Phòng, chống ma túy vùng biên giới Quế Phong

Gia đình đoàn tụ

Những ngày hè nắng nóng gần 40 oC, gió Lào miền biên giới thổi rát mặt, chúng tôi vượt những con đường rừng núi, dốc ngoằn ngoèo vào bản Đ1, xã Tri Lễ, huyện Quế Phong, được nghe các già làng, trưởng bản kể về “cơn bão” ma túy đổ bộ về, làm cho một số gia đình ở đây phải chia ly, “vợ không chồng, con không biết mặt bố”. Già làng Lỳ Tông Xủa, dân tộc Mông ở bản Đ1, xã Tri Lễ kể: Ở bản Đ1 này, mấy năm về trước, nhiều gia đình đã quen với cảnh vắng chồng rồi, tất cả mọi công việc đều dồn lên vai người vợ. Bản nghèo lại càng nghèo thêm vì ma túy… Nay, được cán bộ xã, các chú bộ đội khuyên bảo, tuyên truyền tác hại của ma túy và hướng dẫn cách chăn nuôi gia súc, gia cầm, trồng cây chanh leo…, cho nên thanh niên có việc làm, không sa đà vào ma túy nữa, cuộc sống ổn định dần rồi… Ngược lên bản Bò, xã Tri Lễ, gặp ông Lương Văn Hùng, đã một thời nghiện ngập, xa gia đình, ông kể: “Từ lúc nghiện ma túy, có gì trong nhà tôi mang đi bán hết, vào tù, ra tội, cho nên nhà nghèo, cuộc sống gia đình vất vả lắm, con không biết mặt bố vì tôi đi suốt. Từ khi được các chú bộ đội và Công an xã Tri Lễ động viên, giúp đỡ, tôi sớm hòa nhập cộng đồng và làm lại cuộc đời. Ngoài ông Lương Văn Hùng, còn có nhiều người khác đã một thời lầm lỡ, nay đã tham gia giúp gia đình phát triển kinh tế… Đến nay, cuộc sống của bà con ở bản Đ1, bản Bò đã có nhiều đổi thay. Những người ra tù đã hoàn lương, biết tu chí làm ăn, số người nghiện trong bản giảm, tình trạng buôn bán ma túy cũng giảm rõ rệt, thay vào đó là sự cần cù lao động, phát triển kinh tế hộ gia đình, chăm lo cho các con ăn học đàng hoàng…

Chúng tôi đến xã biên giới Hạnh Dịch, được nghe già làng Vi Văn Phước, 72 tuổi, dân tộc Thái, kể rằng: “Trong xã có mấy người nghiện được cán bộ, công an xã đưa đến trung tâm cải tạo. Xã Châu Thôn, bên kia quả đồi, có những bản chỉ vài chục hộ dân, hoàn cảnh rất nghèo khó, như bản Na Pục, số hộ gia đình có chồng ở nhà rất hiếm, trong bản chỉ còn lại phụ nữ và trẻ con. Nay, tình hình an ninh trật tự cũng đỡ rồi, được cán bộ huyện về tư vấn kỹ thuật chăn nuôi, trồng rừng, trồng cây ăn quả, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân, những đôi vợ chồng cách ly bao năm, nay đã về đoàn tụ cùng gia đình…”.

Phòng, chống ma túy cần quyết liệt hơn

Quế Phong là huyện miền núi biên giới của tỉnh Nghệ An, với 90% số dân là đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó đồng bào dân tộc Thái chiếm 83%. Có bốn xã biên giới là Tri Lễ, Hạnh Dịch, Nẫm Giải và Thông Thụ với hơn 73 km đường biên giới chung với nước bạn Lào. Địa bàn rộng cho nên công tác phòng, chống ma túy ở Quế Phong nói riêng, tỉnh Nghệ An nói chung, trong thời gian qua vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập. Trên các tuyến biên giới, nguồn ma túy thẩm lậu từ nước ngoài vào vẫn chưa được ngăn chặn triệt để. Năm 2015, các lực lượng chức năng trên địa bàn huyện đã bắt giữ 55 vụ, 67 đối tượng, thu giữ gần 1,7 kg hê-rô-in, 112,6 g ma túy tổng hợp, 884 viên ma túy tổng hợp (MTTH) và nhiều loại súng, dao, kiếm và tang vật khác liên quan… Đáng chú ý, đầu năm nay, Đồn Biên phòng Thông Thụ phối hợp Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An, Bộ đội Biên phòng Lào thu giữ 36 bánh hê-rô-in, giao cho Công an Lào xử lý. Ngoài ra, tình trạng sử dụng chất MTTH, nhất là ma túy “đá”, trong giới trẻ ngày càng tăng và lây lan cả đến các địa bàn thôn, bản giáp biên giới.

Trong khi số đối tượng nghiện ma túy trên địa bàn huyện nằm trong diện quản lý có gần 630 người; trong đó lập hồ sơ 79 trong số 81 trường hợp phải đi cai nghiện bắt buộc và 46 trường hợp cai nghiện tại nhà. Công tác cai nghiện chưa đạt hiệu quả cao, mới chỉ dừng ở việc cai nghiện cho các đối tượng nghiện thuốc, còn các đối tượng nghiện MTTH chưa có giải pháp để cai nghiện... Nghiêm trọng hơn, tại một số bản giáp biên giới, vẫn diễn ra tình trạng tái trồng cây chứa chất ma túy xen cây rau (thuốc phiện, cần sa…), mặc dù chỉ ở mức độ nhỏ lẻ, song rất đáng quan tâm. Bí thư Đảng ủy xã Tri Lễ Lô Văn Điệp cho biết: “Lực lượng chuyên trách đấu tranh phòng, chống TPMT mỏng, kinh phí đầu tư trang, thiết bị còn hạn chế. Trong khi đó, phương thức, thủ đoạn hoạt động của loại tội phạm ngày một tinh vi, xảo quyệt, manh động và liều lĩnh khiến công tác phòng, chống ma túy trên địa bàn rất khó khăn, phức tạp”.

Quân với dân cùng vào cuộc

Để công tác phòng, chống ma túy đạt hiệu quả, lực lượng Bộ đội Biên phòng tăng cường phối hợp các lực lượng chuyên trách trên địa bàn như “bộ đội - công an - người dân” ký cam kết không tham gia buôn bán, vận chuyển ma túy vào các trường học, bản làng và các khu dân cư, gắn với thực hiện “Xây dựng xã, thị trấn, trường học không có tệ nạn ma túy”. Ngoài ra, Đồn Biên phòng còn phối hợp các tỉnh bạn Lào và mở rộng hợp tác quốc tế trong phòng, chống và kiểm soát ma túy qua biên giới…

Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng Tri Lễ, Trung tá Nguyễn Nam Thái cho biết: "Việc tái trồng cây thuốc phiện vẫn diễn ra ở các bản người Mông, người Thái. Đường biên giới Việt Nam - Lào dài, rộng và nhiều đường mòn, bà con còn lợi dụng việc làm nương, rẫy để tổ chức mua bán, vận chuyển ma túy, sau đó tìm cách móc nối đưa vào nội địa nước ta để tiêu thụ…”.

Từ đầu năm đến nay, công tác phòng, chống, kiểm soát ma túy và các loại tội phạm khác đã được đẩy mạnh. Ngoài ra, Đoàn Thanh niên của Đồn Biên phòng Tri Lễ còn kết hợp với đoàn viên, thanh niên xã Tri Lễ tham gia hưởng ứng phong trào phòng, chống các tệ nạn xã hội, tuyên truyền phòng, chống ma túy bằng việc lồng ghép các hoạt động, như: dọn dẹp kim tiêm, phong trào chi đoàn nói không với ma túy… Cán bộ, đoàn viên, thanh niên tham gia tuyên truyền sâu rộng tới tận người dân vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số về tác hại của ma túy. Để công tác phòng, chống ma túy và giữ vững an ninh trật tự trên địa bàn đạt hiệu quả, huyện Quế Phong tăng cường hợp tác bản - bản và thực hiện các cam kết giữa Đồn Biên phòng hai nước Việt-Lào. Qua đó, tình cảm đồng bào vùng biên giới hai nước cũng trở nên gắn bó mật thiết hơn.

Chủ tịch UBND huyện Quế Phong Lê Văn Giáp cho biết: “Để công tác phòng, chống ma túy trên địa bàn biên giới Việt Nam - Lào đạt hiệu quả, UBND huyện Quế Phong đã phối hợp Bộ đội Biên phòng, công an và dân phòng triển khai quyết liệt các biện pháp đấu tranh, coi công tác này là tiêu chí để đánh giá hiệu quả, chất lượng hoạt động của cấp ủy, chính quyền và các tổ chức chính trị, xã hội hằng quý, hằng năm. Tăng cường hỗ trợ đồng bào vùng biên giới phát triển sản xuất, tăng thu nhập, xóa đói, giảm nghèo bền vững cũng là giải pháp gián tiếp phòng, chống và kiểm soát ma túy tuyến biên giới”.