Phố cổ Bao Vinh (Huế): Nguy cơ bị xóa sổ

Bao Vinh bây giờ rất khác xưa. Nhà mới mọc lên nhiều hơn, khang trang hơn và nhà cổ cũng xập xệ, tan nát hơn rất nhiều. Dấu vết về một khu đô thị cổ như trong ký ức của bao người, giờ chỉ còn vương lại dấu tích ở một vài nhà cổ đang lung lay trước sự hủy hoại của thời gian.

Ông Nguyễn Điểm - người đang sống trong ngôi nhà cổ có nguy cơ bị nước lũ sông An Hòa cuốn phăng bất cứ lúc nào, buồn rầu: “Nhà mối mọt thế này, tới mùa mưa ớn lắm, thấp thỏm lo sợ sập, chết thật chứ không phải đùa. Làm nhà mới để ở người ta không cho, mà nâng cấp một ngôi nhà cổ như thế này tốn cả trăm triệu, chúng tôi lấy đâu ra tiền?”.

Nhiều người dân sống trong nhà cổ ở đây cho biết trong cơn bão số 8 vừa rồi, họ đã cố hết sức để giữ gìn nhưng cũng chẳng ăn thua.

Chị Tôn Nữ Thanh Thiên – Chủ nhân một  ngôi nhà cổ còn ở Bao Vinh tỏ vẻ chán nản: “Nước sông An Hòa lên dữ dội, mạng người còn chưa giữ được huống chi nhà cổ, mà có giữ thì cũng chẳng để làm gì, có ai thèm ngó ngàng đến đâu?”.

Ông Nguyễn Văn Bốn – Chủ tịch UBND xã Hương Vinh cho biết: hiện nay toàn bộ khu Bao Vinh chỉ còn 24 nhà cổ, trong đó có 5 nhà được gọi là cổ nhất đang đứng trước nguy cơ sập bất cứ lúc nào.

Ông Bốn phân trần: “Gọi là một trong những điểm đến của du khách chứ một năm xã chẳng thu được xu nào từ cái gọi là du lịch. Cuộc sống người dân ở đây cũng khó khăn lắm, chúng tôi đã phải ủng hộ 5 gia đình có nhà cổ nhất mấy tấm tôn để che tạm !”.

Vì sao một khu đô thị cổ đáng lẽ phải được nâng niu, giữ gìn nay lại đứng trước nguy cơ như vậy?

Ông Bốn cho rằng ngoài công tác bảo tồn chưa được quan tâm đúng mức, thì việc xây nhà mới trong khu đô thị cổ cũng là nguyên nhân làm “biến mất” khu phố cổ Bao Vinh.

Sau quyết định số 3032/2003/QĐ-UB ngày 28-10-2003 của UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế về việc quy hoạch xây dựng và bảo tồn khu phố cổ Bao Vinh, UBND xã Hương Vinh đã không cho phép xây dựng nhà mới trong khu phố cổ.

Tuy nhiên, theo ghi nhận của chúng tôi, nhà mới xây và đang xây vẫn mọc lên kìn kìn... Cứ đà này thì trong vòng thời gian ngắn nữa 24 nhà, 6 gian bán hàng cổ còn lại chắc sẽ “biến mất” trên bản đồ văn hóa du lịch ở đất Cố đô. 

Ông Nguyễn Xuân Lý - Bí thư Đảng ủy xã Hương Vinh cho biết: “Dù đây là một di tích văn hóa của địa phương nhưng kinh phí để trùng tu là rất lớn, vượt ra khỏi tầm kiểm soát của lãnh đạo xã cũng như huyện Hương Trà. Chúng tôi  đã nhiều lần báo cáo thực trạng phố cổ Bao Vinh lên huyện và tỉnh nhưng vẫn chưa thấy họ có ý kiến gì. Chắc là thiếu vốn”.

Ông Bốn tiếp: “Năm ngoái nghe đâu có một tổ chức nước ngoài tài trợ 5.000 euro/nhà để trùng tu, họ cũng có về khảo sát và đo đạc, xong để đấy cho đến nay”.

Ông Bốn cũng cho biết thêm, ngoài quyết định số 3032, thì đến nay lãnh đạo xã Hương Vinh không hề nhận thêm được sự chỉ đạo nào nữa, mà quyết định trên về Quy hoạch, bảo tồn phố cổ Bao Vinh cũng chưa thể triển khai được vì không có vốn...

Giám đốc Sở VH-TT Thừa Thiên - Huế, ông Nguyễn Xuân Hoa cũng buồn rầu không kém: “Vẫn biết Bao Vinh và cảng Thanh Hà một trong những điểm đến của du lịch Huế, nhưng việc khôi phục lại là vô cùng khó khăn vì ngoài việc không có vốn thì chúng ta cũng chưa có một chiến lược cụ thể và quyết tâm cao”.