung nghiên cứu, thể chế hóa kịp thời Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết, kết luận, chỉ thị của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật, trong đó tăng cường kiểm soát, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm, cơ chế “xin-cho” trong công tác xây dựng pháp luật, không để tình trạng Luật chờ văn bản hướng dẫn thi hành.

Tập trung xây dựng Đề án “Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới với tầm nhìn đến năm 2045”; khẩn trương nghiên cứu, sửa đổi toàn diện Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật phù hợp với chủ trương của Đảng về tái cấu trúc hệ thống pháp luật theo hướng mỗi chủ thể chỉ ban hành một hình thức văn bản quy phạm pháp luật, đơn giản hóa, rút ngắn quy trình ban hành văn bản, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, bảo đảm thời hạn trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai, tháng 10/2026.

Khẩn trương chủ trì, phối hợp các bộ, cơ quan ngang bộ xây dựng Kế hoạch của Chính phủ triển khai thực hiện Kết luận của Bộ Chính trị về Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, trình Chính phủ trong tháng 5/2026.

Nâng cao chất lượng công tác thẩm định hồ sơ chính sách, dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật theo hướng thực chất, độc lập, khách quan, chuyên sâu, tham vấn ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, các hiệp hội, ngành nghề, đối tượng chịu sự tác động trực tiếp, tăng cường ứng dụng công nghệ trong công tác thẩm định.

Triển khai hiệu quả nhiệm vụ tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật

Cũng theo Kế hoạch, Bộ Tư pháp sẽ tập trung rà soát, tham mưu giải pháp, phương án, lộ trình xử lý các văn bản quy phạm pháp luật sẽ hết hiệu lực từ ngày 1/3/2027, bảo đảm không gây vướng mắc, gián đoạn trong quá trình thực hiện, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 15/6/2026.

Tổng rà soát cơ chế đặc thù áp dụng cho các địa phương, nghiên cứu thống nhất các cơ chế đặc thù theo hướng phân cấp, phân quyền, rõ ràng, minh bạch, các địa phương đáp ứng các nguyên tắc, tiêu chí, điều kiện sẽ được trao quyền áp dụng các cơ chế chính sách phù hợp.

Tập trung nguồn lực tham mưu triển khai hiệu quả nhiệm vụ tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật theo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Kế hoạch của Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật; tiếp tục thực hiện tốt vai trò Cơ quan Thường trực của các Ban Chỉ đạo về rà soát văn bản quy phạm pháp luật; khẩn trương tổ chức thẩm định kết quả rà soát của các bộ, cơ quan, địa phương; trên cơ sở tổng hợp kết quả rà soát của các bộ, cơ quan, địa phương và ý kiến chỉ đạo của các Phó Thủ tướng Chính phủ, tổng hợp, hoàn thiện báo cáo, trình Chính phủ trước ngày 31/7/2026 để bảo đảm tiến độ trình cấp có thẩm quyền theo quy định.

Nghiên cứu, xây dựng Đề án “Đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật giai đoạn 2026 - 2031”, trình Thủ tướng Chính phủ trước ngày 30/6/2026 và Đề án “Chỉ số đánh giá hiệu quả thi hành văn bản quy phạm pháp luật”, trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 12/2026.

Đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số toàn diện

Kế hoạch nêu rõ, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, kiểm soát thủ tục hành chính và chuyển đổi số toàn diện trong bộ, ngành Tư pháp. Hoàn thành việc xây dựng, kết nối, đồng bộ dữ liệu của các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành Tư pháp về Trung tâm dữ liệu quốc gia, khắc phục các lỗi kỹ thuật của hệ thống đăng ký, quản lý Hộ tịch điện tử, hoàn thành trong tháng 5/2026.

Chuẩn hóa, làm sạch, cập nhật dữ liệu thuộc phạm vi quản lý, gửi Bộ Công an tổng hợp báo cáo hằng tháng. Đẩy mạnh số hóa dữ liệu hồ sơ; nâng tỷ lệ cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình.

Tiếp tục thực hiện tốt nhiệm vụ kiểm soát và tổ chức thực hiện rà soát, cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh theo đúng chỉ đạo tại Kết luận số 18-KL/TW; kiểm soát chặt chẽ, kiên quyết không để phát sinh thêm thủ tục hành chính, ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đăng ký kinh doanh sau khi cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa.

Hoàn thiện Đề án thí điểm thực hiện đánh giá, chấm điểm (KPI) về công tác xây dựng pháp luật, bảo đảm yêu cầu công khai, minh bạch tình hình xây dựng, trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật của các bộ, cơ quan ngang bộ, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 31/5/2026. Nghiên cứu, xây dựng Đề án thí điểm thực hiện đánh giá, chấm điểm (KPI) về công tác cải cách thủ tục hành chính của các bộ, cơ quan, địa phương; báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 6/2026.

Tiếp tục nâng cao năng lực, hiệu quả trong việc xử lý các vấn đề pháp lý quốc tế phát sinh nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, cơ quan nhà nước Việt Nam.

Bên cạnh đó, nâng cao hiệu quả công tác thi hành án dân sự, việc chấp hành pháp luật tố tụng hành chính và thi hành án hành chính, đặc biệt là thu hồi tài sản tham nhũng, kinh tế nhằm giải phóng nguồn lực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và bảo đảm thượng tôn pháp luật.

Tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy, nhân sự của các cơ quan, đơn vị trong ngành Tư pháp; tập trung tham mưu và trực tiếp tham gia đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao làm công tác pháp chế, tham mưu xây dựng pháp luật.

Hoàn thiện Đề án xây dựng Cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật và Đề án ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác xây dựng, kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật, trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 5/2026.